Na de gevestigde partijen zet nu ook de Duitse katholieke Kerk de aanval in op de rechts-conservatieve Alternative für Deutschland (AfD). Op een bisschoppenconferentie in Berlijn betitelden de Duitse bisschoppen het kiesprogramma als ‘populistisch’. De verhouding tussen Kerk en AfD bereikt hiermee een nieuw dieptepunt.

“Populistisch” en “in vele opzichten onverenigbaar met de katholieke leer,” dat was het oordeel van kardinaal Reinhard Marx aan het einde van de vierdaagse bisschopsconferentie. De AfD wordt verweten te “ageren tegen vluchtelingen” en zich te laten leiden door een angst voor vervreemding in eigen land. Ook de eenzijdige houding tegenover nationale belangen en de nationalistische houding tegenover de Duitse cultuur schieten de bisschoppen in het verkeerde keelgat. De nieuwste uiting van kardinaal Marx kadert in een algemene campagne tegen ‘rechts’ en AfD in het bijzonder. Zo trok de voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie in januari nog van leer tegen katholieken die AfD stemmen. Hij is van mening dat er een bepaalde bandbrede aan politiek engagement mogelijk is, maar dat de rode lijn getrokken dient te worden bij AfD.

Kerk vs. AfD

De Duitse katholieke Kerk leeft al geruime tijd op gespannen voet met de politieke rechterzijde. Reeds op de Katholikentag van 2016 vielen katholieke leken de patriottische attitude van de AfD aan en kregen daarbij de steun van de clerus. Zelfs de CSU moest het al ontgelden. Kardinaal Marx waarschuwde in september 2016 de Beierse christendemocraten nog dat ze dringend hun visie op het vluchtelingenbeleid dienden te herzien. Een scherpe houding tegenover de massamigratie zou contraproductief zijn voor integratie en een voedingsbodem creëren voor andere groepen. Ook de protestantse Kerken leven al geruime tijd op voet van oorlog met AfD. Bisschop Dröge van de Berlijnse Evangelische Kerk noemde de partij al herhaaldelijk “onchristelijk” en vroeg zich openlijk af hoe men als christen AfD kan ondersteunen. De partij heeft volgens hem geen christelijke principes.

“Kerken profiteren van de asielcrisis”

Desondanks blijven vele partijkopstukken conservatieve waarden verdedigen vanuit christelijke oogpunten. Vooral Beatrix von Storch verdedigt hierbij de sterk conservatieve lijn en kant zich tegen het homohuwelijk en abortus, wat toch op enige sympathie van Kerkvorsten kan rekenen. Andere AfD’ers verweren zich dan weer radicaal tegen de Kerken. De Beierse AfD-voorzitter Petr Bystron verweet de katholieke en evangelische Kerken nog dat de asielpolitiek financieel geïnstrumentaliseerd werd door de geloofsgemeenschappen. Marcus Pretzell, voorzitter van AfD-Nordrhein-Westfalen, maakte de Kerken dan weer uit voor een “Asielindustrievereniging.” Toch is de tweespalt niet volledig. Bisschop Neymeyr van Erfurt verdedigde nog AfD-aanhangers, die volgens hem ‘niet rechtsradicaal’ zijn. Ook Aartsbisschop Koch van Berlijn zag geen graten in een gemeenschappelijk optreden met Beatrix von Storch op de Duitse Mars voor het Leven.


De sterke polarisering tussen Kerk en AfD lijkt vrij weinig invloed te hebben op de kiessuccessen van de partij. In de katholieke gebieden van Duitsland, zoals Beieren, komt de AfD slechts met moeite van de grond. Vooral in het sterk geseculariseerde oosten komt de partij makkelijk boven de 10 procent uit.

  • De Block Paul

    Waar is de tijd dat onze bisschoppen opriepen tegen de BSP of de Volksunie? Een mens krijgt zowaar nostalgie. Europa wordt niet progressiever door naïef links en dergelijke pastoors. Integendeel, het conservatisme vindt men in de linkse vakbond en die partijen die vinden dat bepaalde religies gerust vrouwen mogen discrimineren, homo’s mogen haten, godsdienstige straffen mogen opleggen, xenofoob mogen zijn en de strijd tegen andere godsdiensten mogen verkondigen. Naïef links komt in conflict met zichzelf.

  • Jan Hammerbacher

    Tja wat wil je, met een uitgesproken linkse, door het marxisme beinvloede bevrijdingstheoloog als paus. De katholieke en protestantse kerken zijn helaas al heel lang besmet door de politiek correcte ziekte. Ze doen maar, het enige wat ze ermee zullen bereiken is dat de kerken nog verder leeglopen.