Zouden de Duitse verkiezingen vandaag gehouden worden, blijft Merkels ‘Union’ of CDU/CSU onbetwist de grootste. Dat wijst een nieuwe poll van Infratest bij zo’n 1.000 Duitsers uit. De christendemocratische coalitie zou afklokken op een gigantische 37% (+2), gevolgd door de socialisten van de SPD en – verrassend – het rechts-nationalistische Alternative für Deutschland.

De resultaten van de bevraging van Infratest zijn op z’n minst opvallend te noemen. Na de aanslag van 19 december op een kerstmarkt in Berlijn, de tocht van dader Anis Amri en de aanhuidende vluchtelingenproblematiek, kan ‘die Union‘ onverwacht op winst afklokken. Het kartel van Merkel blijft met 37% onbetwist de grootste in de Bondsrepubliek. Regeringspartner SPD moet dan weer lichtjes aan stemmen inboeten en blijft hangen rond 20%. Met een SPD-CDU/CSU-coalitie van 57% achter zich zou Merkel zou zich dus mogen voorbereiden op een vierde(!) ambtstermijn als bondskanselier.

Belangrijk is ook de geschatte 2% winst van het jonge Alternative für Deutschland (AfD). Met 15% van de stemmen zou de partij, die ontstond als een burgerlijk-rechts antwoord op de CDU/CSU, de derde partij van Duitsland worden. Nog geen jaar geleden werd de partij bij 5% getipt door de pollsters. Het succes van AfD moet wellicht gezocht worden bij de aanhoudende vluchtelingenproblematiek en het groeiende Euroscepticisme in Duitsland. Hiermee lijkt de AfD goed op weg om een gevestigde waarde te worden, rechts van de unie. Dit tegen de wensen en voorspellingen in van wijlen Franz Josef Strauß, de legendarische kopman van de CSU van 1961-1988.

Politieke herverkaveling

Minstens zo opvallend zijn de resultaten voor de protestpartijen aan de linkerzijde. Die Linke, de erfgenaam van de Oost-Duitse communistische staatspartij SED blijft rond de 9 à 10% hangen. Bündnis 90/die Grünen kon in november nog 13% van de kiezers begeesteren, maar verloor sindsdien zo’n 3%. Grote outsider FDP, de Duitse liberalen, hopen op een terugkeer in de Bundestag, al is die hoop mogelijk vals met 5 à 6% van de stemmen in de polls. Er is in Duitsland, net als in België, een kiesdrempel van 5%.

De nieuwe kracht van AfD ligt in de verzetspositie ten opzichte van de centrumpartijen. Stevige kritiek op het vluchtelingenbeleid, de EU en het machtsmonopolie van de mamoetpartijen CDU/CSU en SPD legt de partij geen windeieren. De groei van de AfD bestaat vooral uit voormalige Union-stemmers. Deze worden opvallend aangevuld met vooral kiezers uit SPD, Die Linke en in mindere mate FDP.

De vrij stabiele verhoudingen voor Die Union en SPD zijn deels te verklaren door het bestaan van het naoorlogse Duitse getrapte kiessysteem. Dit moest in theorie leiden tot twee grote blokpartijen met een derde op de wip als mogelijke coalitiepartner.

Vooruitzichten

Ondanks de strijdvaardige taal van FDP-chef Lindner op het liberale ‘Driekoningentreffen’, is er weinig hoop op het herrijzen van de oude blauwe derde partij van het land. Die rol lijkt, net als bij de Groenen, overgenomen te zijn door het rechtse AfD. De verwachte val van de Duitse christendemocraten blijft uit, en daarmee de nood aan een Groene coalitiepartner. Voorlopig blijft ook de mogelijkheid op een links blok van sociaal-democraten, Groenen en Oost-Duits-links uit (samen circa 38 à 40%). Het is dus uitkijken naar Merkel IV met stevige rechtse oppositie van AfD.