Nederlands centrum-kabinet en opportuniteit voor Van Overtveldt?

1
787

Nu alle stemmen geteld zijn en de zetels definitief verdeeld, ontwaakt Nederland in een versplinterd politiek landschap. Minimum vier partijen zijn nodig om tot een nieuwe coalitie te komen. De combinatie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie lijkt het meest voor de hand te liggen. Al haastte Mark Rutte (VVD) zich om mee te delen dat de onderhandelingen lang kunnen aanslepen. Het verlies van de sociaaldemocraten in Nederland werkt ook door in de Belgische politiek. De kansen voor Johan Van Overtveldt (N-VA) om voorzitter van de Eurogroep te worden stijgen aanzienlijk.

“Een feestje met veel gemengde gevoelens”, zo vatten kaderleden van de PVV de uitslag van de verkiezingen samen. De rechtspopulisten stijgen van 15 naar 20 zetels, maar deze winst is lang niet voldoende om de VVD bij te benen. De liberalen van minister-president Mark Rutte verliezen weliswaar 8 verkozenen, maar zijn met 33 zetels afgetekend de grootste. Het Nederlandse politieke landschap is al jaren erg versplinterd. Als gevolg hiervan zijn minstens vier partijen noodzakelijk om een meerderheid in de Tweede Kamer te behalen.

Wil ChristenUnie kabinet aan meerderheid helpen?

Dat uittredend premier Mark Rutte het voortouw neemt in de onderhandelingen om een kabinet te vormen, spreekt voor zich. De christendemocraten van het CDA – als vanouds een partij die graag regeringsverantwoordelijkheid neemt – winnen 6 zetels (van 13 naar 19). Toch werd het voor CDA ‘een feest met bijsmaak’. In de peilingen werden de christendemocraten de jongste dagen namelijk hoger ingeschat. Onder Sybrand Van Haersma Buma voert CDA een centrumrechtse koers. Een goede aanvulling dus op de VVD. De toekomstige regering zal echter naar links worden getrokken. Regeren met de PVV van Geert Wilders is uitgesloten, zo stelde Rutte meermaals. Wat blijft er dan over als alternatief? De links-liberalen van D66 (van 12 naar 19) en de centrumlinkse protestanten van ChristenUnie (stabiel op 5) liggen het meest voor de hand. Problematisch is wel dat deze formatie geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer. Gedoogsteun van SGP, 50Plus enzovoort is daar nodig.

GroenLinks behoort tot de grote overwinnaars van deze stembusslag (van 4 naar 14 zetels). Net als Calvo in Vlaanderen, wil de jonge Jesse Klaver heel graag beleidsverantwoordelijkheid nemen. Echter, VVD en Groen Links staan op een aantal punten, waaronder milieu en mobiliteit, diametraal tegenover elkaar. De kans dat Rutte een avontuur met GroenLinks aan wil gaan is dan ook klein. Bij de PvdA zijn ze sinds gisteren afgeslacht. De partij tuimelt van 38 naar 9 zetels. In de wandelgangen valt te horen dat partijleider Hans Spekman vandaag zal aftreden. Ook zijn er geruchten dat de voorman van de extreemlinkse SP (van 15 naar 14), Emile Roemer, eveneens vandaag de eer aan zichzelf zal houden.

Forum voor Democratie breekt door

Kijken we verder naar de splinterpartijen op rechts dan zien we dat het verhaal van Jan Roos en Voor Nederland uitgezongen lijkt. De voormalige Powned-verslaggever haalde geen zetel binnen voor de klassiek-liberale partij. Forum voor Democratie vaardigt met de conservatieve publicist Thierry Baudet en de bekende strafpleiter Theo “ik ben een sieraad voor de mensheid” Hiddema een interessante fractie af. Op links zien we dat de moslimpartij DENK zowaar 3 verkozenen krijgt, terwijl ook de Partij voor de Dieren in de plus zit met een winst van 2 naar 5 zetels.

Frits Bolkestein, voormalig Eurocommissaris en VVD-coryfee, stelde ooit dat “de verkiezingen aankomen op de laatste drie weken van de campagne”. Dat is gebleken. De VVD voerde een uitstekende marketingcampagne. Hetzelfde geldt voor Forum voor Democratie, dat sterk stond op sociale media. Ook GroenLinks was met posterboy Jesse Klaver alomtegenwoordig via grote bijeenkomsten in Amerikaanse stijl. Geert Wilders echter nam aan bijna geen enkel debat op televisie deel. Deze arrogantie, gecombineerd met een gebrek aan programma, zorgde voor een resultaat dat redelijk tegenviel. De PVV is voor teleurgestelde centrumrechtse kiezers uit de middenklasse geen valabel alternatief gebleken.

Van Overtveldt als voorzitter Eurogroep

Doordat de sociaaldemocraten in de oppositie belanden, komt er in Europa een post vrij op hoog niveau. Jeroen Dijsselbloem is tot op heden voorzitter van de Eurogroep. Als de PvdA-er uit het Nederlandse kabinet verdwijnt, vervalt ook zijn rol in de EU. Door de naderende verkiezingen in Duitsland is de kans klein dat Wolfgang Schäuble als minister van Financiën de fakkel overneemt. Steeds nadrukkelijker komt Johan Van Overtveldt in beeld. Het zou de N-VA-minister extra aanzien geven in Europa en het zou zijn imago optillen binnen de Belgische politiek.

  • De Block Paul

    Jammer voor de PVDA, zij heeft haar verantwoordelijkheid genomen en dat verdient respect. Tenslotte staat Nederland er nu beter voor dan vroeger, dankzij de moed van PVDA om noodzakelijke maatregelen te steunen, die je niet direct aan links koppelt . Haar kiezers voelen blijkbaar deze verbetering niet. Maar ook de kiezers van VVD laten het afweten, ondanks dat deze partij de grootste blijft, verliest zij 8 zetels. Raar, heel raar. Het zou nuttig zijn om te weten waar die verloren stemmen naar toe zijn gegaan en waarom. Zou het negativisme van de oppositie meer gehoor vinden, of is men op zoek naar duidelijke (in politiek correcte termen:”extreme”) standpunten? Misschien is de breuklijn tussen links en rechts terug van nooit weggeweest.