De F-35 voor de Belgische strijdkrachten?

0
6254

Er wordt reeds langer gepraat over de mogelijke aankoop van F-35 gevechtsvliegtuigen voor de Belgische luchtcomponent. De F-35 zelf is echter slechts één van de kandidaten die door defensie overwogen worden om onze huidige F-16 toestellen te vervangen. Naast de Amerikaanse F-35 worden ook de Franse Rafale, de Brits-Italiaanse Eurofighter Typhoon, de Amerikaanse F/A-18 en de Zweedse Gripen NG bekeken als mogelijke vervangers.

Welk toestel gekozen wordt, zal niet enkel afhangen van de specificaties van deze vliegtuigen, maar waarschijnlijk veel meer van de kosten die deze toestellen op lange termijn met zich meebrengen. Dit naast hoeveel van de productie er mogelijk in eigen land zal kunnen plaatsvinden. Op vlak van ‘multirole’-gevechtsvliegtuigen is de F-35 momenteel het platform dat de grenzen van de technologische verwezenlijkingen zo ver duwt dat dit een enorme kost met zich meebrengt. Dit heeft ervoor gezorgd dat de ontwikkeling steeds vertraagd en duurder werd. Is het voor de Belgische luchtcomponent dan ook nodig om zo’n hyper-performant platform aan te kopen aan zo’n hoge kost? Niet enkel de aankoopprijs, maar ook onderhoudskosten zullen een stuk duurder uitvallen dan van de huidige F-16’s of bij de vervangingsalternatieven.

Vijfde generatie gevechtsvliegtuigen

De gevechtsvliegtuigen van het type F-35 zijn speciaal ontwikkeld om verhoogde stealth-mogelijkheden te hebben en om coördinatie van een enorme hoeveelheid vliegtuigen en andere platformen mogelijk te maken overheen verschillende types. De eisen voor het ontwerp van de F-35 komen exact voort uit de tactische scenarios waar een land zoals de Verenigde Staten rekening mee moet houden. Het uitvechten van conventionele conflicten tegen een andere grootmacht zoals Rusland of China, of het uitvoeren van missies in gebieden met een sterke luchtdoelverdediging zoals Iran.

Zelfs in recente Belgische missies zoals die boven Irak, Syrie, Libië en Afghanistan, is duidelijk gebleken dat de huidige F-16 vliegtuigen reeds over de nodige capaciteiten beschikken om een significante bijdrage te leveren binnen een coalitie. Het is duidelijk dat de F-16 vervangen moet worden wegens de veroudering van de vliegtuigen zelf. Experts beweren ook dat er te weinig jagers beschikbaar zijn voor defensie, maar kan het daarom zomaar aangenomen worden dat het nodig is om de extreme capaciteiten van de F-35 op te zoeken?

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

De F-35 is momenteel echter niet het enige model vliegtuig dat nog beschouwd wordt in het dossier. Naast de Amerikaanse F-35 wordt er eveneens gekeken naar de Amerikaanse F/A-18 Super Hornet, de Brits-Duitse Eurofighter Typhoon, de Franse Rafale en de Zweedse Gripen. Ieder van deze vliegtuigen heeft zijn voordelen en nadelen, maar afhankelijk van de beoogde capaciteiten van de Belgische luchtcomponent, budgettaire overwegingen en doelstellingen naar buitenlands beleid toe, is een keuze eenvoudig te maken, na een grondige studie. SCEPTR bracht de verschillende toestellen in vergelijkend perspectief:

De F-35 vergeleken met de concurrenten.
De F-35 vergeleken met de concurrenten.

De F/A18 Super Hornet is in principe het oudste platform van de vijf keuzes die besproken worden. Het vliegtuig is ook minder performant dan de andere vier alternatieven op vlak van bereik en snelheid. Deze twee waarden zijn enorm belangrijk in hedendaagse missies aangezien veel opdrachten bestaan uit het leveren van luchtsteun aan bondgenoten of eigen grondtroepen. Vliegtuigen moeten daarom in staat zijn om zo snel mogelijk ter plaatse te zijn zodat zij op tijd het gevecht op de grond kunnen beinvloeden ten voordele van de grondtroepen, en moeten eveneens een zo groot mogelijk bereik hebben zodat zij langer op post kunnen blijven om mogelijks steun te geven aan grondtroepen, of om meerdere pogingen te kunnen ondernemen om het beoogde resultaat te behalen. De F/A18 Super Hornet is hierdoor, los van zijn lagere prijs, in feite een verzwakking op bepaalde vlakken ten opzicht van de F-16.

De Eurofighter Typhoon of EF-2000 is dan weer een duurder platform, met een geschatte prijs van ongeveer een 90 miljoen euro per vliegtuig. Voor deze prijs is het natuurlijk wel een stuk performanter dan de F/A18 Super Hornet. De Eurofighter Typhoon heeft eveneens een groter bereik dan de F-16 en is ondanks de grote prijs wel een verbetering van de huidige capaciteiten. Naast de hoge aankoopprijs kampt de Eurofighter Typhoon eveneens met een hogere verwachtte onderhoudskost. Net als de F/A-18 Super Hornet en de Rafale heeft de Eurofighter twee motoren (daar waar de huidige F-16, de F-35, en de Gripen er slechts één hebben). Dit betekent natuurlijk ook dat brandstofkosten en onderhoudskosten stijgen voor eenzelfde aantal vlieguren in vergelijking met de vliegtuigen met slechts één motor. De Franse Rafale heeft dus ditzelfde nadeel. En terwijl het een enorm performant vliegtuig is, heeft het ook een enorm duur prijskaartje.

De Zweedse Gripen NG, geproduceerd door Saab, levert dan weer voordelen op op meerdere vlakken. Het vliegtuig zou een aankoopprijs hebben die lager is, en kost in onderhoud en brandstof ook een stuk minder dan de andere mogelijke keuzes. Het vliegtuig is ondanks zijn kleinere afmetingen wel sneller dan de vier andere vliegtuigen, en heeft een verder bereik dan alle alternatieven behalve de Rafale. Door de specifieke configuratie van bevestigingspunten voor munitie kan de Gripen NG in de meeste missies zelfs meer munitie dragen dan de andere vliegtuigen in overweging. Dit betekent dat de Gripen een enorm kostenefficiente vervanger voor de F-16 kan zijn, die daarbovenop nog eens de maximale uitbreiding van performantie met zich meebrengt.

Er zijn dus duidelijk voordelen en nadelen aan elk van deze kandidaten, en het Ministerie van Defensie o.l.v. Steven Vandeput (N-VA) zal met de verscheidene producenten een dialoog aangaan en de voorstellen individueel bestuderen. Aangezien de Belgische F-16’s nog dienst zouden kunnen doen tot 2028, zal dit echter niet halsoverkop gebeuren. Het kan nog even duren vooraleer een beslissing gemaakt wordt. Daarnaast moet defensie ook nog het nodige budget bekomen van de regering, want volgens de huidige plannen valt deze aankoop onder een reeks uitzonderlijke investeringen in defensiemateriaal die door de regering nog niet toegezegd zijn.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

ADVERTENTIE