Kazachgate betreft het witwasschandaal dat draait rond de Belgisch-Oezbeekse miljardair Patoch Sjodijev, die na een wetswijziging zijn proces af kon kopen middels een verruimde minnelijke schikking, ook wel gekend als de Afkoopwet. Opvallend is vooral dat Sjodijev er gebruik kon van maken vooraleer de reparatiewet werd gestemd.

Deze wet is in erg vreemde omstandigheden ontstaan. Rond het moment dat de miljardair Sjodijev in de problemen kwam, had Sarkozy prille plannen om een deal te sluiten met Kazachstan betreffende de aankoop van vijfenveertig helikopters. Om tot een akkoord te komen, werd gevraagd aan Frankrijk om enkele Kazachen met gerechtelijke problemen te helpen. Sjodijev kon hiervan profiteren, aangezien hij een Franse advocaat had.

Deze Franse advocaat nam vervolgens contact op met enkele Belgische advocaten, waaronder Armand De Decker (MR), die toen ook Senaatsvoorzitter was. De Decker zou op zijn beurt dan weer contact hebben opgenomen met onder andere Minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) en hem gevraagd hebben om een snellere invoering van de wet. Dit, uiteraard, ten voordele van Sjodijev.

Momenteel is er een onderzoekscommissie samengesteld om de invloed van De Decker te onderzoeken, en heeft De Decker verlof genomen uit zijn functies bij de MR. SCEPTR ging iets dieper in op de situatie.

Van 1995 tot heden:

Tijdslijn Kazachgate.

Patokh Sjodijev

Patokh Sjodijev (of Chodiev) is een rijke zakenman met verschillende offshore vennootschappen op belastingparadijzen. In de lijst van Forbes staat hij op de 1.275ste plaats, en is zo de tweede rijkste persoon in België na Albert Frère. Hij beschikt over een vermogen van maar liefst 1,62 miljard euro.

Sjodijev zou (volgens een datalek van ICIJ) woonachtig zijn in de Zwitserse gemeente Freienbach. Een decennium geleden zou hij tijdens de aanvraag van zijn Belgische nationaliteit nog in een villa in Waterloo hebben gewoond.

Tijdens zijn jeugd groeide de zakenman op in de Sovjet-Unie, waarna hij Internationaal Recht en Talen studeerde in Moskou. Samen met twee zakenpartners verzamelde Chodiev zijn kapitaal in de jaren negentig tijdens de privatisering van de zware industrie van Kazachstan. Zo kreeg hij beschikking over verschillende bodemrijkdommen. Dit had hij voornamelijk te danken aan zijn goede connecties bij de politieke elite.

De onderzoekscommissie

De onderzoekscommissie van 17 leden voert onderzoek naar de mate van betrokkenheid van Armand De Decker, en controleert ook of de wet correct is toegepast. Vervolgens neemt de commissie ook in beraad hoe Sjodijev Belg kon worden.

Het voorstel om een onderzoekscommissie samen te stellen, werd gedaan door Olivier Maingain van Défi, en werd met unanieme stemming goedgekeurd. Op zich kan Maingain echter geen zitje in de commissie krijgen, aangezien enkel fractieleden toegang hebben. Mogelijk biedt Onkelinx Maingain een zitje van de PS aan (eventueel in eigen naam), aangezien ze er naar zeggen moeite mee had om te zien hoe de meerderheid probeerde om de aanvrager van de commissie uit de commissie te bannen.

Stefaan Van Hecke (Groen) heeft laten weten dat hij tegen de uitsluiting van de kleine fracties is, aangezien dit de essentie van de parlementaire democratie raakt.

Naast het onderzoek bij de onderzoekscommissie is er aan De Decker ook gevraagd om een dossier in te dienen bij de Federale Deontologische Commissie. De vraag kwam van François-Xavier de Donnea (voorzitter van de arbitragecommissie van de MR).

Tot slot is het nog steeds niet duidelijk wie de voorzitter van de onderzoekscommissie wordt. Eerst was er sprake van Francis Delperée (cdH), maar aangezien zijn naam gelinkt is aan de Orde van Malta, (die voorkomt in het dossier), blijkt dit geen eenvoudige kwestie.