Wie is de Amerikaanse Opperrechter in spe Neil Gorsuch?

0
1664

Op dinsdag 31 januari maakte President Trump zijn nominatie voor het Amerikaanse Hooggerechtshof bekend. Zijn keuze viel op Neil Gorsuch, momenteel rechter in het 10th Circuit Court of Appeals. Conservatieven zijn enthousiast over de keuze, aan de zijde van de Democraten worden de messen al geslepen.

In een korte toespraak herinnerde President Trump eraan dat hij hiermee een verkiezingsbelofte invult: een conservatief erbij in het Hooggerechtshof na het wegvallen van wijlen Antonin Scalia, ook een conservatieve Hooggerechtshofrechter. Ook gaf Trump aan dat dit een van de hoofdredenen was waarop mensen op hem gestemd hadden. Het debat over wie wel of niet de vacante zetel mocht invullen, werd hevig gevoerd. Voor vele ‘pro-life’-kiezers (kiezers die tegen abortus zijn), die anders niet op Trump zouden gestemd hebben, was deze belofte doorslaggevend. Hiermee geeft Trump aan dat hij de wil van het volk volgt, en wordt meteen het eerste schot gegeven in de strijd voor de bevestiging. Maar wie is Neil Gorsuch?

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Achtergond en profiel

Neil Gorsuch (°1967) heeft een relatief korte maar onderscheiden juridische carrière achter de rug en zou een van de jongste Opperrechters ooit worden. Hij was Marshall Scholar (een beursstudent vernoemd naar generaal George C. Marshall) aan de universieit van Oxford en studeerde af aan de ‘Harvard Law School’ (net als Scalia), was klerk voor verschillende vooraanstaande conservatieve rechters: onder meer David Sentelle van het Beroepshof in Colombia en Byron White en Anthony Kennedy aan het Hooggerechtshof. Hij bekleedde een hoge positie in het Justitieministerie onder president George W. Bush. In 2006 stelde Bush Gorsuch aan als rechter in de ‘10th Circuit Court of Appeals‘. Bij die nominatie wist hij een unanieme bevestiging te krijgen van de Senaat.

Foto: Twitter. Neil Gorsuch.
Foto: Twitter. Neil Gorsuch.

In zijn profiel op SCOTUSblog.com hebben journalisten Eric Citron en Andrew Hamm een samenvatting gegeven van de verschillende vonnissen en standpunten van rechter Gorsuch. Twee rechtszaken die bekendheid verwierven, waren de zaken Sebelius v. Hobby Lobby en Little Sisters of the Poor Home fort he Aged vs. Burwell. Beide zaken gingen over de verplichting in de Affordable Care Act (Obamacare) dat bedrijven laat betalen anticonceptieverzekering.

De eigenaar van de hobbyzaak Hobby Lobby en de katholieke vrouwenorde Little Sisters of the Poor hadden daar op religieuze grond bezwaar tegen aangetekend. In beide zaken verdedigde Gorsuch de bezwaren vanuit de redenering dat men de interpretatie inzake de geloofsvereisten van de groepen in kwestie moet volgen en niet een eigen interpretatie opleggen. Dit werd door daaropvolgende uitspraken van het Hooggerechtshof bevestigd. Hiermee toonde hij zich een verdediger van religieuze vrijheden en pluralistische tegemoetkomingen voor mensen die een geloof aanhangen.

Juridische filosofie

In een tekst die hij schreef naar aanleiding van het overlijden van Rechter Antonin Scalia (die hij nu zou vervangen), laat hij zijn ‘orginalistische‘ rechtsfilosofie zien:

“Rechters moeten […] ernaar streven (ook al zijn ze menselijk en onvolmaakt) om de wet toe te passen zoals ze is, terugblikkend, niet vooruit. Ze moeten kijken naar de tekst, structuur en geschiedenis om te beslissen hoe een redelijke lezer ten tijde van de evenementen in kwestie zou begrepen hebben wat de wet omhelsde – en niet zaken beslechten op basis van de eigen morele overtuigingen of van de gevolgen op het beleid die naar zij menen het best de gemeenschap kunnen dienen.”

“Rechters moeten zich bezig houden met te verklaren wat de wet is, aan de hand van de traditionele interpretatiemiddelen, in plaats van de wet voor te leggen zoals zij deze zouden wensen op basis van hun eigen politieke visie.”

“Rechters moeten regelmatig vonnissen vellen waarmee zij het oneens zijn wat beleid betreft – en dit omdat ze moeten geloven dat dit is wat de wet rechtvaardig vereist.”

Strijd om bevestiging

Door Democratische presidenten genomineerde rechters gaan dikwijls uit van de visie dat de grondwet geïnterpreteerd dient te worden vanuit het heden. Dit leidt tot de beschuldiging dat deze rechters wetten uitvaardigen (via precedenten) in plaats van wetten af te dwingen. Het Amerikaans Parlement maakt wetten, de rechters moeten deze volgen en ze niet aanpassen naar eigen visie, volgens tegenstanders. Conservatieve rechters zijn dan weer vaker ‘originalist‘ en trachten zich strikt aan de betekenis van de wet te houden zoals deze bedoeld was. Dat bakent het juridische slagveld in de VS af.

Toen Rechter Scalia vorig jaar overleed, waren er nog acht rechters over in het Hooggerechtshof: vier conservatief aanleunende en vier progressief aanleunende rechters. De vervanging zou dus het overwicht in het hoogste gerechtshof kunnen doen omslaan. Dit kan enorme gevolgen hebben op beleid en geschillen. President Obama had Merrick Garland genomineerd. Het door Republikeinen gecontroleerde House of Representatives en de Senaat blokkeerden deze nominatie echter. Ter ondersteuning beriepen zij zich op de zogenaamde ‘Biden Rule’. Daarmee verwijzen ze naar een speech die Joe Biden (toen nog geen vicepresident) in juni 1992 had gegeven. Hierin stelde hij de hypothetische vraag “Wat als er een opening is in het hooggerechtshof middenin een verkiezingsperiode?” Hij stelde dat het beter was te wachten met een nominatie tot na de verkiezingen.

Afbeelding: SCEPTR. Bronnenmateriaal: Georgetown University. De benoeming van Gorsuch kan de balans tussen links en rechts in het Hooggerechtshof doen overhellen.
Afbeelding: SCEPTR. Bronnenmateriaal: Georgetown University. De benoeming van Gorsuch kan de balans tussen links en rechts in het Hooggerechtshof doen overhellen.

Nucleaire optie

Die misgelopen kans om de schaal in het Hooggerechtshof naar de Democratische kant te doen doorslaan ligt vele Democraten nog steeds zeer zwaar op de maag. Dat verklaart deels de Democratische oproepen om de nominatie van Trump aan te vechten, ongeacht wie het werd. Men eiste dat het een gematigde rechter zou worden, die de balans zou bewaren. In de pers verscheen een uitgesproken opiniestuk in de New York Times, dat sprak over een “gestolen zetel“.

De nominatie moet nog bevestigd worden in de Amerikaanse Senaat. Normaal gezien gebeurt dit door een meerderheid van zestig op honderd of drie vijfden. Dat wordt geen eenvoudige opdracht: in de Senaat zijn er momenteel 52 Republikeinse zetels en 46 Democratische. Deze regeling zou de Democraten de kans geven op een ‘filibuster‘ (een soort van obstructie door uitstelling) en andere manieren om de bevestiging te ontsporen. Jammer genoeg voor hen had Harry Reid, de voormalige meerderheidsleider in de Senaat voor de Democraten de regels veranderd. Hij voerde de mogelijkheid in van de zogenaamde ‘nuclear option’. Daarmee is slechts een naakte meerderheid vereist en geen drie vijfden van de stemmen. Komt dit de Democraten nu duur te staan?

ADVERTENTIE