Mark Rutte, de Nederlandse premier van lopende zaken van de VVD, wil graag een nieuwe coalitie vormen met CDA en D66. Dat meldt Belga. Maar dan moet er minstens nog één partij bij, want de VDD, CDA en D66 komen vijf zetels te kort om een meerderheid te vormen.

De leider van de VVD heeft dat maandagochtend verklaard na een gesprek gevoerd te hebben met de formatieverkenner Edith Schippers (ook VVD). Rutte hoopt op een “stabiel meerderheidskabinet […] met draagvlak in beide Kamers“. Maar met de VVD, CDA en D66 alleen zal dat alleszins niet lukken: die hebben vijf zetels te weinig voor een meerderheid. De vorige coalitie (VVD-PvdA), en dan vooral de PvdA, werd sterk afgestraft en kan dus geen meerderheid verderzetten. Daarom worden andere opties bekeken.

Een logische samenwerking

Rutte wil een regering die werk zal maken van lastenverlichting voor de middenklassen en belastinghervorming. Ook energie en zorg werden genoemd als prioriteiten. Rutte vindt dan samenwerking met CDA en D66 “logisch gezien de verkiezingsuitslag“. Die partijen delen de positie van derde grootste partij in het land met elk 19 zetels.

Maar wie moet dan de regering vervolledigen? Groenlinks wordt vaak genoemd waardoor de regering een comfortabele meerderheid zou bezitten, met een buffer van 9 zetels.

Ook wordt gedacht aan de christelijk-conservatieve Christen Unie (CU) die vijf zetels heeft. Dat zou mathematisch een zeer nauwe coalitie zijn met geen enkele zetel op overschot, maar mogelijk wel een ideologisch meer coherente regering omdat zo’n centrumrechtse regering minder spreidstanden zal moeten maken, gezien het beperkte gewicht van links (enkel D66) in zo’n formatie.

Geen Wilders

Wie sowieso geen deel zal uitmaken van de nieuwe coalitie van Rutte is de PVV van islamcriticus Geert Wilders. De zittende premier Rutte herhaalde maandagochtend nogmaals dat de PVV uitgesloten is. Nochtans leverde de PVV wel gedoogsteun aan het minderheidskabinet-Rutte I van CDA en VDD van 2010 tot 2012.

In 2010 had de PVV 24 zetels behaald, dat zijn er vier meer dan nu. In 2012 sprong evenwel de rechtse coalitie omdat Rutte geen overeenstemming kon vinden met Wilders over de begroting van 2013. Deze voorgeschiedenis wordt vast in het achterhoofd gehouden door de betrokken partijen.