Zweden zal opnieuw haar jonge bevolking verplichten om in het leger te dienen. Dienstplicht was in Zweden afgeschaft sinds 2010, maar omdat de resultaten van vrijwillige rekrutering in het leger tegenvielen, komt men daar nu op terug. De maatregel is vervat in een wetsontwerp, maar het is vrijwel zeker dat de wet er komt gezien er consensus is tussen meerderheid en delen van de oppositie.

In 2010 schafte Zweden de dienstplicht na 108 jaar af. De redenering toen was dat de verplichting niet zou zijn aangepast aan de noden van een modern leger. Maar de Zweedse defensie slaagde er niet in om de nodige vrijwilligers te vinden. “De regering wil een stabielere vorm van rekrutering en onze militaire capaciteit verhogen, want de veiligheidssituatie is veranderd“, zegt minister van Defensie Peter Hultqvist.

De minister verwijst hiermee naar de agressievere rol van Rusland, geïllustreerd door de Russische participatie in het conflict in Oost-Oekraïne en de annexatie van de Krim. Als reactie hierop heeft de NAVO zijn militaire aanwezigheid in Oost-Europa en in het bijzonder in het Balticum vergroot.

Het wetsontwerp zal een militaire dienstplicht invoeren voor alle Zweden, zowel mannen als vrouwen. Iedereen die is geboren na 1999 komt in aanmerking. De verplichte diensttijd zal elf maanden bedragen. Vanaf 1 juli zullen zo’n 13.000 Zweden opgeroepen worden. Hiervan zullen slechts een 4.000 personen geselecteerd worden om de dienstplicht uit te voeren. Er zal gepeild worden naar capaciteit en motivatie om de selectie te maken. Een meerderheid in het parlement voor het wetsontwerp is vrijwel verzekerd gezien de linkse regering en de centrumrechtse oppositie het eens zijn over de materie.

Zweden zal door de wet geen uitzondering worden in Europa. Ook Zwitserse mannen zijn in principe dienstplichtig (‘Wehrplicht). Hierdoor telt Zwitserland een van de grootste legers in de wereld met maar liefst 400.000 militairen. Maar ook bijvoorbeeld buurland Finland en Estland kennen een dienstplicht.

Zenuwachtige Russische buren

Heel wat Oost-Europese landen die zich tijdens de Koude Oorlog in de invloedssfeer van de Sovjet-Unie bevonden, hebben vandaag een westerse oriëntatie. Maar recent begint de VS tekenen te tonen van een kleiner internationaal engagement te willen aangaan. De retoriek van Amerikaans president Donald Trump (REP) draagt bij aan een groeiend gevoel van onbehagen en onveiligheid bij heel wat Oost-Europese landen die meer en meer beginnen kijken naar de uitbouw van de eigen (militaire) capaciteiten.

Zweden is geen lid van de NAVO, deels omdat het historisch gezien sinds de 19de eeuw een neutraliteitspositie heeft aangenomen. Het Scandinavische land zette deze traditie verder na WOII tijdens de Koude Oorlog, hoewel het veelal nauw en in het geheim samenwerkte met het Westen. Na de Koude Oorlog, in de jaren 90′ was er actief debat in Zweden over NAVO-lidmaatschap, maar de heersende socialistische partij bleef en blijft officiële neutraliteit verkiezen. Dit weerhoudt Zweden er niet van om aan allerlei NAVO-operaties deel te nemen. In 2016 was er voor het eerst een meerderheid van de bevolking te vinden voor een lidmaatschap van het trans-Atlantisch militair bondgenootschap.

  • Dirk Smedts

    Er zal worden gepeild naar capaciteit en motivatie,Dat gaat een succes worden!

    • Anka Coppens

      Het lijkt in elk geval moeilijk verzoenbaar met het gebruikelijke concept ‘dienstplicht’ om eerst te vragen of de potentiële slachtoffers al dan niet gemotiveerd zijn. Maar Zweden doet alles beter dan de rest van de wereld, dat is gekend (maar enkel binnen de Zweedse grenzen, zelfs in Denemarken en Finland spot men met de Zweedse overmoed en naïviteit).

    • Kritische Geest

      Capaciteit? Als de criteria van lichamelijke opvoeding in secundair onderwijs gevolgd wordt, dan bestaat het grootste deel van die 4000 gelukkigen uit meisjes

  • Erik Claessens

    De feministische regering zal toch, uit “gelijkheidsoverwegingen”, de eerstvolgende eeuwen enkel vrouwen naar het slachtveld sturen, zeker?

    • Kritische Geest

      Een nieuwe babyboom dus….

  • Tom Verschueren

    Oei, de vijand schiet op ons, is dat niet tegen de mensenrechten? Allez, laten we het laten onderzoeken door het Europees hof voor de Mensenrechten. Neen, ik vind legerdienst een goed idee voor het feministische en socialistische Zweden. Ik denk dat de achterliggende bedoeling is dat het leger ooit eens nodig zal zijn om binnenlandse onlusten (Malmö, etc.) binnen de perken te houden. Maar met feministische sergeanten en officieren, vrees dat het Zweedse leger nog belachelijker zal zijn dan het ABL, de Armée belge/Belgisch Leger, waar ik nog dienst gelopen heb.