De zaak Francken vs Syrische familie: een politiek proces?

13
6997

In de complexe zaak rond het al dan niet toekennen van een humanitair visum aan een Syrische familie is een nieuw hoofdstuk geopend. Woensdag oordeelde het Hof van Beroep dat de eerdere beslissing van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) wel degelijk onmiddellijk uitvoerbaar is. Prompt kondigde staatssecretaris voor asiel en migratie Theo Francken (N-VA) aan dat hij deze beslissing zou negeren en naar het Hof van Cassatie zou trekken.

Welke rechtszaak?

De voorbije maanden is de zaak in kwestie al meerdere keren in het nieuws geweest. Doordat er meerdere rechtbanken beslissingen hebben geveld, is het moeilijk om door de bomen het bos te zien. Er zijn echter twee procedures bezig: één administratieve en één burgerlijke. De administratieve procedure gaat over de vraag of België verplicht is om een visum uit te reiken aan de Syrische familie uit Aleppo. Het was de beslissing van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen die de hele visumrel in gang zette. De Belgische staat ging echter in beroep bij de Raad van State, het hoogste administratieve rechtscollege, omdat ze het niet eens was met de uitspraak. Hierin is nog geen oordeel geveld.

De burgerlijke procedure gaat over de vraag of de dwangsom van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen onmiddellijk moet worden uitgevoerd. In eerste aanleg oordeelde de rechter in het voordeel van de Belgische staat. Het Hof van Beroep besliste gisteren anders.

Geen stap terug!

Reeds van bij het begin ging Francken met de voeten vooruit in de aanval tegen de beslissing door RvV. In het hele dossier heeft hij echter nog maar weinig binnengehaald. De burgerlijke procedure heeft hij verloren en bij zijn uitleg over de reikwijdte van het precedent dat zou geschapen zijn, worden grote vragen gesteld. Dat de RvV tot drie maal toe besliste dat de afwijzing van de visumaanvraag onvoldoende gemotiveerd was, doet ook vragen rijzen over de inhoudelijke kwaliteit van het dossier dat de Belgische staat aanbracht.

Francken keert echter niet op zijn schreden terug. Gisteren werd de hele partij gemobiliseerd om de aanval in te zetten tegen “wereldvreemde rechters” met de hashtag #iksteuntheo. Hij zei ook naar het Hof van Cassatie te zullen trekken. Op de ministerraad werd vandaag beslist om de €4000 per dag te betalen in afwachting van de beslissing van het Hof van Cassatie.

Een politiek geladen zaak

Het argument dat de N-VA aanhaalt is dat de rechter van de RvV zich zou bezondigen aan juridisch activisme. De interpretatie van de wet zou heel ruim worden genomen. Zo kan de rechterlijke macht zélf de wet veranderen door het geschapen precedent. Wie vrijwel zeker aan juridisch activisme doet, is Progress Lawyers Network, dit is een progressieve advocatengroep die “aan verzet in en buiten de rechtbank” doet. Mieke Van den Broeck, die het Syrisch gezin vertegenwoordigt, is advocate bij de groep en trok eerder naar de rechter samen met de PVDA tegen de Turteltaks. Ook Ivo Flachet, persoonlijke medewerker van PVDA-voorzitter Peter Mertens, werkt voor de groep.

De andere Vlaamse meerderheidspartijen leveren alvast kritiek op de N-VA. Justitieminister Koen Geens (CD&V) liet verstaan dat hij het niet eens is met de weigering van Francken om het arrest van het Hof van Beroep uit te voeren. Ook vanuit Open Vld kwam bij monde van Patrick Dewael kritiek op de karakteristiek van rechters als “wereldvreemd”.

Bart De Wever, voorzitter van N-VA, liet aan de VRT-redactie weten dat de kritiek van zijn partij niet gericht is op rechters in het algemeen, maar op de rechter van de RvV die de initiële beslissing had genomen. Bovendien kadert hij de zaak op een blog binnen een groter probleem. Dat van ruime interpretatie van wetgeving. In het bijzonder door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

  • De Wachter
  • Jan V

    Charles de Montequieu: trias politica, scheiding der machten. De rechterlijke macht kan geen invloed uitoefenen op de uitvoerende. Zoniet absolutisme. Verder mogen rechters wereldvreemd worden genoemd. Is vrijheid van meningsuiting en staat in de grondwet.

    • Bart Fillé

      Dat hebt u, denk ik, toch niet al te best begrepen. De rechterlijk macht is er net om de burger te beschermen tegen een al te invasieve overheid. Zoniet absolutisme.

      Wie rechters persoonlijk aanvalt, valt de rechtsstaat zelf aan, want die mensen kunnen zich niet verdedigen. Een volksvertegewoordiger (ik wou al schrijven “volksmenner”) zou toch moeten weten dat dergelijke zaken in het parlement worden beslist. Ben je het niet eens met de interpretatie van de wet door een rechter? Welaan dan, verzamel een meerderheid van de kamerleden achter een alternatieve tekst en verander de wet. Dat is de enige manier om hiermee om te gaan, niet door een twittercampagne te starten.

      • Jan V

        Beste Bart, ik ga hier niet mee akkoord. Wat we hier zien, is een rechter die aan politiek doet. Dat is niet zijn job, politiek wordt immers gedaan door politici. Stel je voor dat politici zouden beginnen straffen uit te spreken. Dat zou ook niet getolereerd worden. Ik blijf erbij: de trias politica is geschonden, en onze rechtsstaat is fundamenteel in gevaar.

      • Jan VDS

        Beste Jan, wat dan te denken over een minister/staatssecretaris/politieke partij die aan rechtspraak doet? Want dat doet BDW en TF hier, Dat is ook niet zijn job, integendeel, hij moet zorgen dat de wet duidelijk en klaar is. Door rechters (individueel of collectief) publiekelijk aan te vallen maakt hij eigenlijk duidelijk dat hij, de politieker, zijn job niet goed gedaan heeft.

      • Jan V

        Dat is het nu net, Jan VDS. Een rechter moet zich houden aan de rechtspraak zoals die door de wetgevende macht is gemaakt. Indien die wetgevende macht stelt dat een visum een gunst is, kan en mag de rechter dat niet anders interpreteren. Overigens heeft Francken niets met de wet zelf te maken, want die is opgesteld door die dezelfde wetgevende macht. Francken, die tot de uitvoerende macht behoort, heeft zelf niets aan de wetgevende macht te zeggen. Trias politica.

    • JSW

      Elke macht streeft steeds naar meer macht, en een noodzakelijk onderdeel daarvan is het verbergen dat ze dat doet achter allerlei hoogdravende morele verklaringen en verontwaardigingstoneel. De uitvoerende macht doe dit achter efficiëntieargumenten, de rechterlijke achter morele. In de democratische trias politica kan er geen enkele twijfel over bestaan dat de primus der machten de wetgevende moet zijn omdat die rechtstreekse legitimiteit van de kiezer ontvangt om de belangen van de natie in regels te gieten. De wet, en enkel de wet, die door de wetgevende macht wordt uitgevaardigd moet de leidraad zijn van de 2 andere die mekaar binnen die wet in evenwicht houden. Rechters die , om welke politieke reden ook, de wet oprekken voorbij datgene wat expliciet de bedoeling van de wetgever was gaan hun boekje te buiten en zouden bij recidive uit hun ambt moeten gezet worden. Rechters hebben inderdaad een motiveringsplicht voor hun uitspraken omdat hun macht nu eenmaal veel ingrijpender en directer is dan enige andere, die motiveringsplicht dient om rechterlijke willekeur te voorkomen, er is namelijk geen enkel ander controlemechanisme op de rechters mogelijk, die motiveringsplicht geldt niet voor de uitvoerende macht omdat die door het parlement en kiezer gecontroleerd wordt.

  • ojjo

    Kan een rechter die een vonnis heeft uitgesproken dat achteraf nog herroepen?

  • Jan Dehoucke

    Eigenlijk is deze ganse affaire te herleiden tot een georchestreerde hetze vanuit het Zuiden. Een rondreizende ondernemer (helemaal niet het type dat beantwoordt aan de ‘typische’ vluchteling) uit het veilige en vooral rijkere gedeelte van Aleppo en aanhanger van het Assad-regime, krijgt het om een of andere reden te warm onder de voeten, heeft de middelen én de juiste connecties om politiek asiel aan te vragen in België, maar vangt bot bij T. Francken. Een verhaal dat met graagte opgevangen wordt in Wallonië, zonder de juiste nuances wordt uitvergroot en gretig overgenomen wordt door vooral de linkse media. Met andere woorden, alle ingrediënten zijn aanwezig om “Operatie Beschadiging Theo Francken en N-VA” te starten. Kortom, een zoveelste, uit Wallonië afkomstig politiek én ranzig verhaal gebracht door opnieuw de juiste spelers, maar uiteindelijk in de categorie slecht theater thuishoort. Komt daar nu bij dat ook de eigen coalitiepartners zich met graagte profileren in dit vunzige verhaal in de hoop N-VA monddood te krijgen tegen 2018-2019. Pikant detail, ze gaan vooral voorbij aan de kern van de zaak: wie is bevoegd om het visum af te leveren, de staatssecretaris of de rechter? De wetgever is duidelijk, met name de minister of staatssecretaris bevoegd voor Asiel en Migratie. Dus ja, “Ik steun Theo”.

  • John

    Ik ben het volmondig eens met Theo Francken wanneer hij zegt dat het verlenen van een visum een domino-effect kan hebben, met gevolgen voor de hele EU. Anderzijds horen we toch dat het Brussels gerecht meer dan eens heeft aangedrongen op een sluitende motivatie voor zijn weigering en dat de diensten van de staatssecretaris daar niet of onvoldoende zijn op in gegaan. Als dit klopt, zou ik geneigd zijn te zeggen “Eigen schuld, dikke bult”. Theo Francken had in dit geval beter de fout erkend en het visum afgeleverd. “Errare humanum est”. “Wie zicht verbrandt, moet op de blaren zitten” en daarom hoefde hij niet voor zijn “groot gelijk” het hele N-VA-apparaat in te schakelen in de media en bij de publieke opinie.. Dat een bepaalde categorie van linksgeoriënteerde rechters van de zaak gebruik maken om hem en de N-VA een loer te draaien, is niet ondenkbeeldig. En dat de oppositie en zelfs de coalitiegenoten daar gretig (mis)(ge)bruik van maken, stond in de sterren geschreven.

  • Peter Demasure

    Scheiding der machten is naar mijn aanvoelen een nogal eenzijdige vertaling van Trias politica. Trias is in oorsprong een theologisch begrip en duidt op de goddelijke drie-eenheid God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Drie verschijningsvormen, maar wezenlijk een en hetzelfde. Over de juiste verhouding is men het nooit eens geraakt. Met de term Trias politica werd besturen een mensenzaak: de rechterlijke, uitvoerende en wetgevende machten moeten gezamenlijk voor een goed bestuur instaan. Ieder op zijn domein, met wederzijdse checks and balances. Daarom heb ik het liever over onderscheiding der machten. Over de juiste verhouding zal men het wellicht nooit eens geraken. En zo herhaalt de geschiedenis zich een beetje.
    De beslissing van Francken is federaal maar heeft conform haar electoraal draagvlak vooral Vlaamse roots. De beslissing van het Hof van Beroep van Brussel is regionaal en spoort dan eerder met wat men denkt aan de overkant. Daarom is dit geen conflict tussen de drie machten, maar een breuk tussen twee volkeren

  • Louis Vanvolsem

    Ze moeten ook zo niet blijven hameren op die scheiding der machten, dat is ook een lachertje want iedere rechter heeft voordat hij benoemd werd wel met een partijkaart van één of andere politieke strekking in zijn achterzak rondgelopen.

  • FreePeach

    Er zijn letterlijk miljarden (!!!) mensen die in armoede en/of in politiek instabiele gebieden leven. Waarom mag dit gezin wel naar hier komen en bijvoorbeeld niet alle Chinezen (dictatuur), Indiërs (corrupt, arm, kastesysteem…), Afrikanen uit het grote-merengebied (regelmatig geweldopflakkeringen, corruptie, …).
    En zelfs als we alle sukkelaars van de wereld een plaats zouden kunnen geven, verandert dit nog steeds niet de oorzaak van het gesukkel: dysfunctionerende, patriarchale samenlevingen geleid door corrupte staatshoofden.
    Alleen zwevende rood/groene dromers kunnen geloven dat individuele migratie iets uitmaakt… Helaas halen die wel steeds hun slag thuis.