Recent werd bekend dat het bedrijf Glencore, een grote speler in het verhandelen van olie, een olietanker gereserveerd heeft om vanaf 15 januari een lading olie op te halen in Jemen. De tanker Universal Brave werd eerder al geboekt door Glencore om in de zomer van 2016 een lading olie op te halen van de Ash Shihr-terminal in Jemen.

Het ministerie bevoegd voor olie-export in Jemen maakte toen bekend dat het drie miljoen vaten olie had verkocht aan Glencore, dit was de eerste verkoop sinds het lopende conflict in Jemen de export platlegde in het begin van 2015. De nieuwe plannen om olie uit te voeren uit Jemen tonen aan dat het vertrouwen in de olie-industrie van Jemen terugkeert, ondanks het feit dat het conflict in bepaalde delen van het land nog steeds tekeer gaat.

Sinds maart 2015 vindt in Jemen een militaire interventie plaats door een brede coalitie van landen uit de Arabische wereld, aangevoerd door Saudi-Arabië. Deze coalitie steunt president Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi. Hadi werd in 2012 verkozen tot president, maar in september 2014 namen volgers van de al-Houthi beweging de hoofdstad Sanaa over. Daarna breidde de controle van de beweging over Jemen zich zeer snel uit, mede door de hulp van de voormalige president Ali Abdullah Saleh en delen van het leger die loyaal bleven aan hem. Deze rebellenalliantie slaagde erin om tegen begin 2015 controle te verwerven over praktisch het volledige centrale gebergte van Jemen, en dreigde zelfs de zuidelijke kuststad, Aden, te veroveren.

De coalitie van enkelen

Dit was het moment waarop Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zich in het conflict gingen mengen. Ze deden dit met de steun van een brede coalitie op papier, met onder andere Marokko, Egypte, Bahrein, Qatar en vele anderen. In de realiteit was de steun van deze landen vrij beperkt, Egypte leverde enkele oorlogsschepen voor het maritieme onderdeel van de operatie, en Marokko voerde bombardementen uit boven Jemen. De meeste landen in de coalitie steunden deze echter slechts in naam. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk leverden eveneens directe steun aan de operatie door hun inlichtingencapaciteiten, tankervliegtuigen, en zelfs met directe adviseurs in het commandocentrum.

De operatie bestond initieel vooral uit een maritieme blokkade. Deze moest voorkomen dat de al-Houthi-beweging en de loyalisten van Saleh wapens uit het buitenland konden verkrijgen. Daarnaast vond er ook een intensieve luchtcampagne plaats die met bombardementen de strijdkrachten van de al-Houthi-beweging, maar vooral de zwaarder bewapende troepen van Saleh verzwakte. Ook werden er special forces ontplooid naar Aden, waar ze samen met lokale strijders, bewapend door de coalitie, erin slaagden de kuststad veilig te stellen.

Verdeeld succes in een verdeeld land

Troepen van de Verenigde Arabische Emiraten kwamen daarna in grote getallen aan in Aden, en hielpen de lokale strijders van Zuid-Jemen de gebieden rond de stad te bevrijden. Na het succes van deze operaties in Zuid-Jemen vielen de grote offensieven echter stil. De strijders in Zuid-Jemen waren meer geïnteresseerd in het veiligstellen van hun eigen, potentieel onafhankelijk, deel van het land. De Verenigde Arabische Emiraten werkten vooral nauw samen met deze beweging. De offensieven in andere delen van het land, zoals in de stad Taiz, maar ook naar de hoofdstad Sanaa, bewogen nauwelijks meer aangezien Saudi-Arabië niet dezelfde vastberadenheid toonde die de Verenigde Arabische Emiraten in het zuiden hadden getoond.

In deze delen van Jemen gaat het conflict nog steeds intensief door. Dagelijks vinden bombardementen van de coalitie plaats over de gebieden onder controle van de al-Houthi-beweging en Saleh’s loyalisten.

Hevige gevechten vinden nog steeds plaats in Taiz, en ten oosten van de hoofdstad Sanaa. In de Hadramaut provincie, waar zich een aanzienlijk deel van de olieproductie in Jemen bevindt, vinden echter geen gevechten meer plaats. Ook Al-Qaida, dat tijdens het conflict tijdelijk controle over steden zoals Al Mukalla en Ash Shihr in deze provincie had verworven, werd door de Zuid-Jemen beweging, de troepen van President Hadi, en regelmatige drone strikes van de Verenigde Staten teruggedwongen. Hoewel de kern van het conflict blijft verder woeden, wordt Hadramaut veilig genoeg geacht om langzaam aan de olieproductie en uitvoer terug op te starten.

  • Coen Vanderstede

    Wanneer gaan de Belgische moslims – met voorop de werkloze Jahjah – de straat op om tegen de Saoedische bombardementen te betogen? Om te rellen aan de ambassade van de VAR? Wanneer komt geitewollen sokkenlinks met een BDS-beweging tegen de golfstaten? Zo kan ik nog een poosje doorgaan.