Kris Peeters, ooit zonder politiek mandaat door CD&V gelanceerd als minister in de Vlaamse regering Leterme (CD&V), is ondertussen al een ‘ancien’ in de Belgische politiek. De tweevoudige minister-president en huidige vicepremier zag zijn politieke ster tanen. Veeleer door de neergang van zijn partij dan door zijn persoonlijke populariteit. Gisteren werd bekendgemaakt dat hij de uitnodiging van het Antwerpse CD&V-bestuur heeft aanvaard om het boegbeeld te worden van de afdeling met voor de rest vooral nobele onbekenden.

Het is niet ongewoon in de Vlaamse politiek dat nationale kopstukken verhuizen naar centrumsteden om hun populariteit in de lokale politiek te kunnen verzilveren. Een kort overzicht:

“Sterke vrouw”, taaie stad

Begin 2012 kondigde Annemie Turtelboom (Open Vld) aan dat ze zou verhuizen naar Antwerpen. De parallel met Peeters is opvallend want ook Turtelboom was afkomstig uit Puurs. Het liberale kopstuk moest de Antwerpse afdeling over haar crisisperiode heen helpen. Ze verkondigde dat het haar ambitie was om in Antwerpen “het liberalisme terug op de agenda te zetten met frisse, scherpe en vooral nieuwe ideeën. En om het liberalisme terug een factor te laten zijn in de stad en om te wegen op het beleid.” Het draaide anders uit. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 werd Turtelboom als lijstduwer wel verkozen, maar de partij behaalde haar slechtste score ooit. Met twee gemeenteraadsleden eindigde ze zelfs onder PVDA+. Een niet al te hoopgevend voorbeeld voor Peeters dus.

Het wit konijn

Nog legio anderen zijn hem echter ook voorgegaan. Bijvoorbeeld Siegfried Bracke (N-VA). De peilingen voorafgaand aan de verkiezingen van 2010 beloofden een klinkende overwinning voor de N-VA. De sprong van een partij met één kamerlid in 2003 naar de grootste partij in het parlement betekende dat er een zelden gezien aantal mandaten open lagen. De partij werd overrompeld door nieuwkomers en overlopers met, zoals later zou blijken, sterk wisselende kwaliteit. Eén van de nieuwkomers die veel aandacht trok was Siegfried Bracke. Die kondigde niet enkel aan de switch te maken van VRT-gezicht naar politiek boegbeeld maar verhuisde ook prompt naar Gent om de de facto onbestaande afdeling wat gravitas te geven.

2010 werd electoraal een eclatant succes voor de N-VA en ook in Gent was er reden tot feest. Met 22% van de stemmen zaten Bracke en de zijnen onder het nationale gemiddelde maar de sprong voorwaarts in het paarse bolwerk was indrukwekkend. In 2007 behaalde het kartel CD&V/N-VA slechts 17%.

De impact van lokale kopstukken op federale verkiezingen is echter moeilijk in te schatten. De resultaten van de N-VA bij de lokale verkiezingen van 2012 waren in Gent alvast meer ambigu. 17% maakte haar de tweede partij en de score van het kartel uit 2006 werd overtroffen. Men bleef echter duidelijk onder het potentieel door slechter te scoren dan in 2010.

Meer damage control dan winnende strategie

Het is moeilijk om in politieke resultaten causale relaties te ontwaren. Toch lijkt het er op dat het verhuizen van kopstukken naar centrumsteden niet leidt tot grote successen. Dat blijkt ook uit oudere voorbeelden als de verhuis van Rik Daems (Open Vld) naar Herent of Caroline Gennez (sp.a) naar Mechelen. De belangrijkste centrumsteden in Vlaanderen worden ook allemaal bestuurd door burgemeesters die een levenslange, innige band hebben met hun stad. Denk aan Daniel Termont (sp.a), Bart De Wever (N-VA) of Louis Tobback (sp.a). Winnen is vermoedelijk ook niet het doel dat de partijhoofdkwartieren voor ogen hebben. De afdelingen waarnaar wordt verhuisd bevinden zich bijna steeds in een diepe crisis, hopeloos op zoek naar leiderschap, en slagen er niet in om autonoom nationale kopstukken af te leveren. De mobiliteit die aan de dag wordt gelegd is geen winnende strategie maar damage control.

“Toch zijn er ook kansen voor Peeters. Zijn partij heeft nooit sterk gescoord in de steden en in het bijzonder in Antwerpen. The only way is up.”

Toch zijn er ook kansen voor Peeters. Zijn partij heeft nooit sterk gescoord in de steden en in het bijzonder in Antwerpen. “The only way is up.” Bovendien is de voormalige partner van de ‘stadslijst’, sp.a, nog slechts een schim van wat ze was onder Patrick Janssens. Zij schuiven de voor de kiezer volstrekt onbekende Tom Meeuws naar voor als lijsttrekker. Peeters kan stunten, al rekenen gokkers er best niet op.