“Ik heb genoeg van de parvenu’s”, riep Elio di Rupo op het hoogtepunt van de schandalen rond de socialistische meerderheid van Charleroi. Vandaag is het echter weer bingo met de nieuwe ontwikkelingen rond Publifin, dat als openbare holding Luikse lokale mandatarissen royaal beloonde. Politici ontvingen elk tienduizenden euro’s, ook wanneer ze afwezig bleven op de vergaderingen van de ‘strategische comités’.

Door onthullingen van een klokkenluider staat Paul Furlan, de PS-minister van Lokale Besturen, onder druk: ofwel wist hij dat zijn eigen kabinetschef zomaar 153.000 euro heeft ontvangen, ofwel heeft hij zijn eigen kabinet niet onder controle. Finaal komt het er eigenlijk op neer dat men honderden raadgevende organen alleen in stand houdt om zitpenningen te kunnen uitkeren. In sommige regio’s beschouwen politici zich als de meest geschikte ondernemers. En terwijl in de private sector een focus op kerncompetenties tot efficiëntie moet aansporen, gaat het hier om een politiek aangestuurd vehikel dat tegelijk actief is in energie, telecom, kabel en zelfs de media.

Publifin geleid door burgemeester

Als je weet dat Publifin (het vroegere Tecteo) door een burgemeester wordt geleid, zouden al alarmbellen moeten rinkelen. Die twee mandaten combineren is wettelijk onverenigbaar. Dat het toch kan, is omdat er met dat doel een privéfiliaal (Nethys) in ondergebracht werd. De aandeelhouders van Publifin-Nethys zijn de provincie Luik en een zeventigtal Waalse gemeenten, plus het Vlaamse Voeren. Openbare besturen dus. Als intercommunale ging het bewust op jacht om ook actief te zijn in Vlaanderen, omdat de regels dan bepaalden dat het gewest geen toezicht kan houden. Overigens werd dit achterpoortje ook aan Vlaamse kant gebruikt, door net in Wallonië ook één filiaal uit te baten. Publifin heeft zich dus zo georganiseerd dat de politieke en democratische controle erop nagenoeg onbestaande is.

Laat ons duidelijk zijn: dit zijn geen nieuwe feiten. De zaken zijn al jarenlang bekend, zonder dat er echter wezenlijk iets aan wordt gedaan. En dat is het echte schandaal. Zo kon niemand de verloning van voorzitter Stéphane Moreau raadplegen. Pas na grote ophef werd bekend dat het loon van de burgemeester van Ans veel hoger lag dan dat van onze premier.(Ondertussen weten we dat het op bijna 1 miljoen euro ligt). En dat terwijl toenmalig minister Jean-Pascal Labille (PS) daar bij overheidsbedrijven als Bpost en Belgacom net een breekpunt van maakte. Een en ander ligt in de lijn van roemruchte voorgangers als PS-politicus André Cools (voorzitter van OMOB, later Ethias) en Alain Van der Biest, op wiens kabinet Moreau het vak leerde.

De hand leggen op pensioenfondsen

Uiteraard kost ondernemen geld, maar het gaat al gemakkelijker als je de hand kan leggen op het pensioenfonds van de Luikse brandweerlui (ALE) dat geparkeerd stond bij OMOB. Net door dat om te vormen tot een “organisme voor de financiering van pensioenen” konden vrijstelling van roerende voorheffing en belastingvrije winsten bekomen worden. Ook op andere overheidsorganen werd druk uitgeoefend om hun pensioengeld aan de nieuwe constructie toe te vertrouwen.

Velen zien geen graten in dergelijk ondernemerschap. De geschiedenis leert echter dat het vermengen van de rollen van de publieke en de privésector niet altijd bevorderlijk is voor goed beheer. Als een prestigieus imperium met pensioengeld wordt uitgebouwd, is het niet evident dat dat steeds gebeurt in het belang van de werknemers, die er wel op rekenen dat hun pensioengeld er op hun oude dag elke maand zal liggen.

Een intercommunale met een krant en een revisor die zichzelf nagaat…

In het zuiden van het land fronsten toch enkelen de wenkbrauwen toen de Waalse intercommunale Tecteo in 2013 zowaar een krant (‘L’Avenir) overnam. In hoeverre de waakhond van de democratie zijn rol kan spelen als overheidsvehikels aandelen verwerven in de media, werd plots een pertinente vraag. Zeker in het geval waar een journalist van Le Soir bedreigd werd met een schadeclaim van zes miljoen euro wegens een artikel over een reisje naar Las Vegas van de burgemeesters van Ans (Moreau) en Seraing (Mathot), betaald door een dochter van Tecteo…

We zijn wel wat gewoon in dit land, maar dat het revisorenkantoor Daerden de rekeningen controleerde, terwijl wijlen Michel Daerden liefst 110 miljoen euro leende van het vehikel voor weer een andere intercommunale verbonden met de Luikse luchthaven – Ecetia – maakte het verhaal te surrealistisch voor woorden. Het is ook dit Tecteo dat Electrawinds overnam dat ten onder ging aan falend beheer. Het is Electrawinds winddivisie Elicio dat aandeelhouder is van de windmolenparken waarvan recent bleek dat er twee miljard te veel gesubsidieerd had, zodat ook die factuur nog maar eens op het bord komt van de belastingbetaler.

Terwijl ik in 2013 zelf aanklaagde dat een krant werd overgenomen door een figuur die zelf journalisten aanviel omdat ze hun job deden, werden de zaken jarenlang blauw-blauw gelaten. Daar komt nu blijkbaar wel verandering in. De verklaring daarvoor moet vooral gezocht worden in het feit dat de communistische PTB nu slapend electoraal rijk wordt door de schandalen rond de intercommunale.

De reden dat partijen zoals de MR of CDH die rol niet vervullen? Omdat ze zelf tot hun nek erin zitten met eigen mandatarissen die mee uit de ruif aten. Want zo werkt finaal het systeem: zorg ervoor dat alle gevestigde partijen zelf een graantje kunnen meepikken en zaken die niet door de beugel kunnen, gaan jarenlang gewoon door. Sommige journalisten hebben hun nek uitgestoken om de zaken uit te spitten, maar vele anderen mogen zichzelf in de spiegel kijken waarom ze pas zo laat wakker schoten.

  • Vido Dasler

    Enkel Afrikaanse en Oost Europese landen zijn corrupt, wij kennen dat hier niet.