De campagne voor de Nederlandse Kamerverkiezingen op 15 maart is in volle gang. De recente brief van premier Mark Rutte (VVD), die een aanklacht vormde tegen de toegenomen hufterigheid in de samenleving, is er een voorbeeld van. De belofte van D66-leider Alexander Pechtold om iedere werkende Nederlander 500 euro te schenken, is een tweede voorbeeld. Het gestrooi is begonnen! Wie biedt meer?

Vorige keer trok Mark Rutte naar de verkiezingen met enkele stevige beloftes. Iedere Nederlander, actief op de arbeidsmarkt, zou kunnen profiteren van een belastingverlaging van 1000 euro. De beloofde arbeidskorting kwam er echter nooit. Evenmin kwam de Nederlandse premier zijn belofte na om, in het kader van de euro- en schuldencrisis, “geen cent meer aan Griekenland” te geven. “Handen af van de hypotheekrenteaftrek”, bleek evenzeer holle retoriek te zijn. En is de uitslag van het Oekraïne-referendum, daterende uit 2016, eigenlijk nageleefd en gehonoreerd? Het antwoord is: ‘njet’. In augustus van vorig jaar verontschuldigde Rutte zich in een interview met dagblad ‘De Telegraaf’. De premier stelde geen beloftes meer te zullen maken die hij niet kan naleven. “Laat ik over de gemaakte beloftes volledig helder zijn: ik zeg daar ‘sorry’ voor.”

Pechtold is halve Mark Rutte

De politieke leider van de VVD beweert zijn lesje geleerd te hebben. De kreet van de links-liberale Alexander Pechtold (D66), afgelopen weekeinde tijdens zijn partijcongres, om iedere werkende een bonus van 500 euro toe te kennen, wekt dan ook verbazing op. Pechtold biedt dus een ‘halve Rutte’? De vroegere veilingmeester Pechtold verdedigde zich in het radioprogramma ‘WNL Op Zaterdag’: “Rutte beloofde plat 1000 euro. Ik kom met een verfijnder verhaal met als inzet het stimuleren van de werkgelegenheid. Onderdeel daarvan is inderdaad 500 euro werkbonus voor mensen met een baan.” De fractieleider van D66 gelooft dat zijn gedane belofte haalbaar is. Mark Rutte beloofde 1000 euro in tijden van economische malaise, de belofte van D66 komt er anno 2017, in een tijd dat de conjunctuur weer mee zit.

Pechtold wil zijn werkbonus vooral ten goede laten komen van de zogenaamde ‘tweede belastingschijf’. In de categorie van 19.982 tot 33.791 euro, spreken we over lage middeninkomens. Blijft de vraag hoe dit allemaal gefinancierd zal raken. Het plan van Pechtold doet sterk denken aan dat van de ‘taxshift’ in België, dat eveneens de lage middensegmenten een sterk voordeel moest bezorgen. Dat de ‘taxshift’ momenteel nog altijd niet gefinancierd is en er een gat blijft gapen van minstens 3 miljard euro, wordt ondertussen door zowel zowel CD&V, via Eric Van Rompuy, die de kat de bel aanbond, als N-VA, bij monde van partijleider Bart De Wever, erkend.

VVD aast op PVV

In het grootste deel van de opiniepeilingen blijft de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders de grootste. Mark Rutte aast ondertussen op PVV-kiezers. Dat bleek duidelijk toen de premier afgelopen week een open brief publiceerde. Daarin trekt de VVD-er van leer tegen de toegenomen hufterigheid in de Nederlandse samenleving. Dat gebrek aan respect komt onder andere vanuit allochtone hoek. Rutte verwees niet voor niks naar een moslim-ambtenaar die weigerde vrouwen de hand te schudden. Een oud zeer, waar Rita Verdonk (ex-VVD) jaren terug al op wees. Hilarisch en pijnlijk, dat Mark Rutte nu wil scoren op thema’s waarmee uitgerekend zijn vroegere uitdaagster Rita Verdonk succes boekte – en waar zij uiteindelijk voor uit de VVD werd gezet.

De enige coalitie met ‘slechts’ drie partijen, die mathematisch in maart een meerderheid kan halen, bestaat virtueel uit een samenwerking tussen PVV, VVD en CDA. Echter, Mark Rutte liet al duidelijk verstaan dat hij onmogelijk kan gaan regeren met Wilders. De PVV is onbetrouwbaar en economisch te links, zo luidt het. VVD-coryfee Hans Wiegel vindt het bij voorbaat uitsluiten van Wilders een jammerlijke zaak. “De lijn van de VVD was altijd om samenwerking met de PVV niet uit te sluiten. Vrij kort daarop werd het: de kans op samenwerking is nul. Dat is een koerswijziging”, aldus Wiegel bij ‘BNR Nieuwsradio’. Het Orakel van Leeuwarden vreest dat de VVD – door Wilders bij voorbaat achter een cordon te steken – geen kant op kan. Het vormen van een nieuw kabinet zal daardoor alleen maar lastiger worden en “andere partijen zullen hun eisen programmatisch aanschroeven”, zo waarschuwt Wiegel.