“Gelieve even recht te staan en mee te zingen met de Brabançonne.” Het is u wellicht niet gevraagd voor aanvang van ‘De Premier’ of ‘Star Wars’ tijdens uw laatste bioscoopbezoek. Door een ruling van het Indische Hooggerechtshof is het wel realiteit in India. Sinds 30 november dient elke film voorafgegaan te worden door het volkslied. Daarbij dienen bezoekers ‘respectvol recht te staan om een gevoel te ervaren van toegewijd patriottisme.’

In een opwelling van rechterlijk activisme boog het Hooggerechtshof de bestaande wetgeving rond respect voor nationale symbolen om in een wel erg paternalistische set regels. De motivatie: “Een tijd is gekomen dat de burgers van het land zich realiseren dat ze leven in een natie en verplicht zijn om respect te tonen tegenover het volkslied, symbool van het constitutionele patriottisme en daaraan verbonden nationale kwaliteit.”

“De politie gaat zelfs over tot arrestaties, zo ook deze week op een filmfestival in het zuidelijke Chennai (Madras).”

Helemaal uit de lucht gevallen, komt de verplichting niet. Al sinds de Chinees-Indische oorlog van 1962 werd het afgedwongen, maar de traditie vervaagde. In het begin van deze eeuw werd de gewoonte nieuw leven ingeblazen via politieke weg. Zo werd het een verplichting in enkele deelstaten, voornamelijk onder impuls van de Hindoe-nationalistische BJP.

Zowat alle belangrijke politieke partijen betuigen overigens enthousiast hun steun aan de nieuwe regelgeving. En dat over de religieuze of links-rechts partijgrenzen heen. Ook de belangrijkste Bollywood (Mumbai) en Tollywood (Hyderabad) filmcentra reageren overwegend positief. Het tegendeel zou ook sterk conflicteren met een groeiende tendens in India van onwrikbaar, patriottisch denken. Daarin worden genuanceerde opinies over dergelijke onderwerpen systematisch als ‘anti-nationaal’ weggezet. De relatief jonge republiek blijft dan ook zoeken naar de balans rond nationale identiteit.

En het kan ook verkeerd gaan…

Niet alleen het actief tonen van respect zelf is een doelstelling, maar ook de bevordering van de nationale eenheid. Zoals kon gevreesd worden, leidt zulke maatregelen echter net vaak tot spanningen. Zo was er ook al voor de nationale invoering in oktober 2016 een incident. Een gelauwerd schrijver uit Goa werd door een getrouwd koppel aangevallen omdat hij niet recht ging staan voor aanvang van de film. Het koppel realiseerde zich te laat dat de man mindervalide is…

Nu de invoering van de verplichting op kruissnelheid komt, halen alsmaar meer incidenten de media. Daarbij gaat de politie zelfs over tot arrestaties, zo ook deze week op een filmfestival in het zuidelijke Chennai (Madras). Ondertussen gaan steeds meer stemmen op om de verplichting voor films uit te breiden naar andere publieke activiteiten.

  • Paul De Block

    Allez vooruit! De Vlaamse Leeuw zingen bij iedere film in de bioscoop. Ik neem aan dat een Vlaming toch wat serener is. Het doet me wel pijn wanneer neerbuigend wordt gekeken op de romantiek van een Vlaanderen dat ik heb gekend. “Lied van mijn land”, “Liefde gaf U duizend namen”, “Klokke Roeland”, “Het Hemelhuis”, “Tinneke van Heule”, Vendelzwaaien (een kunst op zich). Ik schaam er mij niet voor. Tegenwoordig is er een elite, die ouders of grootouders hebben gehad, die dezelfde liederen zongen en dezelfde warme gevoelens hadden voor Vlaanderen, maar die nu door diezelfde elite, die hun kinderen en kleinkinderen zijn, verguisd worden. “Ik weet wel, het is hun goede recht, de nieuwe tijd, net wat u zegt, maar het maakt me wat melancholiek.” Wim Sonneveld. De weg terug bestaat niet, maar enig besef van waar we komen en enige piëteit en ,waarom niet, enige fierheid voor wat onze ouders en grootouders waren en bereikt hebben, is toch op zijn plaats. Neen?

    • Jos

      Ik vrees dat u de Brabançonne zou moeten zingen i.p.v. de Vlaamse Leeuw.