Vorige week, op 29 december, werd de Turkse journalist en auteur Ahmet Sik gearresteerd in Istanboel. Het was tot vandaag niet geheel duidelijk op welke grond en men vermoedde dat zijn kritische tweets hebben meegespeeld. Vandaag kwam uit dat Sik is overgebracht naar de ‘Silivri 9’-gevangenis. De officiële reden voor zijn opsluiting zou het maken van propaganda zijn voor onder meer de PKK. In 2011 zat Sik al een tijdje in dezelfde gevangenis, toen zijn boek ‘Het Leger van de Imam‘ over de Gülen-beweging op de verboden lijst terechtkwam.

De advocaat van Sik, Can Atalay, zei dat men hem heeft verwittigd dat Sik eerst werd vastgehouden in de ‘Metris’-gevangenis. Hij zou op maandag twee januari na zijn middagmaal zijn overgebracht naar Silivri 9. Silivri 9 is een gevangenisfaciliteit met hoge beveiliging die heel wat journalisten en soldaten huist die zijn opgesloten na de mislukte coup vorig jaar.

Het boek van Ahmet Sik is gedeeltelijk op het internet te vinden (een samenvatting vindt u hier). Een van de onderzochte topics was de infiltratie van de bureaucratie en politiezones door leden van de islamistische Gülen-beweging. Dit kaderde in de aloude strijd tussen de seculiere krachten (ruwweg de ‘Kemalisten‘) binnen de Turkse samenleving en de opkomende politieke islam in Turkije. Ook de nauwe banden tussen de nu regerende AKP-partij en de Gülen-beweging (vooraleer die laatste uit de gratie viel bij Erdogan) werden onder de loep gehouden, hetgeen kan verklaren waarom het boek in Turkije verboden is. De Gülen-beweging is volgens Turks president Recep Erdogan verantwoordelijk voor de laatste couppoging.

Zuiveringsacties

Er lijkt intussen geen einde te komen aan de zuiveringsacties in Turkije. Kort voor nieuwjaar werd ook Aysel Tugluk, de vice-voorzitster van een linkse oppositiepartij (de Koerdische HDP) gearresteerd. De Turkse schrijfster Asli Erdogan werd intussen – na 132 dagen – vrijgelaten om haar proces wegens ‘terrorisme’ af te wachten.

Het aantal gearresteerde of ontslagen journalisten, academici, militairen en politici loopt intussen in de tienduizenden. Honderden kranten, televisiekanalen en radiozenders werden gesloten. De Turkse regering gebruikt de mislukte coup dus om af te rekenen met een grote groep ‘ongewenste elementen’ in de samenleving.  Een overzicht van de gearresteerde journalisten kan u vinden op een speciaal hiervoor opgerichte wikipediapagina of de website ‘turkeypurge.com‘. Een van de meest opvallende acties van het regime was de brutale inval bij een grote Turkse oppositiekrant, Zaman, begin 2016. Twee dagen later werd de nieuwe versie van de krant gedrukt, dit keer vol met ‘positief’ nieuws over Erdogan.

Hoewel de principes van de rechtsstaat, de vrije pers en de democratie in Turkije nu dus sterk onder druk staan, lijken de Europese leiders de gesprekken over een mogelijke toetreding tot de EU niet te willen opblazen nadat het Europees Parlement eerder al opriep tot een bevriezing van de toetreding. De Oostenrijkse minister van buitenlandse zaken, Sebastian Kurz stond alleen met zijn voorstel begin december 2016 om de gesprekken over toetreding te beëindigen. Vermoedelijk heeft dit deels te maken met de steun die de EU van Turkije krijgt om de migrantenstroom vanuit het Midden-Oosten te temperen.