Vandaag lanceerde de N-VA een persbericht waarin de partij oproept om de federale waakhond CREG (Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas) aan te stellen als toezichthouder op de organisatoren van groepsaankopen voor elektriciteit en gas. Wat is het probleem en hoe hoopt men dit op te lossen?

Groepsaankopen

Vanuit de visie dat aankopen in grotere hoeveelheden het product goedkoper maakt, ontstonden er de laatste jaren initiatieven waarbij consumenten zich verenigen om gezamenlijke aankopen te doen. Voor elektriciteit en aardgas zijn de bekendste voorbeelden deze van de provincies, maar ook Test-Aankoop en zelfs Greenpeace namen initiatief. Naast energie zijn er overigens nog tal van mogelijkheden: van isolatie en zonnepanelen tot bier en frieten.

Als vuistregel geldt dat een groepsaankoop interessanter is dan de standaardprijs, maar dat een bewuste consument vaak nog beter resultaat behaalt als hij/zij zelf de nodige tijd spendeert om de aantrekkelijkste aanbieder te zoeken. De verklaring hiervoor is dat de organisaties achter de groepsaankopen hun kosten (werkuren, publiciteit, dataverwerking …) doorrekenen aan de aanbieder, waardoor de prijs stijgt. Het blijft dan ook aan te raden de V-test uit te voeren bij de keuze van de energieleverancier.

De organisatoren

Dat is de kritiek die N-VA uit op het systeem. Het is onduidelijk hoeveel kosten de organisatie maakt en wat ze doorrekent. Zo kreeg Test-Aankoop kritiek toen bekend raakte dat het 50 euro per aangebrachte klant afroomde bij de leverancier. Klanten voelden zich belazerd. N-VA noemt 2 organisatoren bij naam: Ichoosr en Pricewise. Bedrijven hebben de intrinsieke doelstelling winst te maken, dus kan men logischerwijs vermoeden dat ook zij hun graantje meepikken. De vraag is of het bij een graantje blijft.

N-VA wil dus deze praktijk aanpakken, en menig consument zal dit positief vinden. Maar wat opvalt is dat de Vlaams-nationalisten dit toezicht willen toekennen aan de federale regulator (CREG) en niet aan de Vlaamse tegenhanger (VREG). Leveranciers worden dan wel door de CREG doorgelicht, groepsaankopen zijn veeleer een taalgebonden initiatief. Vlaanderen heeft de bevoegdheid over leefmilieu, economie en energie. Bovendien klaagt N-VA de trage vooruitgang van het federale niveau aan. Is het niet mogelijk om dit op het Vlaamse niveau sneller te realiseren?


Verder valt op dat de N-VA spreekt over ‘toezicht’, wat duidt op een buitenstaander die de gebeurtenissen aanschouwt. Nergens wordt een stok achter de deur gehouden om wanpraktijken aan te pakken. Om de consument ten volle bij te staan, volstaat dit niet.

Er bestaan groepsaankopen voor KMO’s. Bij een succesvolle groepsaankoop moeten bedrijven zich ervoor hoeden niet aan kartelvorming te doen. Stel je voor dat Febiac voor garagisten in Antwerpen een groepsaankoop voor smeerolie organiseert en alle garagisten vanaf dat moment bij dezelfde leverancier aan dezelfde voorwaarden aankopen. Dan vervalt de concurrentie op dat vlak. De wetgever kan hierin de spelregels bepalen, zodat het voor bedrijven duidelijk wordt waaraan zich te houden.

De N-VA richt zich hier op een bepaalde sector (energie), terwijl een globale aanpak van het fenomeen misschien logischer lijkt. Een globale aanpak zal echter meer tijd vergen, wat de partij nu reeds als hinderlijk aanhaalt. Misschien kunnen de globale en specifieke aanpak parallel opgestart worden.