Conservatieve rechter Gorsuch bevestigd voor Hooggerechtshof

0
364

Op vrijdag 7 april stemde de Amerikaanse Senaat om Neil Gorsuch te bevestigen als 113de rechter in het Hooggerechtshof. De procedure was intensief gevoerd en bevochten, ruwweg langs partijlijnen. Rechter Gorsuch zal op maandag 10 april worden ingezworen.

De inzwering gebeurt een eerste maal in beperkte kring in het rechtsgebouw zelf, waar ‘Chief Justice’ John Roberts de eed zal afnemen. Iets later vindt een openbare sessie plaats in het Witte Huis. Daar zal rechter Anthony Kennedy een tweede eed afnemen. Een week later zal Gorsuch de eerste argumenten in een rechtszaak horen.

Scherpe partijlijnen

Rechter Gorsuch bezit veel kwalificaties als jurist, en past wat dat betreft perfect naast zijn nieuwe collega’s. Zijn vlotte en begrijpelijke stijl werd door vriend en vijand erkend en geprezen. Het ligt de Democraten echter nog steeds zwaar op de maag dat de Republikeinen de door oud-president Barack Obama (Dem.) voorgedragen benoeming van Merrick Garland hadden geblokkeerd. Dat zou de Democraten voor het eerst in meer dan 20 jaar een ideologische meerderheid gegeven hebben in het Hooggerechtshof.

De Republikeinen hadden niet de normaal benodigde 60% van de stemmen in de Senaat. Ze konden zich beroepen op speciale procedure, de zogenaamde ‘Nuclear Option’ die een kleinere meerderheid vergt. Het is ironisch dat dit door Democraat Harry Reid in 2013 in het leven was geroepen. Het doel was om filibusters, zoals de Democraten nu zelf gebruikten, te doorbreken. De reacties van de Democraten en de pers was echter heel negatief.

Afbeelding: SCEPTR. Bronnenmateriaal: Georgetown University. De benoeming van Gorsuch kan de balans tussen links en rechts in het Hooggerechtshof doen overhellen.
Afbeelding: SCEPTR. Bronnenmateriaal: Georgetown University. De benoeming van Gorsuch kan de balans tussen links en rechts in het Hooggerechtshof doen overhellen.

Reacties

De New York Times (net als vele andere media) klaagde dat de hevige confrontatie de Senaat ten diepste veranderd had. Volgens de NYT hadden de republikeinen nu komaf gemaakt met regels die volwassen deliberatie en onpartijdige samenwerking verzekeren. Ze gingen zelfs zover om te schrijven dat hiermee de reputatie van het Hooggerechtshof zelf in het gedrang is gekomen.

De rechters zeggen zelf dat politiek geen rol speelt bij hun werk, maar de saga van het voorbije jaar zou dat nu in twijfel trekken, aldus de NYT. Ze geven echter zelf toe dat Gorsuch de nodige geloofsbrieven en ervaring bezit, en dat hij voorheen algemeen bewonderd werd als een goede rechterlijke stylist. Maar iedereen is het er ook over eens is dat hij een conservatieve lijn zou volgen. En dat is voor velen net het probleem.

Democraten zien de taak van het Hooggerechtshof eerder als ‘begeleidend’ dan ‘strikt interpreterend’ bij het legislatieve proces. Ze zien de grondwet als een ‘levend document’, dat als zodanig met zekere ‘flexibiliteit’ toegepast moet worden. De visie van rechter Gorsuch is veel strikter, en baseert zich op een zo nauwgezet en objectief/neutraal mogelijke interpretatie van wat de wet zegt, niet op wat deze volgens hem behoort te zeggen. “Rechters moeten zich bezig houden met te verklaren wat de wet is, aan de hand van de traditionele interpretatiemiddelen, in plaats van de wet voor te leggen zoals zij deze zouden wensen op basis van hun eigen politieke visie”, aldus Gorsuch.

Slechte verliezers?

Het profiel over Rechter Gorsuch dat eerder in SCEPTR verscheen, eindigde met de vraag “komt dit (het invoeren van de Nuclear Option) de Democraten nu duur te staan?”. Het antwoord is nu duidelijk, en de zure reacties liegen er niet om. MSNBC titelde Met de bevestiging van Gorsuch, komt McConnel (Republikeinse Senaatsvoorzitter) weg met het stelen van een zetel”. Newsweek schreef eerder “Neil Gorsuch is uitzonderlijk gekwalificeerd en mag niet benoemd worden”.

Het is een feit dat het spel hard gespeeld wordt, langs beide kanten. De Democraten moeten nu leven met de gevolgen van de regels die Harry Reid ingesteld had. Maar de Republikeinen hebben hun verzet tegen die “machtsgreep”, zoals ze dat toen noemden, gemakshalve opgegeven om ‘hun’ kandidaat te bevestigen. Dat kan en wordt door sommigen als opportunisme bestempeld. Alleszins is de regel van Harry Reid nu gemeengoed. Deze kan nu zonder mogelijkheid op eerlijk verzet, in de nabije toekomst mogelijk ook tegen Republikeinen gebruikt worden.

In ieder geval, de meesten zijn het erover eens dat rechter Gorsuch een eminente jurist is, die voluit gekwalificeerd is voor het Hooggerechtshof. De strijd is echter politiek, en zou buiten het Hooggerechtshof gehouden moeten blijven, vinden velen. Rechter Gorsuch zal alleszins de grondwet op zijn gepaste wijze toepassen in zijn vonnissen, daar bestaat weinig twijfel over.