Italië heeft nieuwe premier: Gentiloni, de grijze muis?

0
776

De Romein Paolo Gentiloni (62), voormalig Minister van Buitenlandse Zaken in de regering Renzi, werd op zondag 11 december door president Sergio Mattarella benoemd tot formateur. Maandag al stelde hij zijn ‘nieuwe’ regering voor. Gentiloni wordt als formateur traditiegetrouw de nieuwe regeringsleider en vervangt de flamboyante Renzi, die door zijn lot te verbinden aan het referendum zijn hand overspeelde en aftrad. Meteen het grootste verschil met het kabinet Renzi, waarin de meeste zitjes onveranderd blijven en een indicatie dat Gentiloni verre van een hemelbestormer is.

Tussenpaus

Het was al geleden van 1998, met de aanstelling van voormalig communist Massimo D’Alema, dat er nog een geboren Romein als premier in het Palazzo Chigi, de zetel van de Italiaanse regering, resideerde. Het blijft echter nog maar de vraag of de Romeinen dit geweten zullen hebben. Zelfs onder zijn stadsgenoten blijft Gentiloni een illustere onbekende, hoewel hij als backbencher al sinds de jaren ’90 politiek actief is. In 2012 – en na voordien reeds succesvol campagne te hebben gevoerd voor Romeins burgemeester Francesco Rutelli (Federazione dei Verdi/Groene Federatie) – viste hij zelf achter het net van het burgemeesterschap en strandde op de derde plaats. Tafelspringerij moet men niet verwachten van de minzaam pratende Gentiloni. Daarin verschilt hij trouwens gevoelig van zijn voorganger. De oppositie eiste na zijn aanstelling al direct vervroegde verkiezingen. De kans dat Gentiloni tot de zomer op de meubelen let en nadien van het prominente toneel verdwijnt, is daarom niet denkbeeldig.

Nobel

De nieuwbakken premier werd op 22 november 1954 geboren als telg van de Romeinse adellijke familie Silveri. Hij studeerde politieke wetenschappen aan de staatsuniversiteit La Sapienza (de Wijsheid), de oudste van Rome en de grootste van Europa. Daar leerde hij Mario Capanna kennen en werd lid van diens studentenorganisatie Movimento Studentesco. Later stapte Gentiloni over naar de Arbeidersbeweging voor het Socialisme. In 1993 rolde hij de politiek in als woordvoerder van Rutelli, een functie die hij bleef bekleden tot Rutelli in 2001 werd opgevolgd door voormalig socialist en Obama-fan Walter Veltroni.

“Allereerst zal Gentiloni het hoofd moeten bieden aan de woelige wateren waarin de derde grootste bank van het land verkeert.”

In 2001 werd Gentiloni verkozen in het Italiaans parlement. Een jaar later was hij medeoprichter van de politieke partij La Margherita (de Margriet). Dat was een van de vele kleinere partijen en splintergroeperingen die als paddenstoelen uit de grond schoten sinds in 1992 de eerste republiek uiteenspatte door het megaschandaal rond corruptie ‘Tangentopoli’ en het daaropvolgend juridisch onderzoek ‘mani pulite’ (schone handen). In het kabinet Prodi (2006-2008) bekleedde Gentiloni de post van de Minister van Communicatie; een functie waarin hij ook al geen potten brak. Tijdens zijn ministerschap liet hij wel ‘zijn’ Margriet-partij opgaan in de Partito Democratico (PD, Democratische Partij), een verzameling van centrum- en christendemocratische linkse splinters, waarvan uiteindelijk Renzi secretaris werd. Door deze laatste werd hij in oktober 2014 terug uit het parlement gevist om Federica Mogherini te vervangen als Minister van Buitenlandse zaken na haar benoeming als Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid.

Deze man volgde op 12 december jl. Renzi op als vierde niet verkozen premier na de technocraat Mario Monti, Enrico Letta (PD) en Matteo Renzi (PD). Echt gemakkelijk zal Gentiloni het niet krijgen. De komiek/politicus Beppe Grillo (M5S) toeterde reeds dat “het volk haar soevereiniteit verliest”.

Uitdagingen

Maar wellicht zijn de verzuchtingen van de vijfsterrenbeweging, die met Virginia Raggi de burgemeester van Rome levert, nog zijn geringste probleem. Allereerst zal Gentiloni het hoofd moeten bieden aan de financieel-economisch woelige wateren waarin de derde grootste én oudste bank van het land, de Monte dei Paschi di Siena, verkeert. Een huzarenstuk. Hij weet immers dat vele Europese staten en banken, die aanzienlijke hoeveelheden rommelpapier van de bank in eigen portefeuille hebben zitten, over zijn schouders zullen meekijken. Bovendien moet hij voor een nieuwe kieswet zorgen: onontbeerlijk om de gevraagde vervroegde verkiezingen te laten lukken. Of Gentiloni de klus met zijn ietwat ouderwetse en kleurloze recepten zal klaren, blijft een open vraag. Dat deze grijze muis alle zeilen zal moeten bijzetten om de katjes te kunnen vangen, is zeker.