Eind 2015 gaf de Raad van Bestuur de opdracht aan de onderwijsdirecteur om te onderzoeken in hoeverre het academiejaar meer optimaal benut kan worden door een herindeling van de academische kalender. De geformuleerde voorstellen tot hervorming en zelfs tot een volledige afstap van het semestersysteem liggen nog maar net op tafel maar doen nu al heel wat stof opwaaien. 

Er was al langer sprake van een mogelijke hervorming maar sinds recent wordt de discussie in verschillende raden en commissies ten gronde gevoerd. Er liggen vier mogelijke nieuwe indelingen op tafel die variëren naar gelang de impact van de verandering. Het minst ingrijpende voorstel gaat uit van het behoud van het huidige semestersysteem, met het verschil dat het academiejaar zal starten op 1 september en de herexamens meteen zullen volgen op de eerste zit.

De andere potentiële indelingen die op tafel liggen starten ook op 1 september maar maken daarnaast volledig komaf met het huidige semestersysteem. Studenten krijgen modules voorgeschoteld die steeds enkele lesweken inhouden met op het einde een examen. In het meest ingrijpende voorstel dat de werkgroep achter deze hervorming formuleerde zijn zelfs geen herexamens meer voorzien.

Studenten uitten kritiek

Hoewel deze plannen nog louter een denkoefening zijn veroorzaken ze toch al controverse onder studenten. In de faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen werd dit jaar een pilootproject gelanceerd in de Master Toegepaste Economische Wetenschappen. Praeses van de Vlaamse Economische Kring en tevens student T.E.W. Bram Van Duynslager is niet te spreken over dit project. Volgens hem is het door de hervorming onmogelijk om naast de studies nog extracurriculaire ervaring op te doen zoals organiserend lid zijn van een studentenvereniging. Door de vele taken en deadlines tijdens de opeenvolgende modules houdt men voor dergelijke maatschappelijke engagementen geen tijd meer over, terwijl dat net zo verrijkend is aan de studententijd.

Volgens Michiel Haegeman, ingenieurstudent en studentenvertegenwoordiger in de Raad van Bestuur worden in de argumentatie voor een semesterhervorming een aantal interessante aspecten aangehaald. Het probleem blijft volgens hem echter dat dit alles gepaard gaat met een heleboel randvoorwaarden die nog moeten worden ingevuld. Hierdoor lijkt een hervorming voor Haegeman op dit moment geen goed idee.

Bruno Schroé, praeses van het Vlaams Rechtsgenootschap Gent vindt de voorgestelde modulesystemen een enorm verlies voor het studentenleven. Extracurriculair engagement wordt volgens hem onmogelijk. Bij het VRG verwijst Schroé naar het organiseren van een uitgebreide cursusdienst, een jobbeurs en vele sport- en cultuuractiviteiten. Ook voor veel andere studenten betekent het dat er geen tijd meer zal zijn voor muziek, jeugdbeweging, politiek en andere engagementen, meent de praeses van het VRG.

Ook vanuit de andere studenten maar evenzeer vanuit professoren klinkt er bezorgdheid en kritiek. Niet alleen de goedkope skireizen in het intersemesterieel verlof vallen weg, ook de grote evenementen, jobbeurzen en cursusverkopen die worden georganiseerd door studenten komen in het gedrang. Studenten vrezen dat de mensen achter de hervorming niet genoeg rekening houden met de waarde van extracurriculaire engagementen. De verantwoordelijkheidszin die studenten aan de dag moeten leggen om hun eigen semester in alle vrijheid te kunnen plannen is net de sterkte van universitair onderwijs, menen velen.

Voordelen? Nadelen?

Hoewel vriend en vijand van de hervorming de potentiële didactische voordelen ervan inzien wegen de voordelen volgens velen niet op tegen de nadelen. De beweegredenen achter deze potentiële hervorming zijn internationalisering en een verdieping van het studieproces. De Universiteit Gent wil internationalisering vergemakkelijken door de begin- en einddatum van het academiejaar af te stellen op het buitenland. Doordat studenten in het nieuwe modulesysteem telkens één module lang met hetzelfde vak bezig zijn, zouden nieuwe leermethoden makkelijker ingang moeten vinden zodat een intensievere en meer performante studiemethode mogelijk wordt.

Of dit ook daadwerkelijk zo zal zijn is vooralsnog koffiedik kijken, want ook het wetenschappelijk onderzoek waarop het hervormingsvoorstel steunt is niet eensluidend.

UGent overweeft afstap van semesters.
UGent overweegt afstap van semestersysteem.

Wordt vervolgd…

Binnenkort formuleren de Onderwijsraad van de UGent en de Gentse Studentenraad hun standpunten over deze controversiële kwestie. De Gentse Studentenraad vertegenwoordigt de Gentse universiteitsstudenten dus het is zeer waarschijnlijk dat zij een kritisch standpunt gaan formuleren. Wat het standpunt van de Onderwijsraad zal worden, is moeilijker te voorspellen. In deze raad zijn studenten goed vertegenwoordigd, maar het academische personeel heeft de meerderheid van de stemmen.

UPDATE 14/12/2016 09u59: De Gentse Studentenraad heeft het voorstel van hervorming afgewezen. De GSR stelt dat een nieuwe indeling van het academiejaar onnodig is, maar stelt zich wel bereid op om mee te helpen aan andere innovaties die het leven en onderwijs van UGent-studenten kunnen verbeteren. De GSR heeft een adviserende, niet-bindende, rol.