Artikel 32 van de Belgische Grondwet geeft iedere burger het recht om “elk bestuursdocument te raadplegen en er een afschrift van te krijgen”. De overheid kan een aanvraag hiertoe enkel weigeren op basis van enkele uitzonderingsgronden. Het probleem echter, is dat er op het gebruik van deze uitzonderingsgronden geen controle meer is. Dat bericht Belga.

Principieel heeft iedere burger het recht om van bestuursdocumenten – gaande van e-mails tot brieven en rapporten – een kopie te vragen en te krijgen. De overheid kan deze aanvraag enkel weigeren op basis van een uitzonderingsgrond uit de wet openbaarheid van bestuur. Zo kan de overheid beslissen om geen afschrift te geven op basis van privacy- of de veiligheidsmotieven.

Geen mogelijkheid tot beroep

Wanneer een overheid weigert om deze kopieën te overhandigen, heeft een burger het recht om hiertegen beroep aan te tekenen. Dit dient normaal ingesteld te worden bij de Commissie Toegang Bestuursdocumenten (CTB). Deze onafhankelijke instantie onderzoekt dan of de overheid al dan niet terecht bepaalde informatie achterhoudt.

Het probleem is echter dat deze commissie sinds kort niet meer actief is. Zij kan met andere woorden niet meer controleren of de weigeringen van de overheid rechtsgeldig zijn. De oorzaak hiervan ligt in het gegeven dat de leden van de CTB slechts voor vier jaar werden benoemd. Doordat de leden in april 2013 werden benoemd, is hun mandaat dan ook verlopen. Bijgevolg krijgt een burger die het CTB aanschrijft, de boodschap dat het mandaat is verlopen en de regering heeft nagelaten om te voorzien in een nieuwe samenstelling.

Een bekend probleem

Dat het nalaten om te voorzien in een nieuwe samenstelling problemen kon opleveren voor het functioneren van de CTB, was langer bekend. Zo werd – althans volgens de Commissie – premier Charles Michel (MR) al in juni eind vorig jaar, op de hoogte gebracht hiervan.

Al laat niet enkel de werking van de CTB de wensen over. Ook zijn evenknie de ‘Beroepscommissie Toegang Milieu-informatie’ (BTM), lag vorig jaar maandenlang stil. Zo werden ook bij deze Commissie, die bevoegd is voor alle aanvragen met betrekking tot het milieu, de mandaten niet tijdig vernieuwd.