Amnesty International beschuldigt Assad van massa-executies

0
1223

Eerder deze week kwam een rapport naar buiten van Amnesty International waarbij er bewijzen geleverd worden van massale executies in Saydnaya-gevangenis in Syrië. Onder het toezicht van de Syrische overheid zouden over de periode van 2011-2015 zo’n 13.000 mensen geëxecuteerd zijn of door foltering om het leven gebracht. In het onderzoek heeft Amnesty International (AI) zich gebaseerd op satellietfoto’s en vierentachtig getuigenissen van ex-gevangen, ex-gevangenisbewakers, rechters, dokters en familieleden. De satellietfoto’s duiden op een groot massagraf, maar de gebruikte getuigenissen zijn weinig direct.

Van de vierentachtig getuigenissen zijn zesendertig namen van geëxecuteerden naar boven zijn gekomen (pagina 40). De getuigenissen beweren in de interviews telkens tientallen executies per week te hebben gezien.

Schattingen

De schattingen gebruikt om tot 13.000 te komen zijn zeer uiteenlopend. De getuigenissen waar AI zich op baseert spreken van in de periode september tot december 2012 rond de twintig doden elke tien-vijftien dagen (tussen de 56 en de 240 mensen in heel die periode). De elf maanden daarna gaat het om twintig en vijftig executies per week (zo’n 880 en 2.200 in totaal) en ten slotte wordt de periode tussen december 2012 en december 2015 gehanteerd waarbij AI tussen de 4.400 en de 11.100 doden schat in héél die periode. De cijfers zijn dus ruim qua interpretatie. In totaal verkrijgen we een marge tussen 5.336 en 13.540 mensen. Van de vierentachtig getuigenissen zijn slechts twee ooggetuigenissen gebruikt voor de executiecijfersom. De berekeningen gebruikt, zijn toegelicht in voetnoot 40 op pagina 17.

Vage interviews

Veel van de interviews zijn afgenomen bij mensen in het zuiden van Turkije, waarbij het onduidelijk is of velen in die betrokken periode in Syrië zijn geweest. Ook zijn in de Verenigde Staten veel interviews afgenomen, evenals in Jordanië. De personen zijn gevonden via eigen wegen en via organisaties zoals het ‘Syrian Network for Human Rights‘ en het ‘Syrian Justice and Accountability Centre‘. Het ‘Syrian Network for Human Rights‘ wordt beheerd vanuit het Verenigd Koninkrijk en is gefinancierd door het Ministerie van Buitenlandse Zaken, maar is niet actief op Syrisch grondgebied.

Een aantal voorbeelden in het rapport zijn vrij onduidelijk. Op pagina 25 is te een citaat te lezen van Hamas, een voormalige legerofficier: “Er was een geluid alsof iets werd getrokken – als een stuk hout, ik weet het niet zeker – dan kon je het geluid horen van ze die werden gewurgd. Als je je oren op de grond legde, kon je het geluid horen van een soort van gorgelen. Dit duurde dan rond de tien minuten…” Slechts twee van de personen die een interview hebben afgelegd, maken directe getuigenissen van de executies. Anderzijds moet gezegd worden dat omwille van de oorlogssituatie en het gebrek aan toegang het bijna onmogelijk is om dergelijk onderzoek op een betere manier uit te voeren.

Sattelietfoto’s

De harde bewijzen in het rapport zijn de satellietbeelden van massagraven, die enorm zijn uitgebreid tussen 2014 en 2016. De beelden tonen foto’s van twee graven in Najha en één op weg naar Najha, vlakbij de gevangenis. De eerste twee begraafplaatsen tonen individuele graven en ‘slechts’ honderden bijgekomen begraafplaatsen. Het kleine aantal en het begraafrespect gebruikt, indiceren dat deze graven mogelijk niet gebruikt zijn voor geëxecuteerde politieke gevangen, maar bijvoorbeeld voor soldaten van de Syrische regering.

Op de foto’s van de derde begraafplaats echter zijn grote rijen massagraven te zien, die kunnen duiden op grootschalige executies. Het zijn meerdere grachten van 90 meter elk waarin ruimte wordt gemaakt voor duizenden lijken.

Foto: AI. De foto's uit het rapport tonen rijen grachten aan die plaats maken voor duizenden lijken.
Foto: AI. De foto’s uit het rapport tonen rijen grachten aan die plaats maken voor duizenden lijken.

Volgens een aantal Syrische bronnen zou het ondenkbaar zijn dat men geëxecuteerden zou leggen in het ‘Martelarenkerkhof’ hierboven, dat bedoeld zou zijn voor soldaten van het Syrisch leger. Men kan zich echter afvragen of de Syrische legerleiding zo maar haar gesneuvelden in anonieme massagraven zou werpen, hetgeen voor nabestaanden nogal moeilijk kan liggen.

Nayouf

Een journalist van de Syrische oppositie in het buitenland, Nizar Nayouf, voormalig hoofdredacteur van Sawt al-Democratiyya (Democratische Stem) maakt in 18 verschillende punten een aantal kritische bemerkingen over het AI-rapport. Nayouf zou zelf enkele jaren in de gevangenis doorgebracht, ten tijde van het bewind van Hafez Al-Assad, vader van de huidige president. Zijn bemerkingen gaan voornamelijk over de capaciteitsschattingen. Zo geeft hij aan aan dat de bewering van Amnesty International, dat er een tweede rechtbank na 2011 is bijgekomen om de capaciteit te verhogen (p. 17), niet klopt, maar dat deze al bestond voor de Arabische Lente.

Syrië is een land waar een oorlog met hoge inzet aan de gang is en waarbij mensenrechten ver zoek zijn langs beide zijden van het conflict. Het is dus niet ondenkbaar dat er onder het president Assad grootschalige executies plaatsvinden net zoals er onlangs massagraven zijn ontdekt in het heroverd oostelijk deel van Aleppo door Rusland. Het is ook niet de eerste maal dat een onderzoek wordt uitgevoerd naar dergelijke praktijken onder de Assad-regering, die een kwalijke reputatie heeft op het vlak.