Cultuur & Samenleving

Onze cultuur is in verandering. Vandaag geen conflict tussen Kerk en Staat. Wel allerlei nieuwe bewegingen zoals Movement X, #BlackLivesMatter, tegenstand tegen Zwarte Piet, safe spaces, stemmen rond male privilege… Is dit nieuw cultureel conflict een noodzakelijk gegeven om (repressieve?) traditievormen af te breken? Of slaat de slinger te ver door?

Ons uitgangspunt is de liberale filosoof John Stuart Mill: iedereen heeft recht op zijn morele opvatting, iedereen is vrij te denken (maar niet te doen) wat hij wil. De gedachten moeten vrij zijn, ook als ze jou of mij niet bevallen. Meningen verdrukken of verbieden helpt niemand vooruit, er openlijk over debatteren wél. Aanvaarden dat anderen met jou van mening verschillen: dat is tolerantie. Tolerantie is niét: je doen en laten aanpassen om je in te leven in anderen en wat hen voor de borst zou kunnen stoten. Geen gescheiden zwemuren voor mannen en vrouwen dus, geen aangepaste examenroosters tijdens de ramadan en laat Sinterklaas gewoon een kinderfeest blijven, vrij van politieke lading.

Recht & Misdaad

Onze veiligheid is vandaag een hot topic. Ook al is de geregistreerde criminaliteit in de samenleving sterk gedaald, tegelijkertijd blijft het onveiligheidsgevoel, zeker in de steden, hoog. De aanslagen in Brussel en Zaventem hebben niet geholpen. Zaken zoals de verkrachter die meermaals kon toeslaan, dragen bij aan een gevoel van straffeloosheid. Zijn we te laks? Zijn we te streng?

Als je niet veilig bent, ben je onvrij. Daarom mag je strenge maatregelen nemen om je burgers én je democratie te beschermen. Misdaden zoals verkrachting moeten harder worden aangepakt. Tegelijk moeten we ons laten leiden door feiten. Onderzoek toont aan dat de toenemende mediatisering van onze samenleving de indruk wekt dat het vroeger allemaal beter was. Extremisten en populisten spelen daar handig op in. Want vroeger was het niét beter. Uit alle cijfers blijkt dat het geweld, het aantal misdaden en de criminaliteit daalt. Met de inzet van nieuwe technieken en standvastig beleid, kunnen we dat nog verbeteren.

Geopolitiek

We leven in een wereld in transitie met heel wat opkomende staten. Tegelijk lijkt de invloed van de traditionele Westerse machten te tanen. Trump lijkt een meer geïsoleerd Amerika te willen gaan leiden en academici zoals prof. Holslag stellen dat onze politici geen visie hebben. Tegelijk is er kritiek op de (mogelijke aanschaf van) F-35-jets en ons NAVO-engagement. Waar moeten we heen?

Openheid, vrijhandel en Europese integratie leiden tot vrijheid en vooruitgang. Omgekeerd staan autoritaire leiders, handelsmuren en een “ieder voor zich”-discours voor stilstand en achteruitgang. Fascisme, muren bouwen, communisme en de koude oorlog: we mogen nooit vergeten hoe verwoestend dat was. Liberalen kiezen daarom voor een sterke en daadkrachtige Europese Unie, zeker op het vlak van buitenlands beleid, handel en defensie. Als we ons uit elkaar laten spelen, zijn we de speelbal van grote krachten die strategisch weten wat onze zwaktes zijn. Daarom is het tijd voor een Europees Defensiebeleid, maar evengoed voor een China-strategie tegen dumping en de inname van strategische posities.

Overheidswerking

We hebben in Vlaanderen vijf provincies, 308 gemeenten, 308 OCMW’s, 93 intercommunales naast een Vlaams parlement. Goed voor 124 parlementsleden, 7.464 gemeenteraadsleden, 3.084 OCMW-raadsleden en 351 provincieraadsleden. Op uitvoerend vlak hebben 9 ministers, 308 OCMW-voorzitters, 308 burgemeesters, 1.594 schepenen, circa 4.000 intercommunale-bestuurders, 5 gouverneurs en 30 provincie-gedeputeerden. Vervolgens hebben we nog 87 Nederlandstalige federale parlementsleden, 34 senatoren en 12 Europarlementsleden. Heel wat burgers zien door de bomen het bos niet meer. Hoe moeten we ons institutioneel organiseren?

Het kan met de helft minder publieke vertegenwoordigers dan vandaag. Dan helpt het niet steeds nieuwe overheidslagen te creëren of bevoegdheden te versnipperen. Dat is duur en niet efficiënt. Daarom is Open Vld resoluut voorstander van het federalisme. Het gevaar schuilt immers in wat James Buchanan de ‘Public Choice’-theorie noemde. Overheden, dus politici en administraties, trachten zichzelf onmisbaar te maken. In naam van een vermeend ‘publiek belang’ voeren ze steeds meer regelgeving in en vergroten ze het overheidsapparaat, waardoor ze de ontwikkeling van de private sector afremmen.

Geld & Economie

Er is heel wat onrust over onze welvaart. De Interne Markt van de EU staat onder druk door de Brexit en de euro heeft al heel wat klappen moeten doorstaan en is nog niet uit de gevaarzone. Dichter bij huis wordt flink bespaard, zagen we ook een groter nettobedrag op onze loonbriefjes, maar krijgen we toch begrotingstekorten. Hoe verzekeren we onze welvaart morgen?

Economische groei is de sleutel tot welvaart en welzijn. Groei ontstaat wanneer mensen koopkrachtig zijn en als de bedrijven waarvoor ze werken competitief zijn met het buitenland. Om meer netto loon en minder bruto loonkosten te realiseren, willen liberalen de belastingen verlagen. We willen het investeringsklimaat verbeteren o.a. door spaargeld te activeren: zo laat je de kleine aandeelhouder meegenieten van de groei die hij zelf helpt aanzwengelen. Het begrotingstekort kan alleen structureel omlaag door de rol van de overheid fundamenteel te herdenken: minder speler, meer scheidsrechter. We hebben nood aan moderne vakbonden die ook denken aan het algemeen belang, niet alleen dat van hun eigen leden.

Migratie & Diversiteit

Onze multiculturele maatschappij kent heel wat problemen. Niet alleen zijn er de ‘klassieke’ problemen: allochtone disproportionaliteit in werkloosheid, opleidingsniveau, criminaliteit… Maar recent kregen we ook te maken met een asielcrisis én een recente terreurgolf (bv. in Parijs, Brussel en Zaventem). Sommige stemmen beweren dat asielstroom en terreur met elkaar te maken hebben. Hoe redden we onze multiculturele samenleving? Of moeten we er net vanaf?

Als je weet dat in sommige scholen tot 30% van de leerlingen de evolutietheorie van Darwin verwerpt, dan weet je ook dat de linkse, naïeve multi-culti politiek is mislukt. Extreemrechts wil dan weer terug naar het monoculturalisme: ook zij nemen hun wensen voor waarheid. Liberalen omarmen diversiteit, omdat wij het unieke en gelijkwaardige in elke mens vooropstellen. Dat humanisme leidt ons denken en doen. Maar mensen en hun geloof zijn twee verschillende zaken. Wij geven geen millimeter toe op verworven vrijheden en rechten. We willen dat nieuwkomers zich onvoorwaardelijk scharen achter onze seculiere grondrechten zoals de scheiding van geloof en staat, vrijheid van meningsuiting, gelijkwaardigheid van man en vrouw en het recht op zelfbeschikking.

  • JSW

    Ik kan het met Rutten bijna helemaal eens zijn. Alleen gaat ze in de veiligheidskwestie de essentie uit de weg: in een vergrijzende maatschappij is het normaal dat misdaad afneemt maar is het net zo normaal dat de mensen zich veel minder “gewapend” ervaren om de misdaad die zich toch voordoet af te wimpelen als “het kan me niet raken”. Bovendien, gaat de kritiek er vooral over dat de misdaad statistisch een import kwestie geworden, voor zover die statistieken niet vervalst zijn, en dat met andere woorden een voorzichtig beleid in de voorbije 30 jaar (helaas onverenigbaar met liberale Verhofstad) de cijfers veel lager had kunnen doen uitkomen. Waar Rutten het bovendien over federalisme heeft bedoelt ze eigenlijk neo-unitarisme en we weten ook wie daar de prijs voor betaalt.

  • Jan Dehoucke

    Wat me vooral tegen de borst stoot mevr. Rutten is jullie gebrek aan samenhorigheid en loyaliteit binnen deze coalitie. Pleiten voor tolerantie is één, dit omzetten in daden is twee. Uw tolerantie, uw loyaliteit tov uw coalitiepartner N-VA was deze morgen in de 7-de dag ver zoek. Bij mij, en wellicht bij vele Vlamingen, leek uw tussenkomst deze morgen veeleer op een karaktermoord. Met als enig doel: profilering en electoraal gewin. Die brave, bange burger, die volgens jullie zo’n nood heeft aan jullie bezorgdheid, heeft jullie door en gelooft niet meer in mooipraterij. Het is bijna gênant om jullie telkens opnieuw, samen met CD&V, bij het minste onbenullige voorval, zien in te hakken op al wat BDW en N-VA is. Zelfs al moeten jullie zich in de moeilijkste bochten wringen om dit verwoord te krijgen. Theo Francken ontpopt zich als een stemmenkanon en moet nu, hoogstnodig, absoluut met alle mogelijke middelen bestreden worden. Zelf kwam u anders maar al te graag in beeld met M. De Block naast u, toen zij destijds op hetzelfde kabinet op idem dito dezelfde wijze scoorde als Theo Francken. Beetje hypocriet?

    Werk op een constructieve wijze samen met uw coalitiepartners en maak er, nu het nog kan, tijdens deze legislatuur nog iets van. En houdt ook nog wat rekening met de “V” in jullie benaming. Het zal jullie, samen met die nodige loyaliteit, lonen.

    Vanuit de Onderbuik van Jan met de Pet, vroeger ooit socialist, later ietwat VLD’er en zich nu thuis voelend bij de N-VA. Ik mag hopen dat jullie, voorlopig weinig belovende, attitudes mij niet verder richting rechts zullen drijven.