Volgens berichten zou een telefoongesprek tussen Poetin en Trump voorbereid worden en aanstaande zaterdag 28 januari plaatsvinden. Buiten felicitaties aan het adres aan Trump en de belofte elkaar binnen onafzienbare tijd te ontmoeten, is het niet zo duidelijk wat ze met elkaar kunnen bespreken. De kwestie Syrië wordt niet zomaar in een telefoongesprek geregeld. Een tandem Poetin-Trump is dus niet voor morgen.

Daarbij kent Trump het probleem onvoldoende en heeft zich nog niet over een mogelijke oplossing uitgesproken. Misschien zijn hun medewerkers die bijeenkomst in de verdere toekomst aan het voorbereiden en organiseren. Maar eenvoudig is dat niet, want beide presidenten moeten eerst zeker zijn dat ze op die ontmoeting voor hun publiek kunnen scoren.

De beperkte opties

Ongeacht hoe Poetin zijn zelfverzekerdheid en gewijde wijsheid als een Russische tsaar zal tentoonspreiden, wordt dat toch een onderhandeling tussen ongelijken. De enige troeven die Poetin kan uitspelen zijn zijn invloed, maar niet zijn almacht, in Syrië en het feit dat de Krim met de onbetwistbare instemming van de meerderheid van de bevolking effectief in de Russische Federatie is ingelijfd. Ook de twee onafhankelijke republiekjes in Oost-Oekraïne functioneren min of meer – zij het met Russische steun. Poetin denkt er niet aan ze in te lijven: een verenigd Oekraïne in Russische invloedssfeer zou dan beter zijn.

Trump kan beloven over de Krim geen herrie te maken en de inlijving oogluikend toe te laten. Meer zal hij niet doen. Misschien zal hij een deel van de sancties tegen Rusland opheffen, maar verder zal hij niet willen gaan. Misschien kan Poetin nog de belofte afdwingen geen pogingen te ondernemen om Georgië en Oekraïne lid te laten worden van de NAVO en echt te streven naar een oplossing voor Syrië waarin de Russen een hoofdrol mogen spelen.

Magere ruil

Maar wat kan Rusland in ruil aanbieden? Zeer weinig. Het land staat er zeer slecht voor. Demografisch is het een puinhoop: vooral de Slavische bevolking gaat snel achteruit ten voordele van islamieten en Kaukasische volkeren. Poetin hoopt op emigratie uit Oekraïne. De Chinezen koloniseren Oost-Siberië en zullen daar binnen een paar generaties de meerderheid uitmaken. En daar kan Poetin niets tegen beginnen.

Olie en gas, waarop de Russische economie steunt, zijn virtueel al verouderd als energiebronnen en de prijzen op de wereldmarkt zullen nog verder afnemen. Heel zeker als Trump de globalisering zal intomen.

Rusland is een technologische woestijn. Er wordt bijna niet geïnvesteerd in moderne technologieën en er zijn onvoldoende goede opleidingen. Veel specialisten emigreren. De levensstandaard gaat achteruit en echte Russische armoede dreigt voor een derde van de bevolking. Poetin pocht met zijn vernieuwd leger en natuurlijk met zijn atoomraketten. Dat nieuwe leger is minder sterk dan gesuggereerd wordt. De oude uitdrukking “Zimbabwe met raketten” kan opnieuw gebruikt worden.

Poetin heeft Trump dus maar weinig te bieden. Hij kan beloven de Russische minderheden in de Baltische landen niet tegen hun regeringen op te jutten en de Koude Oorlogssfeer in Europa te verminderen. Maar voor die toestand zijn de Amerikanen minstens evenveel verantwoordelijk. Hij kan ook beloven niet met de Chinezen een militaire alliantie aan te gaan. Dit zijn de enige echte mogelijke vijanden van de Verenigde Staten en voor een Chinees-Russische alliantie zijn de VS zeer beducht. Ze weten ook dat dit nooit van harte kan zijn: Russen en Chinezen zijn geboren rivalen en zullen over Siberië twisten. De Verenigde Staten hopen dat als het er echt op aan komt Rusland voor het Westerse kamp kiest. Zeer zeker zal een Amerikaans-Russische topontmoeting argwaan bij de Chinezen veroorzaken.

Maar misschien verwacht Poetin helemaal niets van Trump. In regeringskringen in Moskou is het nu gebruikelijk te zeggen dat Trump de Amerikanen zo zal verdelen dat het land onstabiel en niet meer bestuurd wordt. Dit zal de Amerikanen erg verzwakken, wat dan weer Rusland ten goede zal komen. Voorbarig?