Rechter stopt migratieban: Trumps beroep afgewezen

0
1144

Op vrijdag 3 februari blokkeerde via dwangbevel een Amerikaanse districtsrechter uit Seattle het omstreden immigratiebevel van President Trump. De ‘migratieban’ van Trump was erop gericht immigratie en vluchtelingen uit zeven Midden-Oosterse landen tijdelijk op te schorten. Tegenstanders beweerden dat het een moslimban was, ondanks het feit dat inwoners uit andere moslimlanden er niet door beperkt werden.

Districtsrechter stopt immigratiebevel

James Robart, een districtsrechter uit Seattle, steunde voor zijn opschortend dwangbevel op een besluit uit 2015 dat een immigratiebeslissing van toenmalige president Obama tegenhield. Dat bevel zou een zekere mate van bescherming hebben geboden voor kinderen van illegale immigranten. Doorgaans hebben districtsrechters slechts regionale bevoegdheid, maar kunnen in bepaalde gevallen nationaal bindende verbodsbepalingen opleggen. Dit soort dwangbevelen dienen om bij geschillen de betrokken partijen te verbieden te handelen op een manier die geacht wordt de wet te overtreden. Aangezien de Amerikaanse overheid een van de betrokken partijen is, wordt dit dwangbevel dus nationaal toepasbaar.

Hiervoor roept men een wetsbepaling in die stelt dat “de immigratiewetten van de Verenigde Staten moeten krachtig en uniform toegepast worden” (IRCA Sec. 115 (1)). Het is het uniformiteitsprincipe dat hier ingeroepen wordt.

Omstreden rechterlijke bevoegdheid

Sommige juridische experts hebben echter kritiek op dit soort nationaal opgelegde dwangbevelen. Het zou ertoe leiden dat het volstaat een gelijkgezinde lokale rechter te vinden om een rechtzoekende buitenproportionele macht te geven. In dit stadium hoeft de rechter immers nog geen definitieve uitspraak te doen en is nog geen dwingende bewijslast vereist. De rechter kan het dwangbevel opleggen op grond van de eigen interpretatie inzake de gevolgen van de wet of het programma waartegen een uitspraak werd gezocht. In dit geval vond rechter Robart dat de staten “waarschijnlijk zouden winnen op basis van de inhoud” van hun claims, maar gaf nog geen verdere uitleg.

Een ander omstreden gegeven met dergelijke dwangbevelen is dat verschillende rechters tegenstrijdige bevelen kunnen uitvaardigen. De Amerikaanse hoven van beroep kunnen deze dwangbevelen echter opschorten, onder andere om dit soort tegenstrijdigheden tegen te gaan. Zo had een rechtbank uit Boston op vrijdag besloten géén dwangbevel op te leggen om uitvoer van de presidentiële migratieban te blokkeren.

President Trump reageerde woedend op de rechterlijke uitspraak en belooft de gerechtsbeslissingen aan te zullen vechten en terug te draaien. Ook noemde hij de rechter Robart een “zogenoemde rechter“, waarbij Trump de rechters kwalificaties en juridische legitimiteit in vraag stelt. Het doet denken aan het voorval met “wereldvreemde rechters“: een term gebruikt door prominente N-VA’ers nadat een Belgische rechter een visumweigering onder staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) afblokte.

Opschorten migratieban aangevochten

Op zaterdag 4 februari diende het Amerikaanse Ministerie van Justitie een verzoek in bij het Hof van Beroep van San Francisco tegen de beslissing van Robart. Dit Hof van Beroep heeft jurisdictie over de districtsrechtbank van Seattle.

Het beroep van Trumps Justitieministerie is vandaag 5 februari afgewezen. De regering Trump zal nu hoogstwaarschijnlijk het dwangbevel gaan aanvechten bij het Amerikaanse Hooggerechtshof.

Kritiek op Trumps Tweets

Een ander deel van het debat inzake dit dwangbevel gaat over president Trump en zijn tweets tegen deze uitspraak. Zijn tegenstanders vinden dat hij hiermee het rechtssysteem ondermijnt door een uitspraak van een rechter te bekritiseren, hetgeen ook aan gelijkenissen doet denken met de visumrel van Theo Francken. Voorstanders vinden dan weer dat hij op effectieve manier rechtstreeks de Amerikaanse bevolking betrekt in het debat en zijn beleid.