België kocht een stuk meer van Saoedi-Arabië in 2016 dan omgekeerd, zo blijkt uit recent gepubliceerde data van het agentschap van buitenlandse handel. Uit die cijfers blijkt ook dat België in 2016 voor 6,7 miljoen euro wapentuig en munitie uitvoerde naar de Saoedi. Dat is minder dan het recordjaar 2015 toen er 10,2 miljoen euro wapentuig werd geëxporteerd. Dit blijft nog steeds veel meer dan in 2014 toen er ‘slechts’ voor 1,4 miljoen euro aan wapens werd verkocht aan het Wahabitische koninkrijk. Dat brengt ook De Standaard.

Na eerdere berichten over de flinke Saoedi wapenexportlicentie van FN Herstal – 100% eigendom van de Waalse overheid – ter waarde van 575 miljoen euro, blijkt dat afgelopen jaar daar maar een klein deel is vervuld: namelijk 6,7 miljoen euro. Licenties geven immers het totale maximumbedrag mee dat mag worden uitgevoerd en kunnen over verschillende jaren lopen. Wat effectief wordt verkocht, wordt hier dan van afgetrokken. Sinds 2011 is Saoedi-Arabië de belangrijkste afnemer van de Waalse wapens. De voorbije jaren keurde de Waalse deelstaatregering voor meer dan 1,5 miljard wapenexportlicenties goed. De wapenexport naar Saoedi-Arabië is controversieel omdat Saoedi-Arabië verwikkeld is in de Jemenitische burgeroorlog en daarbij wrede tactieken niet schuwt, met hongersnood als gevolg.

Handelstekort met een dubieus regime

Foto: belgian foreign trade agency. Handelsverhouding met Saoedi-Arabië.
Foto: belgian foreign trade agency. Handelsverhouding met Saoedi-Arabië.

Hetgeen meest wordt uitgevoerd naar de grootste staat op het Arabische schiereiland zijn chemicaliën (604 miljoen euro), zware machines (301 miljoen) en voedsel (131 miljoen), alles samen goed voor 1,69 miljard euro. Omgekeerd koopt België voor veel meer aan bij de Saoedi: 2,17 miljard euro. Het gaat hierbij dan voornamelijk om mineralen, plastics en eveneens chemicaliën. Hierbij dient men te denken aan petrochemie. Dat brengt het Belgisch handelstekort ten opzichte van de Saoedi op bijna een half miljard euro.

De wapenexport naar de Saoedi maakt dus in principe slechts een klein deel uit van de gehele export naar het Arabische land, maar relatief is ze bijzonder groot. De helft van de Europese wapens en munitie in Saoedi-Arabië komt immers uit Wallonië en 60% van de omzet van de Waalse wapenindustrie hangt af van contracten met Saoedi-Arabië. Dat alles is niet zonder discussie, gezien Vlaanderen zijn wapenexport naar het land aan banden heeft gelegd wegens het streng islamitisch (wahabitisch) karakter van Saoedi-Arabië en de twijfelachtige militaire rol van het land in de wereld. Dit zowel in de burgeroorlog van Jemen als in de Syrische burgeroorlog.

Embargo

Morgen wordt in de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen gestemd over een resolutie van de ecologistische fractie van Groen en Ecolo. Dit betreft een volledig wapenembargo tegen het land, iets waar federaal minister voor Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open Vld) eerder reeds voorstander van bleek. De federale regering sluit zich aan bij dit standpunt, dus het is logisch dat de regeringspartijen in de parlementaire commissie ook zullen volgen.

Maar het zijn de deelstaten die bevoegd zijn voor wapenhandel, nadat Wallonië hier jarenlang voor ijverde gezien FN Herstal in Wallonië ligt. En daar knelt het schoentje. De Saoedische rol in een aantal conflicten in het Nabije Oosten mag dan wel moreel dubieus zijn, dat is van bijkomstig belang voor de Waalse regering van cdH en PS onder leiding van minister-president Paul Magnette (PS). Zijn overheid verdient flink aan het Wahabitisch land.

Magnette stelt dat we dan ook maar beter ineens de militaire samenwerking met Saoedi-Arabië kunnen opzeggen gezien we wel samen met dat land in de internationale coalitie tegen IS strijden, wat een feitelijk gegeven is. N-VA-fractieleider Peter De Roover maant ook aan tot voorzichtigheid en waarschuwt voor belangrijke diplomatieke repercussies. Zo is Saoedi-Arabië niet alleen een militaire bondgenoot tegen terreurgroep IS, maar is het land ook een belangrijke investeerder in de haven van Antwerpen. Peter De Roover (N-VA) verdedigde zijn realpolitieke partijpositie nog in 2015 in een opiniestuk in Knack: “Hoe huiveringwekkend ook, we moeten kiezen tussen Saudi-Arabië of IS.

Opvallend: PS en sp.a, nochtans politieke familieleden, staan radicaal tegenover elkaar als het neerkomt op Saoedi-Arabië, zo wees ook al een eerder interview met partijvoorzitter John Crombez (sp.a) uit.

  • Wouter Lowet

    De munitie van FN wordt toch geproduceerd in Zutendaal ( = Vlaanderen).