Elk jaar houdt de nationalistische Vlaamse Volksbeweging (VVB) een nieuwjaarsreceptie. Veelal is de eregast een vooraanstaand politicus – vorig jaar was dat Vlaams Minister-President Geert Bourgeois. Dit jaar koos de VVB opvallend voor een academicus, die niet bekend staat om Vlaamsgezindheid. Professor Holslag (VUB): “Vlaanderen gebruikt zijn autonomie onvoldoende om een waardig alternatief te zijn voor België en de globalisering”.

De VVB is een Vlaams-nationalistische drukkingsgroep die op “pluralistische en partijonafhankelijke leest geschoeid is”. Vorig jaar had de VVB de mediawind in de zeilen toen ze haar receptie organiseerde. Hendrik Vuye (N-VA) was toen net geherpositioneerd. De job van federale fractievoorzitter in de Kamer werd ingewisseld ten voordele van Peter De Roover (N-VA) en Vuye ging een werkgroep voorzitten waar werd nagedacht over Vlaamse staatswording/confederalisme. Hiervoor ging de N-VA luisteren bij de Vlaamse Beweging en prompt kregen aloude zwart-gele groeperingen zoals OVV, TAK, VVB… heel wat inkt en ‘air time’. Dergelijk geluk had de VVB dit jaar niet.

De VVB hield haar receptie op zaterdag 21 januari in Antwerpen, na vorig jaar Aalst aan te doen. Men koos als locatie voor het Red Star Line museum. Dat is niet toevallig, want het Red Star Line museum is het marnixringproject van voormalig Vlaams Belang-voorzitter Bruno Valkeniers, die nu ook zetelt in het nationaal VVB-bestuur.

Eerder geopolitiek dan communautair verhaal

Gastspreker was dit jaar politicoloog Jonathan Holslag, iemand die je niet meteen zou verwachten tussen de communautaire ‘hardliners‘ van de Vlaamse Beweging. Holslag staat bekend omwille van zijn expertise rond China en geopolitiek. In zijn toespraak was er dan ook geen vlammend pleidooi te horen voor een institutionele ontvoogding van Vlaanderen, dat onderwerp liet Holslag links liggen. Zijn uiteenzetting ging over internationale politiek en de snel veranderende tijden, en de onzekerheid die daarmee samen gaat. Het is volgens professor Holslag “volledig terecht dat mensen zich zorgen maken, al zou je dat niet opmerken als je langs de Meir in Antwerpen wandelt. Maar de globalisering dringt zich op een sluikse manier verder door in de samenleving”.

Hij had het ook over economische politiek. Hij stelt vast dat niet alleen een protectionistische manier van economische politiek voeren (denk daarbij aan Trump zijn retoriek) gevaarlijk is, maar dat offensief economisch nationalisme zoals onder andere China dat uitvoert zeker even bedreigend is. We moesten dan ook kritischer kijken naar buitenlandse investeringen in plaats van ze blindgewijs zoveel mogelijk aan te trekken. Zo wist Holslag niet alleen te verwijzen naar China, maar ook naar de investeringen van Saoedi-Arabië in de Antwerpse haven. Hij bekommert zich om het gebrek aan inspanningen om onze maakindustrie terug nieuw leven in te blazen. “In plaats van blij te zijn en genoegen te nemen met een nieuwe opening van een Ikea, kunnen we beter inzetten op Vlaamse maakateliers die eigen meubilair weten te vervaardigen”.

Identiteit

Naast het te hebben over internationale en economische politiek, had Holslag het ook over identiteit. Een ergernis van professor Holslag is de gebrekkige kennis van geschiedenis, filosofie, ethiek en esthetica van de huidige generatie studenten. “Zelfs in universitaire richtingen weten we nauwelijks nog waar we vandaan komen, en dat is zo belangrijk om als zelfbewuste burgers en natie door het leven te gaan”. Het was een verkeerde keuze om enkel goede producenten af te leveren. “Verbetering van exacte wetenschappen en informatica, ja absoluut, maar daarom moeten we niet verzaken aan de plicht om elke leerling van ASO tot en met BSO de nodige burgerzin mee te geven”. Volgens de VUB-academicus kon patriottisme een zinvolle bijdrage zijn, nu meer dan ooit in deze wereld van onzekerheid en globalisering.

In een interview achteraf zei Holslag dat hij bekommerd is om het gebrek aan alternatief dat Vlaanderen probeert te bieden. De kern van onafhankelijkheid zit hem niet in het institutionele, maar wat we met die institutionele vrijheid willen doen. Het Vlaanderen van vandaag, en daar verwijst Holslag naar het beleid van de Vlaamse regering, doet voor hem nog onvoldoende om zich te wapenen tegen de globalisering en een zinvolle bijdrage te leveren daaromtrent. In plaats van een eigen koers te varen, is Vlaanderen aan het ‘walloniseren‘ en een België in het klein aan het worden, aldus Holslag.

“Communautaire coma”

Bart De Valck, voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging, stelde het afgelopen jaar vast dat met de aanslagen van 22 maart de communautaire coma werd doorbroken: In het buitenland werd ons land weer maar eens gezien als een ‘failed state’, en voor wie van dichterbij kwam kijken, ook een “fake state”. “Als politici als Gwendolyn Rutten na afloop nog durven afkomen met verlangens om de bevoegdheden van justitie en politie te herfederaliseren, wensen we hen veel succes toe. De dozen Prozac liggen al klaar op het secretariaat”. De VVB-voorzitter sprak de hoop uit voor onafhankelijkheidsscenario’s van regio’s zoals Catalonië en Corsica. Van die eerste regio voorspellen sommige analisten dat ze in het najaar hun onafhankelijkheid zullen uitroepen.

Of het uitnodigen van een spreker als Jonathan Holslag nu ook betekent dat de inhoudelijke koers van de VVB – die tot nu toe een communautaire ‘one-issue‘-organisatie is – zal verbreden naar het identitaire en geopolitieke vraagstuk valt af te wachten.