Later vandaag stemt in Amerika het Electoral College de verkiezing van de Amerikaanse president. Normaal gezien is dit een ceremonieel gebeuren waar ‘electors’ (kiesmannen) in de hoofdsteden van hun staat gewoon publiekelijk stemmen voor de kandidaat van hun kiezers. Maar vandaag gaan er geruchten dat de kiesmannen van Trump wel eens tegen hun kandidaat zouden kunnen stemmen…

538 kiesmannen in totaal

Hun aantal is evenveel als het aantal senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden, aangevuld met drie extra zetels voor Washington D.C. Doordat het aantal leden van het Huis van Afgevaardigden per staat verschillend is, is ook het aantal kiesmannen per staat verschillend. Het minimumaantal voor een staat is drie, aangezien iedere staat twee senatoren heeft en ten minste één afgevaardigde. In de meeste staten worden de kiesmannen gekozen onder actieve partijpolitieke leden. Het zijn doorgaans loyale partijmensen die de stem uitbrengen.

De laatste verkiezingen haalde Donald Trump 306 kiesmannen binnen en Hillary Clinton slechts 232. Maar zij haalde wel meer kiezers in totaal, een kleine 3 miljoen meer. Het derde grootste deficit van winnende presidentskandidaten sinds 1824. Daarom wordt het systeem door het verliezende kamp nu in vraag gesteld.

Het systeem van kiesmannen is volgens voorstanders een extra beschermlaag tegen de onderdrukking van de minderheid door de meerderheid, samengevat in de boutade:

“Amerika is een republiek en geen democratie.”

Ganse academische werken zijn reeds gewijd aan de intenties van de founding fathers hieromtrent maar dat zou ons te ver leiden. Interessant is wel om te zien hoe de stemming precies zal uitdraaien, want Trump is een fameuze beeldenstormer geweest. Alvast één republikeinse kiesman heeft al verklaart niet op hem te zullen stemmen: Christopher Suprun, die er een column over schreef in de New York Times. Echter, al snel doken er verschillende berichten op, die de man in diskrediet brengen.

36 kiesmannen om het verschil te maken

Aangezien Trump 270 kiesmannen nodig heeft, volstaat het om nog slechts 36 andere republikeinse kiesmannen te overtuigen tegen te stemmen. Een professor in de rechten uit Harvard, Laurence Lessig, beweert alvast dat hij 20 kiesmannen van Trump heeft overtuigd om tegen te stemmen.

Als we de berichten in de media zouden mogen geloven, zou het wel nog eens spannend kunnen worden… en de verkiezingen zijn al heel spectaculair geweest. Maar het hele opzet lijkt heel onwaarschijnlijk te zijn. Kiesmannen hebben in het verleden wel al gekozen om ‘faithless‘ te zijn maar niet meer sinds 2004 en nooit in voldoende mate om een verschil uit te maken. In 1836 was dat bijna het geval, maar de Amerikaanse Senaat zette de situatie recht. 36 kiesmannen is dan een stijl getal vandaag, zeker als men weet dat het voor de kiesman in kwestie veel risico inhoudt op politieke zelfmoord en een verdere carrière in de politiek dan weinig waarschijnlijk wordt. Hollywood hoopt alvast toch op het bijna onmogelijke: