Deze week sloten de Afrikaanse Unie, en de Europese Unie, een nieuw akkoord met Burundi. De Europese Unie staat in voor de loonkosten van vredestroepen die door Burundi ontplooid worden in de Afrikaanse Unie missie in Somalië (AMISOM). De regering in Somalië vecht er met de steuntroepen tegen het radicaal islamitische Al Shabaab.

Sinds begin 2016 werden deze lonen echter niet meer betaald, omdat de Europese unie weigerde het geld rechtstreeks aan de Burundese regering te betalen omwille van schendingen van mensenrechten. Onder het nieuwe akkoord zal de Europese Unie het geld dan toch betalen aan Burundi, maar dan via een private bank in plaats van de centrale bank van Burundi.

Het openstaande bedrag dat nu nog betaald moet worden voor de 11 maanden die de Europese Unie nog niet betaalde bedraagt rond de 55 miljoen euro. Van dit bedrag zal zo’n 11 miljoen euro rechtstreeks naar de Burundese regering gaan, zelfs bij de betalingen via een private bank. De Afrikaanse Unie missie in Somalië betaalt de ongeveer 5.400 Burundese troepen in het land elk een loon van 1028 dollar per maand. Van dit bedrag wordt er echter door de regering 200 dollar afgehouden voor administratieve kosten alvorens de rest van het bedrag overgemaakt wordt aan de soldaten zelf.

Militaire interventie?

De Europese Unie schorste in 2015 zijn humanitaire hulp aan Burundi, nadat er onlusten uitgebroken waren in het land waarin de regering mensenrechten van burgers geschonden had. De huidige president Pierre Nkurunzuza kreeg enorm veel weerstand tegen het goedkeuren van een derde termijn, en voor drie weken lang verzonk de hoofdstad Bujumbura in een golf van geweld. De Afrikaanse Unie zelf overwoog zelfs een militaire interventie om een einde aan de onrust te stellen, maar Burundi gebruikte toen reeds de vredestroepen die het in Somalië had als gewicht in de onderhandelingen.

In 2016 hield de Europese Unie dan uiteindelijk ook op met het betalen van de lonen van die vredestroepen aan Burundi, en eiste dat ze het geld rechtstreeks aan de troepen zelf zou kunnen betalen. Burundi ging hier echter niet mee akkoord, omdat de staat zelf er op die manier geen geld zou kunnen uithalen. Ook andere landen in de Afrikaanse Unie gingen hier dan weer akkoord met Burundi, omdat zij zelf hun lucratieve rol in vredesmissies niet in gevaar wouden brengen. Uiteindelijk, in december 2016, dreigde Burundi met een rechtszaak tegen de Afrikaanse Unie voor de onbetaalde lonen, en in januari 2017 dreigden ze zelfs met een terugtrekking van hun troepen uit Somalië.

In Somalië zelf, echter, zijn deze troepen uiterst belangrijk. Burundi levert zo’n 5.400 troepen in een missie die in totaal 22.000 troepen telt. Een terugtrekking van deze Burundese troepen zou een desastreuze verzwakking van de missie veroorzaken, en mogelijks zelfs een compleet falen ervan. Somalië is na 10 jaar van deze vredesmissie nog steeds niet in staat om zelf in te staan voor veiligheid in het land, en de islamistische terreurgroep al Shabaab controleert nog steeds grote gebieden. Toen vorige week de Burundese regering uiteindelijk bekend maakte dat ze het proces om troepen terug te halen uit Somalië in gang gezet hadden, leidde dit tot paniek in de Afrikaanse Unie.

Onderhandelen

Op woensdag arriveerde de commissaris voor vrede en veiligheid van de Afrikaanse Unie, Smail Chergui, in Bujumbura om te onderhandelen met de Burundese regering. Na twee dagen van onderhandelingen meldde hij uiteindelijk dat er een oplossing gevonden was met Burundi, in samenspraak met de Afrikaanse Unie en de Europese Unie. Onder deze afspraak zullen de onbetaalde lonen alsnog betaald worden, en zal ook de toekomstige betaling van de lonen blijven doorgaan. Het geld zal niet meer rechtstreeks in de centrale bank van Burundi gestort worden, maar in een private bank in Burundi.

Uiteindelijk zal er niet veel veranderen aan de geldstroom zelf. Er zal mogelijks meer transparantie bestaan inzake het behandelen van deze lonen binnen Burundi, maar de regering zal nog steeds zijn deel van de lonen kunnen ontvangen. De Europese Unie probeerde dus druk te plaatsen op de regering van Nkurunziza, door het de toegang tot geld te ontzeggen, maar de kritieke rol die Burundi vervulde in de vredesmissie in Somalië bleek veel belangrijker te zijn dan de symbolische handelingen van de Europese Unie.

  • Thomas Cato

    Interessant artikel over dingen waar we in de grote media nooit over horen. En zeker niet met zoveel feitelijke details. Sceptr, jullie zijn goed bezig 🙂