Cultuur & Samenleving

Onze cultuur is in verandering. Vandaag geen conflict tussen Kerk en Staat. Wel allerlei nieuwe bewegingen zoals Movement X, #BlackLivesMatter, tegenstand tegen Zwarte Piet, safe spaces, stemmen rond male privilege… Is dit nieuw cultureel conflict een noodzakelijk gegeven om (repressieve?) traditievormen af te breken? Of slaat de slinger te ver door?

Progressieven hebben het gevoel dat hun wereld op punt staat te verdwijnen. Maar een groot deel van de bevolking voelt zich al decennia zo. Steeds weer moest wat ‘westers’ is, op de schop. Wie worstelt met de globalisering en moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen, heeft geen boodschap aan een misplaatste politieke correctheid die voortdurend herhaalt hoe geprivilegieerd wij wel niet zijn. Die mensen krijgen nu – onder meer dankzij de sociale media – een stem en voeden mee het debat. En dat is nieuw: de tegenstand tegen de culturele dwang is gegroeid. De kleine man, die de linkerzijde altijd claimde te verdedigen, blijkt zijn buik vol te hebben van de culturele dogma’s die diezelfde linkerzijde hen oplepelde.

Recht & Misdaad

Onze veiligheid is vandaag een hot topic. Ook al is de geregistreerde criminaliteit in de samenleving sterk gedaald, tegelijkertijd blijft het onveiligheidsgevoel, zeker in de steden, hoog. De aanslagen in Brussel en Zaventem hebben niet geholpen. Zaken zoals de verkrachter die meermaals kon toeslaan, dragen bij aan een gevoel van straffeloosheid. Zijn we te laks? Zijn we te streng?

Na de Koude Oorlog en de afkondiging van het einde van de geschiedenis, hebben we de illusie gecreëerd dat er geen dreiging of vijanden meer waren. We desinvesteerden in defensie, politie en justitie; en nu is het hard wakker worden. De terroristische aanvallen dwingen ons veiligheid terug centraal te plaatsen. Het is onze taak en verantwoordelijkheid om de democratie en de rechtsstaat te beschermen tegen al wie haar aanvalt. Het invoeren van een wettelijk kader voor de noodtoestand, het invoeren van terrorisme-rechtbanken en het uitbreiden van het bestuurlijk arsenaal om terreur te bestrijden, passen daar allemaal in.

Geopolitiek

We leven in een wereld in transitie met heel wat opkomende staten. Tegelijk lijkt de invloed van de traditionele Westerse machten te tanen. Trump lijkt een meer geïsoleerd Amerika te willen gaan leiden en academici zoals prof. Holslag stellen dat onze politici geen visie hebben. Tegelijk is er kritiek op de (mogelijke aanschaf van) F-35-jets en ons NAVO-engagement. Waar moeten we heen?

De Pax Americana is voorbij. We kunnen niet langer van de Amerikanen verwachten dat ze op hun kosten onze vrede en welvaart garanderen. We zullen weer voor ons zelf moeten leren zorgen. Maar de Europese leiders zijn niet eens bereid om de eigen grenzen te bewaken, en leveren ons over aan de goodwill van dictators als Erdogan en instabiele staten als Libië. Ondertussen brult de Russische beer en bouwt China aan een internationaal handelsimperium dat de Amerikaanse dominantie moet breken. Europa heeft daar geen antwoord op. De Europese bureaucratie is teveel met zichzelf bezig, en verwaarloost haar kerntaken: de interne markt en de buitengrenzen. Als we daar niet snel iets aan doen, zal ons continent wegdeemsteren.

Overheidswerking

We hebben in Vlaanderen vijf provincies, 308 gemeenten, 308 OCMW’s, 93 intercommunales naast een Vlaams parlement. Goed voor 124 parlementsleden, 7.464 gemeenteraadsleden, 3.084 OCMW-raadsleden en 351 provincieraadsleden. Op uitvoerend vlak hebben 9 ministers, 308 OCMW-voorzitters, 308 burgemeesters, 1.594 schepenen, circa 4.000 intercommunale-bestuurders, 5 gouverneurs en 30 provincie-gedeputeerden. Vervolgens hebben we nog 87 Nederlandstalige federale parlementsleden, 34 senatoren en 12 Europarlementsleden. Heel wat burgers zien door de bomen het bos niet meer. Hoe moeten we ons institutioneel organiseren?

Het is mijn diepste overtuiging dat een van de fundamentele problemen van ons systeem het overschot aan politici is. We kunnen gerust met een pak minder. In eerste instantie moeten we opteren voor het confederalisme, waar alle bevoegdheden de deelstaten toebehoren. Enkel de deelstaatparlementen blijven over, met slechts een confederale Kamer die wordt samengesteld uit de deelstaatparlementen. De provincies kunnen verdwijnen. Gemeentelijke fusies zorgen niet alleen voor een grotere lokale financiële draagkracht, het beperkt ook het aantal lokale politici, terwijl de integratie van het OCMW in de gemeente voor transparantie zorgt. Op die manier ontvetten we de logge structuur van de staat op alle niveaus en kunnen we een fikse besparing realiseren.

Geld & Economie

Er is heel wat onrust over onze welvaart. De Interne Markt van de EU staat onder druk door de Brexit en de euro heeft al heel wat klappen moeten doorstaan en is nog niet uit de gevaarzone. Dichter bij huis wordt flink bespaard, zagen we ook een groter nettobedrag op onze loonbriefjes, maar krijgen we toch begrotingstekorten. Hoe verzekeren we onze welvaart morgen?

Ons probleem is dat we niet gesaneerd hebben op het moment dat onze buurlanden door de zure appel beten. Nu hinken we achterop, terwijl Nederland en Duitsland de vruchten van hun beleid plukken. Di Rupo saneerde door de belastingen te verhogen om de stijgende uitgaven te financieren. Wij besparen en verlagen de belastingen, dat is het grote verschil. En de resultaten daarvan zien we. De overheidsuitgaven dalen, mensen houden meer nettoloon over, onze bedrijven winnen aan concurrentiekracht en er komen weer private jobs bij. Op begrotingsvlak blijft er werk aan de winkel, dat moet ik erkennen. Maar we mogen onze ambitie niet opgeven. We moeten doorgaan met hervormen, anders blijven we achter.

Migratie & Diversiteit

Onze multiculturele maatschappij kent heel wat problemen. Niet alleen zijn er de ‘klassieke’ problemen: allochtone disproportionaliteit in werkloosheid, opleidingsniveau, criminaliteit… Maar recent kregen we ook te maken met een asielcrisis én een recente terreurgolf (bv. in Parijs, Brussel en Zaventem). Sommige stemmen beweren dat asielstroom en terreur met elkaar te maken hebben. Hoe redden we onze multiculturele samenleving? Of moeten we er net vanaf?

Het open-grenzenbeleid van de PS en een Europees vluchtelingensysteem – dat simpelweg niet was gemaakt om miljoenen vluchtelingen van over de hele wereld op te vangen – zullen zich de volgende jaren doen voelen. We nemen de nodige maatregelen, zoals het afschaffen van de snelBelg-wet, het bemoeilijken van gezinshereniging, het afschaffen van collectieve regularisaties, een strikter terugkeerbeleid, … Als wij de ongecontroleerde massamigratie niet aanpakken, verdwijnt het draagvlak voor individuele migratie van getalenteerde werkkrachten en academici. Want migratie kan wel degelijk iets positiefs zijn, op voorwaarde dat het gecontroleerd gebeurt, en met duidelijke inburgeringsvoorwaarden.

  • Hugo Miseur

    Over de overheidswerking:

    Als je vaststelt hoeveel moeite het kost om besparingen aan de rand te realiseren (want iets anders kan je de huidige maatregelen tot het inperken van het overheidstekort niet noemen) dan is het meteen overduidelijk dat het in het huidige politieke bestel totaal onmogelijk is om ons land fundamenteel gezond te maken. Daarbij is het overheidsbeslag niet eens het grootste probleem, maar de combinatie van dat beslag met de effectiviteit van de besteding ervan. De besparingen gaan in eerste instantie ten koste van de output aan maatschappelijk nut (infrastructuur, veiligheid, mobiliteit,…) terwijl de input (het overheidsapparaat in al zijn geledingen) naar verhouding ongewijzigd blijft of zelfs stijgt.
    Het probleem is niet, zoals Peter De Roover het dit weekeinde nog aankaartte, dat we een regering te veel hebben, maar dat we er zeven te veel hebben, en daarbij nog alle parlementen, kabinetten, studiediensten enzovoort, en dit op alle overheidsniveaus in dit land.

    Terecht stelt Bart dat het probleem ook in Vlaanderen een teveel aan overheid is. Een confederatie gaat dat probleem dan ook niet tot in de kern oplossen, enerzijds juist omdat het ook in Vlaanderen niet goed zit en anderzijds omdat we gaan blijven meebetalen voor de andere regio’s. Weliswaar gaan we in Vlaanderen dan een grotere vrijheid hebben om ons eigen overgewicht aan te pakken, maar het is niet realistisch om te denken dat we de geldstromen naar de andere regio’s gaan kunnen stopzetten.

    Er blijven slechts twee alternatieven over: Vlaamse onafhankelijkheid of terugkeer naar het unitaire België. Niet realistisch, te radicaal? Zolang we hiervoor terugdeinzen zullen we in de marge blijven werken…

    • Jan Dehoucke

      Een onafhankelijk Vlaanderen? Wat mij betreft zou de stap naar een confederatie al een heel grote stap zijn. Iedere deelstaat een maximum aan bevoegdheid en samen doen wat niet kan gesplitst worden (leger …). Met dat maximum aan bevoegdheden zou de mogelijkheid vrijkomen om de transfers stelselmatig af te bouwen, wat “stimulerend voor de zelfredzaamheid” van Wallonië zou kunnen zijn.

      Een unitair België? Mag, maar moet niet. Indien wel wel, één grote voorwaarde. Het complete afschaffen van al wat Grendelgrondwet (1970) is. Jean-Pierre Rondas legt in Doorbraak (11 juli 2011 -Grendel is een monster in Beowulf) haarfijn uit wat die Grendelgrondwet is en wat de gevolgen ervan zijn. Kortom, de stem van de Vlaming zou opnieuw evenveel waard zijn als die van de Waal. En dat natuurlijk zou én kostenbesparend zijn én echte democratie betekenen.

      • Hugo Miseur

        Ik vrees dat die grote voorwaarde, het afschaffen van al wat Grendelgrondwet is, niet alleen een vereiste is voor het alternatief van een unitair België maar ook voor alle andere alternatieven, tenminste als het de bedoeling is om komaf te maken met de hopeloos gebrekkige en dure overheidswerking, wat het uitgangspunt was van mijn reactie. Een evolutieve confederatie gaat er een generatie over doen om de transfers met wederzijds akkoord te beperken tot wat je als normale solidariteit tussen rijkere en arme regio’s kan beschouwen en dan heb je nog steeds niet dat basisprobleem van het hoge en inefficiënte overheidsbeslag opgelost. Beter dan niks, dat wel…