Op 11 januari 2015, nog geen week na de aanslagen op de redactie van Charlie Hebdo in Parijs, toonde de conservatieve zender Fox News in de VS een interview met analyste Kathleen McFarland over de ‘no-go zones’ in Parijs. McFarland verdedigde onder andere de stelling dat in vele Europese steden islamitische getto’s zijn ontstaan, waar lokale religieuze leiders en bendeleden meer te zeggen hebben dan de politie en waar de meeste autochtonen (en soms zelfs politie of brandweer) niet meer binnen durven.

Fox News kreeg hevige kritiek te verduren omwille van de uitzending. De burgemeester van Parijs, Anne Hidalgo, verkondigde dat er juridische stappen zouden volgen. De gemeenteraad van Parijs gaf haar toestemming om een rechtszaak te beginnen tegen Fox News ‘wegens het aantasten van de reputatie van de lichtstad’. De meeste traditionele mediakanalen uitten hun verontwaardiging: beweren dat er zoiets bestond als ‘no-go zones’ stond gelijk aan het verspreiden van ‘vals nieuws‘, zo schreven onder meer Le Figaro en Libération. Fox News excuseerde zich gedeeltelijk voor zijn berichtgeving in een video.

Frans politieprotest

Het fenomeen kwam echter opnieuw in de actualiteit toen op 26 oktober 2016 duizenden politieagenten een protestmars hielden in Parijs. Aanleiding was een hinderlaag in de buurt van Parijs waarbij twee politievoertuigen werden aangevallen met molotovcocktails door jeugdbendes, met ernstige gewonden tot gevolg. Dit leidde tot meerdere dagen van politieprotesten in verschillende Franse steden.

De woordvoerder van een politievakbond (Denis Jacob, Alternative Police), was duidelijk in zijn reactie:

“Natuurlijk zijn er no-go zones in Frankrijk waar de politie niet kan interveniëren en veilig haar werk doen… De overheid zal nooit toegeven dat er no-go zones zijn, want het is een teken van een gefaalde staat.”

Alarmerende berichten uit heel Europa

De afgelopen maanden sijpelden meerdere berichten die wijzen op Europese ‘probleemwijken’ door tot het grote publiek. In het gastvrije Zweden ontstaan wrijvingen tussen vluchtelingen en de lokale bevolking. Meest typerend is het verhaal van Mohammed Dame, de Somalische vluchteling die terug wil naar zijn thuisland omdat hij vindt dat zijn stad (Goteborg) soms op een oorlogszone lijkt. Of de dood – door een handgranaat – van een achtjarige jongen in diezelfde stad te midden van een Somalische bendeoorlog.

Over de Zweedse stad Malmö doen (zoals vaak in deze tijden van gepolariseerde media) twee verhalen de ronde: sommige kranten (zoals het Oostenrijkse Krone) spreken over het bestaan van meerdere wijken waar de politie de controle verloren heeft, andere (de internationale nieuwswebsite TheLocal) relativeren dit. De waarheid zal ongetwijfeld in het midden liggen, maar feit is dat het onrustwekkende nieuws blijft komen en dat zelfs het neutrale Reuters naar Malmö verwijst als het “Zweedse Chicago”.

De wetteloosheid van het voormalige ‘Jungle kamp’ in Calais – en de naburige snelwegen en dorpen – is intussen geen geheim meer. Een werkelijk angstaanjagende reportage van France 2 van december dit jaar beschrijft Franse wijken waar vrouwen de straat niet meer op durven uit schrik voor discriminatie en aanrandingen. Dit doet denken aan de intussen beroemde reportage ‘Femme de la Rue’ van Sofie Peeters over seksistische opmerkingen op straat in Brussel.


Der Spiegel publiceerde in juli 2015 een gelekt rapport van de Duitse politie over meerdere probleemwijken (‘Problemviertel’) in Duisburg. Politiediensten in Nordrhein-Westphalen klaagden het afgelopen jaar over deze ‘parallelle’ samenlevingen.

In het VK had je het intussen beruchte schandaal van de verkrachtingen in Rotherham, waar de politie uit politieke correctheid jarenlang niet durfde op te treden in een migrantenbuurt (Rotherham). In de wijk ‘Tower Hamlets’ in Oost-Londen zijn volgens The Telegraph filmpjes opgedoken van ‘Sharia patrols’ die mensen alcoholische dranken afnemen en stickers ophangen tegen homofilie.

No-go zones bestaan, afhankelijk van de definitie

Samenvattend: bestaan ze nu of niet, die no-go zones in Europa? Dat hangt uiteraard af van de definitie. Als we een no-go zone definiëren als een soort permanente oorlogszone (zoals in de FOX-reportage van 2015), met dagelijks buitensporig geweld, is het antwoord nee. Er zijn veel voorbeelden van Europese multiculturele wijken zonder grote veiligheidsproblemen. Maar deze definitie is wel erg beperkend.

Collins online dictionary‘ beschrijft een no-go zone echter ruimer als “1. een district in een stad dat is afgesperd, meestal door een paramilitaire organisatie, waarin de politie, het leger (enz.) enkel met machtsvertoon kan doordringen, 2. een zone die verboden is voor bepaalde individuen, groepen, enz.”.

Als we deze definitie toepassen op het nieuws van het afgelopen jaar, valt niet te ontkennen dat sommige wijken in Europese steden hier aan voldoen. Of op zijn minst regelmatig genoeg om een voelbaar effect te hebben op het leven van de inwoners. Er bestaan dus wel degelijk Europese no-go zones: wijken met enorme maatschappelijke problemen waar de controle van de staat langzaam maar zeker dreigt te verdwijnen.