Recent heeft de regering laten merken dat ze eventueel een wetswijziging zou doorvoeren betreffende nachtwerk. Deze wijziging is nodig omdat buitenlandse bedrijven een voordeel zouden hebben ten opzichte van Belgische. Daardoor zouden spelers zoals bol.com gemakkelijker kunnen inspelen op onze markt. In de praktijk blijkt het doorvoeren van een wetswijziging echter geen simpele kwestie.

In Nederland is nachtwerk perfect mogelijk, zij het onder bepaalde voorwaarden. Zo mag bijvoorbeeld een nachtdienst niet meer dan tien werkuren duren, behoudens bepaalde uitzonderingen waarin tot twaalf uur gegaan mag worden. Ook mag een werknemer niet meer dan zeven (collectief maximaal acht) achtereenvolgende diensten in een reeks uitvoeren waarbij een of meer nachtdiensten voorkomen.

Bij ons daarentegen is nachtwerk in principe verboden en is de wetgeving gebaseerd op verschillende uitzonderingen. Zo is nachtwerk sinds maart wel mogelijk in handelssectoren. Voordien kon het al in bedrijfstakken zoals logistiek, horeca en ziekenhuizen. Er ontbreekt echter nog altijd een duidelijk wettelijk kader voor de andere sectoren. Dit zou in de toekomst vooral van belang zijn voor de e-commerce.

De slechte of onbestaande wetgeving met betrekking tot nachtwerk zou België al 36.000 jobs aan het buitenland gekost hebben. Dat berekende Comeos, dat als werkgeversfederatie voor de Belgische handel en diensten actief is in achttien sectoren.

Vakbonden niet ontevreden

Een belangrijk onderdeel bij het tot stand komen van duidelijke wetgeving is de rol van de vakbonden. Eerst werd er in een gelekt regeringsvoorstel gesteld dat nachtwerk voor de e-commerce tot stand ging komen zonder akkoord van de vakbonden. Tot grote onvrede van die laatsten. Nadien raakte echter bekend dat de nieuwe regelgeving enkel zou gelden voor nieuwe ondernemingen.

Bij deze nieuwe ondernemingen werd meestal vooraf een arbeidsreglement (met nachtwerk) tot stand gebracht. Nadien werd de vakbond pas betrokken. Bestaande ondernemingen zouden dus nog steeds onder de oude wetgeving vallen en zullen praktisch gezien het akkoord van de drie vakbonden nodig hebben om hun personeel te kunnen laten werken tussen 20 uur en 6 uur.

“Werknemers zijn zelf vragende partij voor een duidelijke wetgeving”

Unizo heeft laten weten de invoering van nachtarbeid – in grotere bedrijven – een complexe zaak te vinden omwille van de onder vakbondsdruk bedongen strikte procedures.

De vakbonden daarentegen zijn eerder tevreden met dit voorstel, aangezien ze op deze manier inspraak hebben over de belangen van de werknemers. Zo liet Jan Van den Broeck, woordvoerder voor de ACLVB-afdeling van BASF (waar nachtwerk al gangbaar is), weten geen probleem te hebben met nachtwerk en de totstandkoming ervan. Op voorwaarde althans dat er voldoende rekening wordt gehouden met het personeel en er een correcte verloning tegenover staat.

Opvallend is dat bij de meeste grote bedrijven de werknemers zelf vragende partij zijn voor een duidelijke wetgeving. Ze beseffen naar eigen zeggen dat die nodig is om niet te verdrinken in de buitenlandse concurrentie. Volgens De Tijd zou de regering op jaarbasis op deze manier circa 48 miljoen euro in ontvangst mogen nemen.