De ‘fake followers’ van N-VA

7
5439

De voorzitster van Groen, Meyrem Almaci, stelde enkele dagen geleden aan de kaak dat de hashtagcampagne #iksteuntheo van N-VA opvallend veel door valse accounts geretweet werd. N-VA beet fel terug op Twitter. Maar tot wel 64 van de laatste 100 retweets zouden door valse accounts verstuurd zijn. DeWereldMorgen bevestigde deze vaststelling na een analyse en eigen experiment met tweetbots.

Tot zover de vaststelling, maar wat horen we hier als ‘online wezens’ van te onthouden? Laat ons stilstaan bij wat dergelijke ‘valse accounts’ zijn en kunnen doen, en vooral ook wat ze niét zijn en niét kunnen doen.

Vals bereik?

‘Valse accounts’, ‘tweetbots’, ‘fake followers’… slaan zoals de naam zegt op sociale media-accounts die niet door een bestaande persoon of organisatie beheerd worden. Hier gaat het dus niet over personen die om verschillende redenen onder een pseudoniem actief zijn op sociale media, maar om profielen die aangemaakt en onderhouden worden door (semi-)geautomatiseerde scripts. Zoals door clickfarms of volautomatisch met behulp van een algoritme.

De enige winnaars bij deze valse accounts zijn de eigenaars die ze inzetten om op een malafide manier en zonder meerwaarde (de meeste sociale media verbieden de inzet van dergelijke valse accounts in hun gebruiksvoorwaarden) advertentie-inkomsten te verzamelen. Deze praktijken zijn daardoor tot zekere hoogte vergelijkbaar met hinderlijke adware-computervirussen.

Er zijn meerdere manieren om in contact te komen met dergelijke valse accounts: ofwel betaal je voor hun ‘diensten’ (daarover later meer), ofwel ‘overkom’ je ze door enige invloed te hebben op een bepaald populair onderwerp of regio. Of voor de #iksteuntheo-campagne betaald werd voor dergelijke tweetbots, laat staan door het campagneteam, staat dus allerminst vast.

Maar in het geval er dus wel degelijk geld zou betaald zijn door het campagneteam voor valse accounts – om de #iksteuntheo-campagne te ‘boosten’ – zou dat toch enige vragen doen rijzen. Dit zowel op vlak van moraliteit, als op vlak van effectiviteit.

Moraal en promotie

Iedere organisatie zet sociale media in om haar waarden en boodschappen uit te dragen, om te informeren, activeren enzoverder. Een belangrijke parameter hierin is ‘bereik’.
Dit bereik bestaat uit zowel ‘organisch bereik’ als ‘betaald bereik’.

Sociale media personaliseren steeds intelligenter en hardnekkiger wat hun gebruikers zien: om commercieel interessant te zijn, moeten ze er immers voor zorgen dat gebruikers telkens zien wat hen écht interesseert. Het bericht dat verstuurd wordt naar 40.000 volgers, komt lang niet toe bij (alle) 40.000 volgers, er moet betaalde promotie gevoerd worden om het onderste uit de kan te halen qua bereik.

Afbeelding: https://www.facebook.com/business/a/boost-a-post
Afbeelding: https://www.facebook.com/business/a/boost-a-post

Betalen voor bereik is een stuk minder controversieel dan betalen voor ‘intiem gezelschap’. Iedere politieke partij in België maakt er gebruik van. Daar is ook niets verkeerd mee: het sociale mediaplatform krijgt een stroom van niet-storende advertentie-inkomsten, de adverteerder kan met ongeziene precisie zijn doelgroep afbakenen, en de ontvanger krijgt iets wat mogelijks interessant is. Maar bereik an sich zegt bitter weinig over effectiviteit.

 Effectiviteit en trouwfeesten

Valse accounts hebben een valse invloed in een vals netwerk van andere valse accounts, ze ‘inflateren’ als het ware je bereik. Het is zeer tof dat Nigeriaanse en Indische clickfarms Theo lijken te steunen, maar Theo heeft daar electoraal echter weinig aan.

Om een andere analogie te gebruiken: De valse accounts zijn de verre vrienden van uw ouders op uw trouwfeest. Ze vullen de tafels, brengen misschien zelfs kleur in de zaal, maar dragen op sociaal vlak niets bij aan de avond omdat ze enkel omgaan met elkaar en niet praten met andere gasten.

Indien dus effectief betaald werd voor deze valse accounts, zoekt N-VA maar beter een andere social media-adviseur, want als de grootste partij van België heeft ze voldoende achterban voor dat organische bereik, en bovendien genoeg budgetten voor de gangbare en meer effectieve promotiemogelijkheden van de sociale media zelf. Niet onbelangrijk ook is dat al je ‘social media analytics‘ over je lezerspubliek (en hoe je die dus bereikt als kiezers) op een slag waardeloos worden, eens je genoeg fake followers en -retweeters hebt.

Indien deze valse accounts ongevraagd aan het retweeten sloegen, om te surfen op het momentum van de populaire hashtag, is daar weinig aan te doen. Voor social marketeers en andere mensen uit het wereldje was #TheoGate dus “much ado about nothing”.

7 REACTIES

  1. Ik ben zelf geen verwoed twitteraar, maar hou verscheidene twitteraccounts en twitter algemeen, oa van nva, in het oog. Ik was net aan het kijken toen de campagne in gang gezet werd, en het viel mij zelfs op dat het aantal likes en retweets zéér snel de hoogte ingingen. Voor een lokale gebeurtenis te snel. Meesurfen op het momentum? Daar ging het van in het begin te snel voor. En in tegenstelling tot de auteur vermoed ik dat Theo en NVA hier wel electoraal bij wint. Zolang dit niet bewezen is, wat bijna onmogelijk is, kan NVA zich blijven beroepen op het aantal retweets en likes zij behaalden, en dus claimen dat een groot deel van de bevolking hetzelfde voelde. Niemand kan het tegendeel bewijzen. Het is niet de bedoeling om die clickfarms te gebruiken als sociale tussenpersoon, maar vooral om de (valse) populariteit de hoogte in te jagen. En ondertussen is al gebleken dat NVA daar niet vies van is…..

    • Zeer correct Jan. Het probleem van fake likes/retweets/followers is veel groter dan de auteur wil laten uitschijnen. Maar de auteur is dan ook een NVA-gemeenteraadslid.
      Van bij aanvang was duidelijk dat Sceptr allesbehalve objectief is, deze “analyse” maakt dat opnieuw zonneklaar. Onmogelijk om dit serieus te nemen.

      • Inderdaad Michael, ik wilde hier in mijn originele post niet verder op ingaan. Maar dit stuk is geschreven door een nva-gemeenteraadslid. Spijtig, en vooral zéér misleidend van de sceptr redactie om dit niet tegelijkertijd te vermelden bij zijn beknopte biografie. Dat sceptr niet echt objectief ging zijn was snel duidelijk. Hiermee maakt men wel duidelijk dat nva nu ook een eigen (fake) nieuws-website heeft.

      • Alweer volledig eens. Enkele dagen geleden postte NVA een Sceptr-artikel op haar Facebook-pagina. Je kan daar licht overgaan, maar daarmee wordt een gevaarlijke cirkel rond gemaakt:
        Zogenaamd objectieve nieuwssite Sceptr (in de praktijk overduidelijk rechts) kaart een probleem aan in een zogenaamd neutraal journalistiek product (al dan niet door een NVA-lid geschreven). NVA plaatst het op haar social media-kanalen om haar achterban te bespelen. Als dat pakt en de verontwaardiging bij de achterban wordt groot genoeg om in de klassieke media op te duiken (bij voorkeur een krant van De Persgroep of het VTM-nieuws), dan wijst NVA naar die artikels/journaalitems met de boodschap “dit is wat er leeft bij de mensen, er is een breed draagvlak voor hun onvrede en wij hebben een oplossing”.

        Die strategie passen ze keer op keer toe. Met Sceptr zal het nog eens zo makkelijk zijn om de mediasneeuwballetjes aan het rollen te krijgen. Dat is behoorlijk verontrustend. Het merendeel van de mensen kijkt namelijk niet verder dan krantenkoppen.

    • “Zolang dit niet bewezen is, wat bijna onmogelijk is, kan NVA zich blijven beroepen op het aantal retweets en likes zij behaalden, en dus claimen dat een groot deel van de bevolking hetzelfde voelde.” Redelijk onzinnige stelling, als je’t mij vraagt. Verkiezingen worden tot nader order nog steeds in het stemhokje gewonnen, niet op twitter.

      • U moet natuurlijk wel begrijpen wat ik zeg Fil, anders is het natuurlijk verloren moeite indien u dit niet kan/wil. Vele kiezers volgen het nieuws niet actueel. Zij halen hun informatie uit de omgeving. Dan is het feit dat zovele mensen akkoord gaan met de tweet valse informatie, indien dit gemanipuleerd is. Misschien word jij graag gemanipuleerd, maar ik niet. Verkiezingen worden tot nader order NIET in het stemhokje gewonnen, het word gewonnen door de PROPAGANDA die voor die verkiezingen uitgespuwd word.