Midden maart wordt er in Nederland volledig op papier gestemd én geteld, uit vrees voor een aanval vanuit Rusland. Maar kunnen verkiezingen op papier echt niet gehackt worden? En zijn de Nederlandse verkiezingen voor Rusland eigenlijk wel het hacken waard?

In een globale context heeft Nederland een relatief lange traditie van geautomatiseerd stemmen. Toch is er altijd een oppositie geweest tegen mechanisch en elektronisch stemmen. De laatste tien jaar heeft die beweging zelfs de overhand kunnen nemen. Gevolg is dat Nederland op 15 maart niet alleen op papier zal stemmen, maar dat ook tijdens het telproces geen gebruik zal gemaakt worden van elektronische hulpmiddelen.

Hoofdrekenen

Vraag is: zullen ook rekenmachines, al dan niet op de smartphone, gebannen worden uit het stemlokaal? Of zal toch enig gebruik van bijvoorbeeld Excel toegelaten worden? We mogen het hopen, wanneer we de kwaliteit van het Nederlands wiskundeonderwijs in beschouwing nemen. Trouwens: hoe zullen de resultaten centraal samengebracht worden? Zal dat met paard en koets gebeuren, of toch via telefoon of e-mail – dus elektronisch? En hoe zal men daarbij vergissingen – of opzettelijke fouten – kunnen tegengaan of ontdekken?

Hier komt dan de Russische beer op het toneel. Er mag immers gerust aangenomen worden dat als de Russen de Nederlandse verkiezingen zouden willen hacken, zij daar waarschijnlijk een groter budget tegenover kunnen zetten dan heel Nederland samen zal besteden aan de organisatie van de verkiezingen. De strijd is bovendien zeer ongelijk: terwijl de Nederlandse overheid dient te garanderen dat het stemproces in alle duizenden kiesbureaus en telbureaus correct verlopen is, kan het voor de Russen al volstaan enige twijfel te zaaien over de uiteindelijke resultaten. Een paar goedgemikte en zorgvuldig samengestelde valse nieuwsberichten kunnen daarvoor al volstaan.

https://download.omroep.nl/nos/content/video/2016/12/14/178133/vod01.mp4

Iedereen heeft een prijs

Je hoeft trouwens niet alle stemmen te vervalsen om de verkiezingen naar je hand te zetten. Als er een lage opkomst is, volstaat het hier en daar een paar stemmen extra in de kiesurne te steken. Daarvoor moet je enkele lokale ambtenaren omkopen, maar weet dat iedereen zijn prijs heeft, en dat je alleen maar de goedkoopste ambtenaren dient om te kopen. Centrale figuren in het telproces, en waarvoor geen goedkoper alternatief bestaat, kan je altijd nog bewerken met een honey trap in de vorm van een ferme Russische blondine (of wat ook de smaak van de persoon in kwestie is).

In tijden waarin peilingen nog minder vertrouwd worden dan politici of journalisten, zal niemand het trouwens merken als de PVV volgende maand vijf zetels “te veel” haalt, of VVD vijf zetels “te weinig”. En opnieuw: wil je werkelijk de verkiezingen vervalsen, of volstaat het twijfel te zaaien over de correctheid ervan? Desnoods lek je achteraf zelf wel hoe je enkele ambtenaren omgekocht hebt, ook al hebben ze een onbeduidend aantal stemmen vervalst.

Wat is Nederland waard?

Verkiezingen vervalsen, of minstens twijfels zaaien over de correctheid van de uitslag, is dus fundamenteel niet meer dan een kwestie van geld. Vraag is dan wat men voor dat geld koopt. Als Rusland het echt wil, heeft Nederland geen schijn van kans om zich te verdedigen tegen een aanval. Maar daar staat tegenover dat er voor Rusland eigenlijk niet veel te winnen valt bij een aanval op de Nederlandse verkiezingen.

“De tweede ronde van de aanstaande Franse presidentsverkiezingen een pak interessanter voor Rusland”

Tussen de lijnen kan men duidelijk lezen dat men vooral bezorgd is voor een PVV-overwinning dankzij Russische inmenging. Maar dan is de tweede ronde van de aanstaande Franse presidentsverkiezingen een pak interessanter voor Rusland. Niet alleen is Marine Le Pen van het Front National duidelijk veel meer Russisch gezind dan Geert Wilders, bovendien legt Frankrijk zowel in de NAVO als in de EU een veel groter gewicht dan Nederland in de schaal.

Chaos

Is het dan interessant voor de Russen om verwarring te zaaien over de Nederlandse verkiezingen? Het land is één van de stichtende leden en kernlanden van de Europese Unie en de NAVO, maar opnieuw: veel gewicht legt het niet in de schaal. Wat zou het bijvoorbeeld de Ieren of de Finnen kunnen schelen dat de verkiezing van de volgende Nederlandse eerste minister niet helemaal volgens het boekje verliep? Laat staan de Indiërs of de Argentijnen, of… de Russen of de Chinezen?

Oefenterrein

De Nederlanders hebben gelijk zich zorgen te maken over de beveiliging van hun verkiezingen. Nederlanders die echter denken dat de Russen van plan zijn de verkiezingen van 15 maart te hacken stellen zich aan, of overschatten het belang van hun land voor Rusland. Als de Russen al interesse hebben voor de Nederlandse verkiezingen, dan vermoedelijk toch vooral als oefenterrein voor het vervalsen of in de war sturen van andere verkiezingen. De aanstaande Franse presidentsverkiezingen bijvoorbeeld, de Duitse parlementsverkiezingen later dit jaar, of eender welke verkiezing in het “naburige buitenland” van de Rusland, zoals het Balticum, Georgië of de Oekraïne. “Навык мастера ставит,” zegt men immers in het Russisch. Of in het Nederlands: “Oefening baart kunst.”