Donald Trump ontslaat baas van de FBI James Comey

0
631

President Donald Trump (Rep.) deed Washington en in feite de hele wereld opschrikken dinsdagavond door de directeur van de FBI, James Comey, te ontslaan. De afhandeling van het mailschandaal van Hillary Clinton (Dem.) heeft hem finaal de das omgedaan, zo blijkt maanden na de affaire. Hierdoor komt er een einde aan het leiderschap van een directeur die door zowel de Democratische partij als de Republikeinse partij tegelijk werd bejubeld en beschimpt. 

De aankondiging van het ontslag is erg opvallend omdat er onder Comey nog een onderzoek liep naar mogelijke banden tussen de campagne van Trump en Rusland meer bekend onder de noemer #Russiagate. Tot op heden zijn daar nog geen concrete bewijzen voor gevonden. Dat werd in de hoorzittingen vorige week nog eens herhaald door het voormalig hoofd van de veiligheidsdiensten James Clapper.

Comey werd ontslagen via een getekende brief van President Trump. Trump ziet er een “nieuw begin” in voor wat hij het “kroonjuweel van de wetshandhaving” noemt. In de brief met een ietwat ongebruikelijke, directe stijl zegt hij “het enorm te appreciëren dat ik niet onderzocht word, ik toch akkoord ga met het oordeel van het Ministerie van Justitie dat je niet in staat bent om het bureau te leiden”.

Verrassend

James Comey was aan het spreken voor agenten in Los Angeles toen het nieuws van zijn ontslag op de televisie verscheen. Hij dacht eerst dat het een grap was, maar toen namen medewerkers hem apart. De brief van zijn ontslag was nog onderweg naar Comey zelf.

De negatieve beoordeling kwam er door minister van Justitie Jeff Sessions en viceminister van Justitie Rod Rosenstein. Volgens hen zou de reputatie en geloofwaardigheid van de FBI ernstig beschadigd geweest zijn door het beleid van Comey. Vooral de manier waarop het onderzoek naar de e-mails van Hillary Clinton werd afgehandeld in volle verkiezingsstrijd werd aangehaald als reden voor de negatieve beoordeling.

Aan het einde van dat onderzoek had Comey immers in een publieke boodschap meegegeven dat hij het af zou raden om achter Clinton te gaan. Hiermee had hij de wet overtreden. Iets waar voormalig minister van Justitie Lauretta Lynch al op had gewezen. Het is niet aan wetshandhavingsinstanties zoals de FBI om dergelijke informatie openbaar te maken. Comey had zich bepaalde bevoegdheden toegeëigend die niet de zijne waren.

Volgens Comey deed hij die actie omdat hij het vertrouwen in de toenmalige minister Lynch had verloren nadat deze een ontmoeting had gehad met haar man Bill Clinton, iets wat volgens hem en vele Amerikanen stonk naar belangenvermenging. Dit betekende echter niet dat hij in haar plaats kon beslissen. Hierover schreef Rosenstein “Ik kan de handelswijze van de directeur van de FBI rond de conclusie van het onderzoek naar de e-mails van Clinton niet verdedigen en begrijp niet waarom hij het bijna universele oordeel dat hij fout is weigert te accepteren.”

Rod J. Rosenstein, werd onlangs nog benoemd als hoofd van het onderzoek naar de vermeende banden tussen Trump en Rusland nadat Jeff Sessions zichzelf van die zaak had ontrokken om de schijn van belangenvermenging weg te nemen. Rosenstein is een universeel gerespecteerde procureur die met een grote meerderheid werd verkozen als viceminister van Justitie.

Hoorzitting

Het ontslag komt na de getuigenis van Comey vorige week tijdens een hoorzitting waarin hij verklaarde niks verkeerd gedaan te hebben in het onderzoek naar Clinton. Daar gaat Rosenstein dus niet mee akkoord. Volgens hem heeft Comey zich de macht van de toenmalige minister toegeëigend door bekend te maken dat de zaak gesloten kon worden zonder aanklacht wat hem betrof. Het is niet aan de directeur van de FBI om die aankondiging te maken. Bovenop die fout negeerde de directeur een ander oud principe: er worden geen persconferenties gehouden om schadelijke informatie vrij te geven over het onderwerp van een afgewezen crimineel onderzoek.


Ook was Rosenstein ontevreden over de brief die op 28 oktober, luttele dagen voor de presidentsverkiezingen, naar het Congres werd gezonden waar meegedeeld werd dat het onderzoek naar Clinton opnieuw werd geopend. Volgens Comey zou het niet bekendmaken van die informatie verhulling zijn geweest.

Tevens had Comey gezegd dat de medewerkster van Clinton, Huma Abedin, honderden en duizenden e-mails had gezonden naar de laptop van Weiner, inclusief geclassificeerde informatie. Gisteren gaf de FBI mee dat maar een klein nummer van die duizenden e-mails doorgestuurd werden naar mailbox van Weiner.

Democraten krijgen gelijk maar zijn ontevreden

De reden van ontslag is dus de behandeling van de zaak Clinton en veel van de aanklachten die de Democraten indertijd maken worden opgevolgd door de viceminister: Comey heeft verschillende fouten gemaakt en Clinton beschadigd, iets wat Clinton zelf onlangs nog herhaalde. Toch zijn de Democraten helemaal niet tevreden met het ontslag. Ze vrezen voor de vervanger van Comey en zeggen dat het ontslag er vooral komt om Trump te beschermen in het onderzoek naar #Russiagate.

In alle reacties laten de Democraten weten dat het ontslag Trump uit de wind moet halen. De voormalig running mate van Hillary Clinton, Tim Kaine (Dem.), zegt dat het ontslag aantoont hoe bang de nieuwe regering is voor het Rusland-onderzoek.

Fractieleider van de Democraten Chuck Schumer in de Senaat riep op tot het inzetten van een ‘special prosecutor’ in het onderzoek naar de vermeende banden met Rusland. Zonder een onafhankelijk onderzoek zou volgens de Democraat “elke Amerikaan vermoeden dat de beslissing om Comey te ontslaan een doofpotoperatie is”. Dick Durbin, de whip in de Senaat (een whip zorgt er voor dat de leden van de eigen partij ‘correct’ stemmen, een beetje zoals een fractieleider) zei dat het ontslag de roep voor een special prosecutor alleen maar versterkt: “Ik denk niet dat er nog een alternatief is, maar ik vrees dat ze dit zullen weigeren en we niks meer van het onderzoek zullen horen”.

Het is vreemd dat de Democraten blijven inzetten op dat onderzoek, aangezien het in het verleden al bekend werd dat het onderzoek dat liep geen crimineel onderzoek is, maar een geval van contraspionage.

Knipperlichtrelatie met Trump

Donald Trump toonde in het verleden nog veel begrip voor de acties van Comey en zag eerder een complot in van de toenmalige regering-Obama (Dem.) om Clinton te beschermen. Maar nadat bleek dat Comey ook de huidige regering-Trump onderzocht ebde dat begrip al snel weg. Comey bleef zo een luis in de pels voor de regering.

Vorige week zei Trump op Twitter nog dat Comey “het beste was wat er ooit gebeurde voor Hillary Clinton. hij gaf haar vrije baan na haar slechte daden. Het valse Trump-Ruslandverhaaltje is een excuus gebruikt door de Democraten omdat ze de verkiezingen verloren hebben. Misschien heeft Trump gewoon een goeie campagne gehad?” Ook wees hij er op dat de FBI niet in staat was om de lekken te dichten nadat allerlei verhalen de kranten haalden.

Ook Republikeinen hebben vragen

Terwijl de Democraten gelijk krijgen en ontevreden zijn, reageren de Republikeinen veel positiever, al hebben ook zij vragen bij de timing van het ontslag. De Republikeinse senator en eerdere tegenstander van Trump, John McCain, zei ontgoocheld te zijn in de beslissing en herhaalde z’n oproep om een speciaal comité op te richten om het onderzoek te doen naar de vermeende banden met Rusland. Senator Lindsey Graham, ook tegenstander van Trump van het eerste uur tijdens de Republikeinse voorverkiezingen (en ook erna) steunde dan weer de beslissing. Voormalig Republikeins presidentskandidaat Marco Rubio, lid van de commissie inlichtingendiensten, wees er dan weer op dat Comey niet persoonlijk het onderzoek naar de vermeende banden met Rusland deed en zijn ontslag daar niet veel in zal uitmaken.

Comey heeft zo een korte maar onstuimige carrière gehad. Benoemd door Obama in september 2013 voor een periode van tien jaar is hij al na slechts een derde van die periode de laan uitgestuurd. De oud-directeur van de FBI heeft altijd het imago gehad van een eigengereide figuur die zijn persoonlijke politiek voerde. Hij werd de favoriete Republikein genoemd van de Democraten. Iets wat nu vooral wijst op zijn gebrekkige populariteit in beide kampen.

Hij is pas de tweede directeur van de FBI die wordt ontslagen op basis van ‘dwingende redenen’ (for cause). De vorige was William Sessions die onder Clinton in 1993 werd ontslagen wegens schandalen rond zijn vrouw en ongehoorde uitgaven. Waar William Sessions snel vergeten werd, zullen de politieke naschokken van de passage van Comey bij de FBI nog lang effect hebben.

WikiLeaks, die andere luis in de pels van de Amerikaanse regering liet al weten dat James Comey welkom is in hun organisatie, al lijkt het weinig waarschijnlijk dat Comey hier ook daadwerkelijk op zal in gaan.