Zelfstandigen of bedrijfsleiders hebben het misschien al meegemaakt: u krijgt een telefoontje van een buitenlandse ‘aandelenhandelaar’ die net u heeft uitgekozen om de belegging van de eeuw voor te stellen. Een sympathieke en welbespraakte aandelenmakelaar overspoelt u vervolgens met cijfers en opbrengstperspectieven.

Elk jaar stappen wereldwijd mensen in het verhaal, om daarna met een kater achter te blijven. Criminelen zijn van alle markten thuis en het zal niemand verbazen dat dat op de financiële markt niet anders is.

Hoe gaan deze criminelen te werk?

  1. U krijgt een telefoontje uit een ander continent voor een zogenaamde enquête. Een persoon, vaak in een abominabel Engels, vraagt u of u zou willen deelnemen aan een internationale enquête en stelt enkele vragen. Hoe oud bent u? Hebt u een eigen woning? Beroep? Enzovoort. Met dit gesprek wordt enkel nagegaan of uw telefoonnummer correct is. De vragen zijn onschuldig en vaak is de bevraging na een minuut afgelopen.
  1. Enkele dagen later krijgt u een telefoon van een ‘accountmanager’, ‘senior broker’ of een ‘investment manager‘. Deze stelt zijn bedrijf voor (vaak ronkende namen). Hij vertelt u hoe succesvol ze wel zijn en dat zij diegene waren die de opmars van bedrijven als Apple en Microsoft hadden voorspeld. Mooie rendementen, internationale bedrijven die al iets bewezen hebben… uw interesse wordt gewekt. De makelaar werkt zogenaamd voor een gevestigde makelaar en stelt u een kleine investering voor in een bestaand bedrijf. In bijna alle gevallen gaat het om solide groeibedrijven met een rendement van 5 tot 15 procent. De rendementen kunnen nagegaan worden. Alle gegevens van de potentiële investering alsook het registratienummer op de beurs worden u netjes meegedeeld, zodat u kunt nagaan of wat werd voorgesteld ook klopt. Bovendien valt de makelaarsvergoeding goed mee, vaak 1 procent of minder. Goed nieuws en een uitstekende opportuniteit. Ook voor de niet in aandelen geïnteresseerde zielen zijn er alternatieven, investeren in crowdfundingsprojecten, buitenlandse spaarrekeningen…

  1. De criminelen rekenen erop dat achterdocht een aangeboren deugd is en zorgen voor een mooie façade met een professionele website en succesverhalen. Indien u nog zou twijfelen, wordt u op die manier alsnog gerustgesteld.
  1. Na enkele dagen wordt u terug opgebeld door de makelaar of de dienst ‘inningen’ van de makelaarsfirma met de vraag of u een kleine som wenst te investeren. Vaak gaat het om 5.000 dollar, om geen argwaan te wekken. U riskeert relatief weinig voor een mooie opbrengst op korte tijd. Indien u op hun verzoek ingaat, ontvangt u documenten, professioneel en geloofwaardig opgesteld. U bezit zo een verzorgd ‘contract’ en hoeft alleen maar uw rendement af te wachten.
  1. Lang hoeft u niet te wachten, want na enige tijd belt de makelaar u weer op met het goede nieuws dat uw investering nog meer heeft opgebracht dan hij had voorgesteld. Uw aandelen zijn terug verkocht en u hebt een mooie winst gemaakt. Het zou toch zonde zijn om niet verder van deze ‘succesformule’ gebruik te maken? Toevallig hebben ze net een nieuw bedrijf ‘ontdekt’ dat de markt opgaat met een nog groter ‘potentieel’. U krijgt uiteraard de kans om hierop in te tekenen. Vanzelfsprekend zet je je eerder geïnvesteerde geld in en, gezien ook hebzucht een aangeboren deugd is, doet ook een bijkomende investering.
  1. Indien u uw geïnvesteerde geld terug wenst, dient u wel nog even een ‘security bond’ of waarborg te storten. Die zal u volledig terugbetaald worden indien u niet kiest om te herinvesteren en nog wat bij te investeren.
  1. Bij de laatste stap zijn er twee opties mogelijk, ofwel betaalt u de waarborg en hoort u nooit meer iets van de ‘makelaar’, laat staan van uw centen… Ofwel slaat uw geluk opnieuw toe en krijgt u opnieuw een opportuniteit met de vraag om uw geïnvesteerde geld opnieuw te beleggen en bij te storten. Dit gaat zolang door tot het bedrag van de geïnvesteerde sommen toch enige achterdocht met zich meebrengt en men (een deel van) zijn geld terug wil. Op dat moment wordt gevraagd de afscheidspremie van de waarborg, vaak een percentage van het bedrag dat zogenaamd dient overgemaakt te worden, te betalen. En gezien men zijn centen maar terugziet na het betalen van de waarborg…
  1. Wie na deze pijnlijke ervaring meent opgelicht te zijn, is een uitstekend slachtoffer voor een ander soort oplichters, de zogenaamde ‘recovery rooms’. Persoonsgegevens zijn een waardevol goed voor oplichters. Eenmaal het verhaal van de zogenaamde makelaar ten einde is, bent u een uitstekend slachtoffer voor een andere groep van criminelen. Deze stellen zich vaak voor als advocaat of boekhouder en contacteren u met het aanbod om de verloren centen voor u te recupereren mits, vanzelfsprekend, een vergoeding. Met andere woorden, ook de laatste strohalm biedt uitstekende opportuniteiten om iemand geld afhandig te maken.

Wie laat zich vangen?

De façade die deze criminelen opzetten, is zeer geloofwaardig. De toppers onder de ‘scammers’ zorgen voor elk detail, de website, verwijzingen naar hun website en diensten, het personeel… Alles wordt in detail voorbereid om elke achterdocht weg te werken. Tot valse profielen op LinkedIn en Facebook voor de fictieve medewerkers.

Hoe kan men zich tegen dit soort criminelen beschermen?

  1. Aanvaard geen ‘koude prospectie’. De ene soort criminelen haalt het telefoonnummer van uw bedrijf van het internet, voor andere criminelen zijn de lijsten van duizenden potentiële slachtoffers dan weer een bron van inkomsten. Koude prospectie levert een resultaat op van een half tot één procent. Op tienduizenden prospecten wereldwijd valt er dus altijd wel iemand op te lichten.
  2. Schrijf geen geld over, en als u toch zo onvoorzichtig was om te investeren, betaal dan geen ‘waarborg’. Dat geld bent u dan immer ook kwijt.
  3. Een controle bij de nationale regulator waar de zetel van de zogenaamde makelaar is gevestigd, biedt geen zekerheid. Vaak nemen criminelen gewoon de naam over van een gereguleerde makelaar, zodat je de indruk krijgt dat je met een legitieme dienstverlener werkt.
  4. Sommige ‘makelaars’ zetten een legitiem bedrijf op. Controleer bij de lokale regulator waar de zetel gevestigd is en hoe lang het bedrijf bestaat. Indien er fraude wordt opgemerkt, dan zullen de Europese/Noord-Amerikaanse regulators ook waarschuwingen publiceren als er aanduidingen zijn dat de criminelen ook in Europa actief zijn. De FSMA (Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten) in België is zeer performant en speelt kort op de bal, met wekelijkse waarschuwingen over malafide binnen- en buitenlandse bedrijven.
  5. Beperk het risico tot oplichting en werk niet makelaars uit exotische bestemmingen of obscure belastingparadijzen. Uw eigen bank of een gereguleerde private banker of makelaar kan ook voor de aankoop/verkoop van aandelen van buitenlandse beursgenoteerde bedrijven zorgen. Hebt u toch via een buitenlandse makelaar aandelen verhandeld in 2016? Dan geeft u dit vanzelfsprekend aan, zodat de speculatiebelasting kan geïnd worden. De speculatiebelasting wordt wel vanaf 01.01.2017 afgeschaft.
  6. Opgelicht? Dien een klacht in bij de regulator, in België de FSMA.
  7. Eenmaal opgelicht blijft men in het vizier van de criminelen, ga niet in op verzoeken van bedrijven of personen om uw geld te recupereren, uw verloren gewaande aandelen terug te kopen.
  8. Geef geen bankgegevens of persoonlijke gegevens door via de telefoon.
  9. Ga niet in op verzoeken van zogenaamde curators die slachtoffers contacteren om zogenaamde gerecupereerde sommen terug te storten. Eenmaal je een slachtoffer bent, zullen financiële criminelen u verder contacteren met andere voorstellen.
  10. Wie geen risico wil lopen om geld te verliezen, gaat gewoon niet naar de beurs. Er is geen winst- noch kapitaalsgarantie. Als leidraad geldt: hoe groter de potentiële opbrengst, hoe groter het risico.
  11. Ook beheerde fondsen van banken en -verzekeraars bieden geen garantie, zelfs de zogenaamde ‘goede huisvader’-aandelen houden een risico in.

Handige websites:

  1. FSMA.BE onderdeel ‘waarschuwingen’
  2. https://register.fca.org.uk/
  3. http://otce.finra.org/
  4. https://www.iosco.org/