De Nederlandse Partij van de Arbeid (PvdA) stevent bij de komende nationale verkiezingen af op een afstraffing. Sommige verkozenen zoeken vroegtijdig andere oorden op. Zo stapte Jacques Monasch recentelijk uit de partij. Het parlementslid start een eigen politieke beweging, onder de noemer ‘Nieuwe Wegen’. Maar zal de ‘nieuwe weg’ geen doodlopende straat worden?

Een goed politicus weet wanneer hij de bakens moet verzetten. Niet gespeend van enig opportunisme voelt de raspoliticus aan wanneer het tijd is om een andere weg in te slaan. Jacques Monasch is zo iemand. Na meermaals, in de afgelopen jaren, de lijsttrekkersverkiezingen binnen de PvdA te hebben verloren én met de PvdA op amper tien zetels in de huidige peilingen, was het tijd om te gaan. Op 7 november verliet Monasch zijn oude stal om welgeteld drie weken later al klaar te staan met een eigen beweging.

‘Nieuwe Wegen’ wil een linkse partij zijn die rechtse thema’s omarmt. Concreet: Sociaal en economisch een centrumlinks c.q. sociaaldemocratisch beleid voorstaan en terzelfdertijd op vlak van migratie en rechtstaat een rechts en conservatief ‘law and order’-verhaal vertellen. Zo wil Monasch de immigratie sterk inperken en moeten de Nederlandse kernwaarden en –normen weer voorop komen te staan.

Twintig jaar te laat?

Dat Jacques Monasch zijn buik meer dan vol had van het wegkijken van de sociaaldemocraten, dat kan ieder normaal begaafd mens zich wel indenken. “Arrogant links snapt de kiezer niet”, zo stelt hij. Aan de rechterzijde zal men het daarmee eens zijn. Maar de vraag is of zijn PvdA-afscheuring kans maakt om een zetel in de wacht te slepen bij de komende verkiezingen. Dat de linkse kiezer ontevreden is en al twee decennia zich minder comfortabel voelt bij de klassieke sociaaldemocraten, dat is voor iedereen wel duidelijk. Of het nu de SP.a is in Vlaanderen of PvdA in Nederland, zowat overal zijn de socialisten hun traditionele achterban kwijt gespeeld. De arbeiderswijken werden multiculturele wijken en menig arbeider, die oorspronkelijk conventioneel links stemde, ging anders stemmen.

Monasch weet dat de PvdA-voelende kiezer zich verweesd voelt. Alleen, Monasch komt met zijn ‘Nieuwe Wegen’ wel laat. De vroegere, klassieke aanhang van de PvdA, is dus al jaren geleden immers overgelopen naar andere partijen. Deels naar de radicaal-linkse SP, omdat de PvdA te ver mee ging in de liberaliseringsgolf van de jaren negentig op vlak van de gezondheidszorg en arbeidsmarkt (Kabinetten Kok I en II). Deels is de oorspronkelijk sociaaldemocratische kiezer eveneens naar rechts-radicaal getrokken. De van oudsher PvdA-kiezer trok naar Pim Fortuyn, later naar Rita Verdonk… om vandaag te huizen bij de PVV van Geert Wilders.

Afgehaakte en teleurgestelde kiezer

Het ‘flinkse’ verhaal rond ‘rechten en plichten’ en ‘normen en waarden’ klinkt allemaal mooi. Alleen, Jacques Monasch komt hopeloos te laat. Zo’n twintig jaar om precies te zijn. In 1995 had Pim Fortuyn, als socioloog en tevens voormalig PvdA-lid, het al over de teloorgang van de Westerse beschaving met haar joodse, christelijke en humanistische wortels. What’s new? Ook Jan Marijnissen, de toenmalige aanvoerder van de SP, durfde destijds op multicultureel vlak een hardere toon aanslaan dan de slappe vaatdoeken van de PvdA. Monasch wil iets trachten behouden wat zijn vroegere partij al lang is kwijtgespeeld: de traditionele kiezer. Op de persconferentie, bij de bekendmaking van ‘Nieuwe Wegen’, stelde de aanvoerder dat het objectief ‘twintig tot dertig zetels’ behoort te zijn. Zou Monasch zelf geloven dat een splinterpartij het zo goed zal kunnen doen?

En dan nog. Zelfs indien ‘Nieuwe Wegen’ bij de verkiezingen 1, 2 of zelfs 5 zetels zou halen,  zijn afsplitsingen van moederpartijen, door de band genomen, maar een kort leven beschoren. In 1970 scheurde een groepje ontevreden PvdA-ers zich al eens af. DS’70 – met als boegbeeld Willem Drees Junior, zoon van de voormalige Minister President – wilde een meer gematigde koers varen. In 1971 en 1972 leverde dit nog respectievelijk 8 en 6 zetels op. Vanaf 1977 zakten de verkiezingsresultaten onder de 1 procent. In 1981 verdween DS’70 uit de Kamer, om vervolgens in 1972 als partij geheel te worden opgeheven. Zal de lijst van Monasch het, in navolging van DS’70 wel überhaupt politiek nog 10 jaar zal uitzingen?

Foto: Wikipedia. Jacques Monasch.
Foto: Wikipedia. Jacques Monasch.

Jacques Monasch:

– 1962°, Rotterdam

– Studeerde bestuurskunde en politieke economie

– Voormalig ambtenaar en communicatieadviseur

– Sinds 2010 lid van de Tweede Kamer voor de PvdA

– Trekt met eigen lijst, ‘Nieuwe Wegen’, naar de kiezer