Een intercommunaal drinkwaterbedrijf dat ineens een sleutelrol blijkt te spelen in het financieren van een voetbalstadion. Intercommunales die aankloppen bij gemeenten met een verhaal van financiële optimalisatie via wat in feite een grote buitenbalansstructuur vormt. Geen Waals maar een Gents verhaal. TMVW (ondertussen herdoopt naar Farys) wordt door tientallen gemeenten gebruikt om er lokale schulden in te laten verdampen.

Cruciaal onderliggend aan het succes van dergelijk intercommunaal ‘ondernemerschap’ is dat het vrijgesteld is van BTW en ze vooral een extreem gunstige kredietlijn kunnen benutten bij een staatsbank. Dat ondernemerschap met het geld van de belastingbetaler blijkt al langer een band te scheppen tussen Gent en Wallonië. Ook kenmerkend zijn de handenvolle zitjes voor politieke mandatarissen, meestal vergezeld van allerlei vergoedingen.

Een van de problemen is dat burgers geen zicht meer hebben op de werkelijke financiële verplichtingen van hun gemeente. En dan komt uiteraard de vraag naar checks & balances. De bestuursleden bij intercommunales zijn politieke mandatarissen. Dezelfde dus die ook in de schepencolleges zitten. Of de controleurs die zichzelf controleren.  Nog een opmerkelijke parallel met Publifin (het vroegere Tecteo, blijkbaar is er in deze wereld een druk om steeds van naam te veranderen) is het uitbaten van enkele entiteiten aan de andere kant van de taalgrens. Daardoor blijkt zo’n intercommunale ineens niet meer onder het toezicht van de regionale overheid te vallen. Net wat Publifin ook doet door ook in Vlaanderen (met name Voeren) actief te zijn.

Dat ook in Vlaanderen meer en meer ontransparante constructies rond intercommunales gewoven worden, wisten we al langer. Waar we nog geen zicht op kregen, was dat ook de Waalse Publifin-techniek van het uitbouwen van een imperium met pensioengeld tot bij ons vertakkingen kent. Dat is nu net deze week boven water gekomen met de onthullingen rond Publipart. Gent zegt nog steeds 43 miljoen euro aan pensioengeld uit Publipart te moeten recupereren. En dan blijken ook vergoedingen van 19.000 euro per bestuurder gangbaar te zijn.

Onwettelijk?

Vandaag lees je regelmatig relativerende commentaren dat er geen onwettelijke dingen gebeurd zijn. Dat zou er nog moeten bijkomen. Verantwoordelijkheid bestaat niet indien men aan niemand verantwoording verschuldigd is, indien men niet onderworpen is aan objectieve controles. Dat PubliPart belegt in een producent van chemische wapens en ook nog eens 2 miljoen euro verloor aan het failliet van de Gentse Optima Bank wijst inderdaad op het uit het oog verliezen van het algemeen belang. De geschiedenis leert dat het vermengen van de rollen van de publieke en de privésector niet bevorderlijk is voor goed beheer. Dat zou belangrijk genoeg moeten zijn. Het veelvoud aan doelstellingen, en de opsplitsing van verantwoordelijkheden in de openbare dienst brengt dan – steeds in dezelfde, klassieke, redenering – mee dat in de openbare dienst de oneigenlijke behartiging van private of persoonlijke belangen (onder de vorm van favoritisme, belangenconflict, … ) wel eens groter kunnen zijn. Het zou erg jammer zijn mocht men geneigd zijn schandalen voor te stellen als uitzonderlijke incidenten. Want het gaat om een fundamenteel vraagstuk, een systemisch effect. Het thema goed bestuur moet echt zijn plaats opeisen op de politieke agenda om er niet meer van te verdwijnen.

  • Bert Brijs

    En als die raden van bestuur dan nog echte bestuursdaden stelden. Sommige besturen zijn 100% met operationele zaken bezig.

  • De Block Paul

    We mogen het kind niet met het badwater weggooien. Exuberante vergoedingen betalen met overheidsgeld kan niet. Vergoedingen betalen uit operationele winst is volgens mij OK. Waarom zou een schepen-bestuurder in een winstgevend bedrijf niet dezelfde vergoeding mogen krijgen als zijn privémedebestuurders? Afgezien van het feit of de mandaten combineerbaar zijn. Ik neem ook aan dat sommige constructies wél operationeel verantwoord zijn. Het zou jammer zijn moest omwille van de scheet van PVDA, waardoor nu iedereen handelt als een kip zonder kop, goed werkende organisaties opgeheven worden. Snoei waar nodig, maar behoud de bloeiende loten.