Frauke Petry treedt terug als kandidaat lijsttrekker voor AfD

0
314

Een nieuwe wending in de stormachtige geschiedenis van de rechts-conservatieve Alternative für Deutschland (AfD). In een videoboodschap heeft partijvoorzitster Frauke Petry te kennen gegeven dat ze zich niet kandidaat zal stellen voor het lijsttrekkerschap in de komende federale verkiezingen in Duitsland. Ook een plaats in een lijsttrekkersteam wijst ze af. Het terugtreden van Petry lijkt het sluitstuk van de interne onrust omtrent de koers van de partij. De bal ligt nu in het kamp van de uitdagers aan de rechterkant van de partij.

De videoboodschap van zo’n twaalf minuten doet aan als een soort politiek testament van de vrouw die twee jaar aan de top stond van de jonge rechts-conservatieve zweeppartij. In de video kondigt Petry officieel aan geen kandidaat te zijn voor het lijsttrekkerschap van AfD in de komende federale verkiezingen in september. Een plaats als deel van een groter lijsttrekkersteam wil ze eveneens niet overwegen.

Reden voor de vrij drastische keuze is de interne strijd die momenteel door de partijrangen gaat. Petry meent met haar terugtreden de aandacht te willen vestigen op de belangrijke vraag die de partij momenteel beheerst. De partij, die steeds meer gespleten lijkt in een meer conservatieve, patriottische vleugel en een liberaler restant, beslist dit weekend welke koers verder gevaren wordt.

Petry versus de rest?

Reden voor de onrust is de ‘Toekomstmotie’ van Petry. Met de motie wilde de voorzitster AfD in een realpolitieke koers dwingen, meer gericht op deelname aan het bestuur dan op fundamentele oppositie tegen de gevestigde partijen. Het voorstel, gecombineerd met de persoonlijke vete tussen voorzitster Petry en Thüringer fractievoorzitter Björn Höcke, die als spilfiguur van de rechterzijde van de partij geldt, zorgde al geruime tijd voor onrust. Ze verwijst dan ook duidelijk naar de ‘extreme provocaties’ die de partij op een ongevraagde en ondemocratische manier in een bepaalde richting dwingen.

Een niet mis te verstane verwijzing naar de gecontesteerde speeches en uitlatingen van Höcke. Maar het is ook een uitval naar de eigengereide ondervoorzitter en éminence grise van de partij, Alexander Gauland. Deze nam Höcke vaak in bescherming tegenover kritische stemmen in de partij en uitte zich eerder dreigend over Petry’s voorstel. De scherpe toespraken en optredens van Höcke en de rechtervleugel zouden mogelijke kiezers afgeschrikt hebben. Waar het kiesplafond eind 2015 nog op 30% werd geschat, ligt het volgens waarnemers nu rond de 14%. AfD zou bij federale verkiezingen slechts een gemiddelde van 8% van de stemmen halen.

Geplaatst door Björn Höcke op woensdag 12 april 2017

Oude vossen als nieuwe kandidaten

De stemming in de partij is enigszins gelaten. Van Albrecht Glaser, lid van de partijtop, krijgt Petry alle lof voor haar moeilijke beslissing. André Poggenburg, fractievoorzitter in het Oost-Duitse Sachsen-Anhalt, waar AfD 24,2% wist te halen bij de deelstaatverkiezing, ondersteunde de houding van Petry. Haar terugtrekking zou de mogelijkheid geven om open over de partijkoers te discussiëren, zonder gevaar op een tweespalt. Glaser acht het alleszins niet het moment om het voorstel van Petry nog te bespreken op het aanstaande partijcongres. De situatie dient eerst bezworen te worden alvorens dergelijke beslissingen genomen kunnen worden, meent hij.

De rol van Petry wordt wellicht overgenomen door een tweekoppig lijsttrekkersteam dat aan beide vleugels van de partij kan appelleren. De kans is groot dat Gauland voor het eerst uit zijn rol moet komen en van de vergaderzalen en achterkamers op het voorplan gedwongen wordt. Eerder was de ouderdomsdeken uit Brandenburg vicevoorzitter. De manoeuvreerruimte die de functie met zich meedroeg, werd vooral in het afgelopen jaar uitstekend benut als tactisch middel in de interne partijonrust.

Als tweede lijsttrekker werd de liberalere econome Alice Weidel uit Baden-Württemberg gekozen. Weidel zetelt eveneens al in de partijtop en werd door andere toppolitici van AfD zoals Armin Paul Hampel uit Niedersachsen, Ralf Özkara uit Stuttgart en Albrecht Glaser al getipt als tweede kandidaat.

‘Game of Thrones’ in Keulen

De terugtrekking van Petry kan gezien worden als een kleine slag voor de liberale vleugel van de partij. Anderzijds lijkt het evidenter er van uit te gaan dat Petry heeft geleerd om het tactische spel van Gauland mee te spelen. De politieke uitschakeling van Petry lijkt sterk op de eerdere machtsstrijd binnen AfD uit 2015, toen voorzitter Bernd Lucke de bons kreeg. Ook daar speelde de ervaring van Alexander Gauland een rol in de paleisrevolutie in de partijtop.

De daad was een reactie op de poging van de partijtop om Petry ook ideologisch te binden in een kandidatenteam en zo als voorzitster politiek deels te neutraliseren. Met haar stap terug legt ze de bal duidelijk in het kamp van de rechterzijde, ‘der Flügel’, die nu zelf in twee dagen een team moet samenstellen waarin ze tegelijk hun hand hebben en de liberale zijde niet mogen afschrikken. Ondanks de vriendelijke en constructieve sfeer is de boodschap voor het partijcongres in Keulen van zaterdag duidelijk. Wie het politieke spel speelt wint of verliest, er is geen veilig midden…