Lichte euforie bij de ministers van premier Charles Michel (MR). “België heeft de zaken op orde“, klinkt het. Het akkoord komt er na het afsluiten van de voorbije begrotingscontrole. Daarbij werden een aantal ‘kleine bijsturingen’ gedaan. Dat meldt Belga.

Volgens het rapport van het monitoringscomité enkele dagen geleden, moest de federale regering op zoek gaan naar 313 miljoen euro om de begroting van 2017 terug op koers te houden. Dit bedrag kwam bij de geplande ‘buffer’ (om tekorten op te vangen) van 793 miljoen: meer dan een miljard dus.

Uiteindelijk heeft het kernkabinet (premier Michel en zijn vice-premiers Jan Jambon (N-VA), Alexander De Croo (Open Vld), Didier Reynders (MR) en CD&V’er Kris Peeters) het gehouden op een klein miljard: 932 miljoen euro bestaande uit een kleinere buffer van 559 miljoen, 60 miljoen voor grotendeels justitie en politie en de 313 miljoen van het monitoringscomité. De regeringspartners maken er zich sterk op dat er geen pijnlijke ingrepen moesten genomen worden.

‘Begrotingsevenwicht’

Een evenwicht tussen inkomsten en uitgaves was de inzet van de verkiezingen van onder meer regeringspartij N-VA, die haar communautair programma in de koelkast stak voor een sociaal-economisch ‘herstelbeleid’ georganiseerd rond schuldenafbouw en fiscaal orthodoxie.

De regering die werd samengesteld in het najaar van 2014 zou  beslissen om tegen 2018 naar een begroting in evenwicht te gaan en de jaren ernaartoe gecontroleerde tekorten te realiseren. Maar vorig jaar werd een tekort geboekt van 2,7% (circa 11 miljard euro) van het BBP (Bruto Binnenlands Product), klein genoeg om weg te blijven vanonder het oog van Europa, maar te groot om op het pad te blijven naar een evenwicht naar 2018. Michel had voorgenomen om een maximaal tekort van 2,5% te lopen in 2016.

Een en ander had te maken met economische aanzwengelcijfers onder de verwachtingen en een aantal ingrepen die niet het verhoopte resultaat opleverden. Zo lagen de verwachte taksinkomsten op tabak en alcohol sterk onder de verwachtingen met een tekort van 329,5 miljoen euro. Omdat de hoge accijnzen klaarblijkelijk een negatieve impact hebben/hadden op de schatkist, zei minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) dat lagere tabakstaksen geen taboe mogen zijn, hetgeen hem bakken kritiek opleverde.

‘Bijsturingen’: geen nieuwe belastingen/besparingen

Het nieuwe akkoord houdt geen nieuwe belastingen of besparingen in, hetgeen ervoor zorgde dat het akkoord een weinig moeilijke bevalling was. “We beginnen duidelijk de inspanningen te zien van de beslissingen en hervormingen die we de afgelopen twee jaar al gerealiseerd hebben. [We krijgen de] appreciatie van het Internationaal Muntfonds voor onze duidelijke keuzes” wist Michel te zeggen.

De nieuwe gelden zouden er onder andere komen door alternatief te rekenen:

  1. De regering verwacht betere belastinginkomsten dan het monitoringcomité.
  2. De notionele intrestaftrek, dat is het belastingvoordeel dat grote bedrijven genieten, zou minder gaan kosten omwille van de lagere rente (van 1,31% naar 0,23%), hetgeen 325 miljoen opbrengt.
  3. De intrestlasten (op de staatsschuld) vallen volgens het kernkabinet lager, goed voor een kleine 50 miljoen euro.
  4. Bedrijven die van het gunstige ‘excess profit ruling‘ genoten -een Paarse voordeelsmaatregel van oud-premier Guy Verhofstadt (Open Vld) waar de EU niet mee kon lachen – keren terug naar het normale belastingtarief. Dit brengt 100 miljoen euro op.

Plannen en uitdagingen

Toch liet de regering weten dat het niet op haar lauweren wil rusten en dat tewerkstelling en hervorming prioriteiten blijven. Het mantra blijft “jobs, jobs, jobs.” Dat lijkt ook te lukken, Michel I heeft sinds haar aantreden circa 100.000 jobs gecreëerd. Toch bleek uit recente cijfers ook dat de Belgische regering achterop hinkt op heel wat zaken. Inzake online winkelen bijvoorbeeld. Bij Zalando, Coolblue en Bol.com sprak men begin maart over 4.200 nieuwe jobs, maar slechts 200 daarvan gaan naar België.

Het akkoord stelt ook een aantal nieuwe uitgaven voorop: Staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) krijgt zijn gevraagde 300 miljoen euro (de regering beschouwt asieluitgaven als uitzonderlijk waardoor 165 miljoen buiten de begroting wordt gehouden). Een 60 miljoen euro gaat naar voornamelijk politie en justitie.

Wil Michel I nog steeds haar doelstelling halen van een evenwicht in 2018 zal het voor de zomervakantie een veel moeilijkere opdracht tot een goed einde moeten brengen. Het moet dan op zoek naar circa 4 miljard euro terwijl nog stukken van de taxshift moeten gefinancierd worden.