Vandaag trekken de Fransen naar de stembus om een president te verkiezen. 47 miljoen stemgerechtigden kunnen kiezen tussen de Emmanuel Macron en Marine Le Pen. Volgens de peilingen is het een gewonnen wedstrijd voor Macron met minstens 60-40 in zijn voordeel. Wat is dan nog de werkelijke inzet van deze verkiezingen?

Duidelijke keuze

De Fransen hebben een duidelijke keuze vandaag. Dat is eigenlijk altijd al zo geweest. De politieke macht in de Franse vijfde republiek wordt nu eens in het voordeel van centrumlinks, dan weer in het voordele van centrumrechts beslecht. Dit noemen ze in Frankrijk l’alternance. Deze klassieke breuklijn behoort bij deze verkiezingen tot het verleden. De keuze die Frankrijk vandaag maakt, is er eerder een voor de restauratie van Frankrijk als soevereine natiestaat (Le Pen), of voor een verdere integratie van Frankrijk in een globale economische en politieke orde (Macron). Dat is de reden waarom er geen gemeenschappelijk front républicain van alle bestaande partijen tegen het Front National is zoals in 2002. Toen werd vader Jean-Marie Le Pen in de tweede ronde verslagen met amper 18% door een coalitie van alle andere partijen en kandidaten. Het soevereinisme van Marine Le Pen komt overeen met het klassieke gaullisme. Daarom ook dat Nicholas Dupon-Aignan zich met haar allieerde na de eerste ronde. Hij wordt haar eerste minister. Op sociaal-economisch vlak sluit Marine met haar interventionistisch tot protectionistisch economisch en sociaal beleid erg nauw aan bij de communist Jean-Luc Mélenchon. Hij weigerde dan ook een stemadvies voor Macron te geven. Anderzijds vindt Macron overweldigende steun bij het partij-establishment van de oude klassieke partijen.

Succesfactoren

Twee factoren kunnen voor Macron nog roet in het eten gooien. Enerzijds een massaal thuisblijven van de kiezer, anderzijds een blanco-stem. Marine Le Pen beschikt namelijk over een kleiner, maar meer gemobiliseerd electoraat. De eerste resultaten van het ministerie van Binnenlandse Zaken geven om 12 uur een participatiegraad van 28%. In 2012 was dit op hetzelfde moment 30%. Er is dus een klein effect merkbaar dat in het voordeel van Marine Le Pen kan spelen. Anderzijds is de participatie wel hoger dan in 2002 toen die 26% was. Haar vader verloor toen kansloos met 18%. Uiteindelijk wordt verwacht dat tussen 75 en 80% van de Fransen hun stem zal uitbrengen. Dit ligt in lijn met de vorige verkiezingen. Gezien de achterstand van Marine te groot is, zal een eventueel effect in de opkomst te klein zijn om voor verrassingen te zorgen. Tenzij een enorm aantal kiezers blanco stemmen, mogen we dus geen verrassingen verwachten vanavond.

Echte inzet

Voor Marine Le Pen ligt de echte inzet bij deze verkiezingen allicht niet in het bereiken van de 51ste kiezer die haar president zou kunnen maken. Zij mikt op een hertekening van het partijpolitiek landschap. Dit gebeurt bij de parlementsverkiezingen volgende maand. Macron zal aan een parlementaire meerderheid moeten werken. Zo niet wordt hij een zwakke president. Le Pen zou overigens met hetzelfde probleem geconfronteerd zijn gezien haar politieke coalitie nu 2 op 577 zetels heeft in de Franse Assemblée. De opkomst bij de parlementsverkiezingen daalt bij elke verkiezing sinds 1973. In 2012 ging amper de helft van de Fransen nog stemmen. Wie over gemobiliseerde electoraten beschikt, kan hierbij meer verschil maken. Marine zal bij de presidentsverkiezingen sowieso een goed resultaat moeten halen. Kan ze slechts een derde van de kiezers overtuigen, dan is de kans groot dat ze net zoals haar vader in 2002 aantoont kansloos te zijn. Kan ze echter boven de 40% halen zet ze een resultaat neer met potentieel voor de toekomst.

Ten tweede zal de regionale verdeling van haar stemmen erg belangrijk zijn. In hoeveel kiesomschrijvingen scoort ze boven de 50%? Dit zal een goede indicatie vormen voor het aantal parlementszetels die ze mogelijks kan halen. Ondertussen richten les Républicains zich volop op de parlementsverkiezingen. Dat zijn immers de verkiezingen op leven en dood voor deze partij. Hoe hoger de score voor Marine Le Pen en hoe meer meerderheden ze vanavond haalt in lokale kiesomschrijvingen voor de parlementen, hoe precairder de situatie voor les Républicains. Immers, de parlementsverkiezingen gaan aan de rechterzijde over het leiderschap over de rechtse oppositie. FN hoeft hierbij zelfs niet groter te worden dan les Républicains in het parlement. Een voldoende schaden van de parlementaire kracht van les Républicains plaatst deze partij in een onmogelijke positie om krachtige oppositie te voeren. Tenzij het cordon sanitaire ter zijde wordt geschoven. Een optie die sinds deze verkiezingen realiteit zou kunnen worden.